Ngành nông nghiệp đặt mục tiêu xuất khẩu hơn 74 tỷ USD, siết quản lý mã số vùng trồng

Để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu trên 74 tỷ USD trong năm nay, Bộ yêu cầu xử lý dứt điểm tình trạng mua bán mã số vùng trồng, đồng thời tháo gỡ các nút thắt về tín dụng, logistics và thông quan.

Phát biểu tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản diễn ra chiều 30/7, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh ngành nông nghiệp phải chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy thị trường, lấy chất lượng, minh bạch và uy tín làm nền tảng để giữ thị trường xuất khẩu.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến hết tháng 7, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt gần 42,6 tỷ USD, tăng khoảng 7% so với cùng kỳ năm 2025 và hoàn thành 57,6% kế hoạch năm. Tuy nhiên, mục tiêu vượt 74 tỷ USD vẫn chịu nhiều sức ép khi kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, chi phí vận tải leo thang và các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng.

Một trong những vấn đề được các hiệp hội kiến nghị nhiều nhất là việc cấp và quản lý mã số vùng trồng.

Theo ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, thủ tục cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói còn phức tạp, thời gian xử lý kéo dài, đặc biệt trong mùa thu hoạch, khiến doanh nghiệp chậm giao hàng và phát sinh chi phí.

Đáng lo ngại hơn, tình trạng mua bán, giả mạo mã số vùng trồng vẫn diễn ra, tiềm ẩn nguy cơ bị thị trường nhập khẩu cảnh báo hoặc ngừng nhập hàng.

Hiệp hội đề nghị đơn giản hóa quy trình cấp mã số, đẩy mạnh số hóa dữ liệu, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời tăng cường phổ biến quy định về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn SPS và sản xuất phát thải thấp.

Bên cạnh đó, cần sớm tháo gỡ các vướng mắc về hoàn thuế, chứng từ mua bán, đẩy nhanh đàm phán với Trung Quốc về công nhận kết quả kiểm nghiệm, kiểm dịch và liên thông dữ liệu hải quan để rút ngắn thời gian thông quan.

Ở lĩnh vực lúa gạo, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam, cho biết Philippines vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, nhưng các quy định nhập khẩu mới đang gây thêm khó khăn cho doanh nghiệp.

Hiệp hội đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng cường đối thoại với phía Philippines để tháo gỡ vướng mắc, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu sang châu Phi và các thị trường tiềm năng khác nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng kiến nghị xây dựng chính sách tín dụng phù hợp cho doanh nghiệp và nông dân, nghiên cứu cơ chế thanh toán giúp doanh nghiệp thu mua trực tiếp từ nông dân để giảm chi phí trung gian, đồng thời đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế giá trị gia tăng nhằm cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Trước bối cảnh bảo hộ thương mại gia tăng, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết Bộ sẽ tập trung hỗ trợ các ngành hàng có nguy cơ suy giảm giá trị xuất khẩu.

Theo đó, Bộ sẽ đề xuất Chính phủ tăng hỗ trợ tín dụng lưu động, cơ cấu nợ, đầu tư kho lạnh và bảo quản sau thu hoạch, đặc biệt với những ngành hàng dễ hư hỏng và phụ thuộc vận tải đường dài trong bối cảnh rủi ro vận chuyển quốc tế gia tăng.

Đồng thời, Bộ sẽ phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai các giải pháp giữ thị trường, cơ cấu lại phân khúc sản phẩm, tăng tỷ trọng chế biến sâu, mở rộng thị trường thay thế và tháo gỡ các vướng mắc về logistics, tín dụng và thông quan.

"Nhà nước đồng hành tháo gỡ thể chế, mở cửa thị trường, nhưng không thể làm thay doanh nghiệp trong quản trị chất lượng và tổ chức sản xuất", Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, đồng thời bày tỏ tin tưởng ngành nông nghiệp sẽ hoàn thành mục tiêu xuất khẩu trên 74 tỷ USD trong năm 2026.

Hồng Hương