Ngành dầu mỏ Pakistan kiến nghị xây dựng chính sách giá ổn định

Một cây xăng ở Pakistan. (Ảnh: AFP)

Một lãnh đạo trong ngành cho biết nội các liên bang đã phê duyệt cơ chế định giá tới bốn lần trong chưa đầy ba tháng, nhưng mỗi lần “luật chơi lại thay đổi” theo hướng bất lợi cho doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường đặc biệt khó khăn.

Ông cảnh báo một số OMC có thể phá sản, đồng thời lưu ý Pakistan vốn đã thiếu các doanh nghiệp hạng A sau khi Shell, Total và Chevron rút khỏi thị trường.

Theo ông, ban đầu chính phủ áp dụng mức giá trung bình 15 ngày khi giá nhiên liệu tăng. Sau đó, khi giá cả, phí bảo hiểm nhập khẩu và phụ phí rủi ro xung đột tăng mạnh, cơ quan chức năng chuyển sang tính theo giá trung bình hàng tuần, rồi lại chuyển sang lấy giá dầu thô làm cơ sở thay vì giá sản phẩm nhập khẩu.

Trong quyết định mới nhất, chính phủ sử dụng mức phí bảo hiểm trung bình của ba tháng dù mức chuẩn thực tế của Pakistan State Oil (PSO) chưa có. Điều này diễn ra bất chấp việc nhập khẩu nhiên liệu đã được Hội đồng Điều phối và Quản lý Quốc gia (NCMC) - diễn đàn dân sự - quân sự mới thành lập về nguồn cung và giá năng lượng - xem xét và phê duyệt.

Lấy ví dụ, ông cho biết theo công thức hiện hành, giá xuất xưởng dầu diesel lẽ ra chỉ giảm 30 rupee/lít vào ngày 19/6, nhưng theo quyết định của nội các được thông qua theo hình thức lưu hành văn bản, không qua tranh luận hay thảo luận, mức giảm thực tế lên tới 81 rupee/lít.

Ông nói riêng PSO dự kiến thiệt hại khoảng 50 tỷ rupee sau đợt điều chỉnh giá mới nhất, Pak-Arab Refinery Company mất khoảng 25 tỷ rupee, còn các doanh nghiệp khác cộng lại có thể mất khoảng 30 tỷ rupee.

Hội đồng Tư vấn Các công ty Dầu mỏ (OCAC), gồm hơn 30 nhà máy lọc dầu và OMC, đã chính thức gửi thư phản đối lên chính phủ và đề nghị tổ chức cuộc họp khẩn với các tổng giám đốc điều hành vào thứ Hai hoặc thứ Ba. Tuy nhiên, theo các nguồn tin chính thức, đề xuất này đã bị từ chối trong tuần.

OCAC bày tỏ “quan ngại sâu sắc trước việc chính phủ tiếp tục can thiệp đơn phương vào giá xăng dầu và ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng đối với khả năng tồn tại của ngành dầu mỏ hạ nguồn Pakistan”.

Theo OCAC, ngành nhiều lần cảnh báo hậu quả tài chính nặng nề từ các quyết định điều chỉnh giá đột ngột và sự bất ổn chính sách đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp. Dù đã nhiều lần kiến nghị tại các diễn đàn khác nhau, các quyết định về giá vẫn được ban hành mà không tham vấn đầy đủ các bên chịu trách nhiệm duy trì chuỗi cung ứng nhiên liệu và dự trữ chiến lược của quốc gia.

Hội đồng cho rằng đợt giảm giá mới nhất được thực hiện bằng cách áp dụng thêm một công thức tính giá sửa đổi khác, khiến ngành dầu mỏ hạ nguồn phải gánh chịu chi phí. Với tồn kho khoảng 505.000 tấn xăng và 655.000 tấn dầu diesel, OCAC ước tính giá trị tài sản của các OMC và nhà máy lọc dầu đã giảm khoảng 104 tỷ rupee, tạo ra một “cú sốc tài chính chưa từng có”.

Theo OCAC, những khoản lỗ này làm xói mòn trực tiếp vốn lưu động, thanh khoản và giá trị cổ đông. Hội đồng nhấn mạnh thiệt hại không xuất phát từ hoạt động kém hiệu quả hay cạnh tranh thị trường, mà là hệ quả của các quyết định chính sách đơn phương áp đặt lên một ngành vốn đã chịu áp lực tài chính lớn.

OCAC cũng cho biết ngành dầu mỏ luôn ủng hộ mục tiêu đảm bảo an ninh năng lượng và ngăn chặn gián đoạn nguồn cung của chính phủ.

Ngành này cảnh báo lĩnh vực dầu mỏ, vốn từng thu hút lượng lớn vốn đầu tư nước ngoài vào hệ thống kho chứa, mạng lưới logistics, bán lẻ và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, hiện đang chứng kiến niềm tin của nhà đầu tư suy giảm.

Theo OCAC, các khoản đầu tư trước đây được thực hiện dựa trên kỳ vọng về tính nhất quán của quy định và sự ổn định chính sách. Tuy nhiên, các biện pháp can thiệp đột ngột liên tiếp có thể dẫn đến việc nhà đầu tư rút lui, doanh nghiệp mất khả năng thanh toán và thậm chí phá sản đối với các công ty yếu hơn.

Hội đồng cho biết các OMC vẫn duy trì mạng lưới phân phối toàn quốc và dự trữ chiến lược dù áp lực vốn lưu động ngày càng lớn. Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu đã hỗ trợ nỗ lực quốc gia bằng cách giới hạn biên lợi nhuận dầu diesel, giữ nguyên giá dầu hỏa trước xung đột cho quân đội, cung cấp nhiên liệu máy bay cho các chuyến bay hành hương Hajj với giá trước xung đột và đóng góp hơn 7 tỷ rupee để giảm khoản chênh lệch giá. Theo OCAC, đây là những sự hy sinh chung vì lợi ích quốc gia.

Nh.Thạch

AFP