Ngân hàng Thế giới dự báo giá năng lượng năm 2026 tăng 24% lên mức cao kỷ lục

Giá năng lượng toàn cầu được dự báo sẽ tăng tới 24% trong năm 2026, chạm mức cao nhất kể từ sau cuộc xung đột năm 2022. Theo báo cáo Triển vọng Thị trường Hàng hóa mới nhất từ Ngân hàng Thế giới (WB), sự leo thang của các xung đột địa chính trị và tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài là những nguyên nhân chính thúc đẩy đà tăng này.

Áp lực từ giá dầu và gián đoạn nguồn cung năng lượng

Báo cáo của WB nhấn mạnh rằng giá hàng hóa toàn cầu có thể tăng 16% trong năm 2026, chủ yếu do sự bứt phá của nhóm năng lượng và phân bón. Giá dầu Brent được dự báo đạt mức trung bình 86 USD/thùng vào năm 2026, tăng mạnh so với mức 69 USD/thùng của năm 2025. Trong kịch bản tiêu cực nhất, nếu các cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục bị tấn công, giá dầu có thể leo thang lên mức 115 USD/thùng.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng này là do các hạn chế vận chuyển qua eo biển Hormuz — tuyến đường chiến lược từng đảm nhận 35% lượng dầu thô giao dịch bằng đường biển toàn cầu. WB nhận định các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng đã gây ra cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử, khiến thị trường rơi vào trạng thái bất ổn kéo dài.

Giá phân bón leo thang đe dọa an ninh lương thực

Bên cạnh năng lượng, thị trường phân bón cũng đối mặt với cú sốc lớn khi dự báo tăng 31% trong năm 2026. Đáng chú ý, giá urê — loại phân đạm phổ biến nhất — có thể tăng tới 60% do chi phí khí tự nhiên đầu vào tăng cao. Điều này trực tiếp gây áp lực lên thu nhập của nông dân và năng suất cây trồng toàn cầu.

Ông Indermit Gill, Kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới, cảnh báo về một chuỗi tác động dây chuyền: cú sốc bắt đầu từ năng lượng, lan sang giá lương thực và cuối cùng dẫn đến lạm phát đình trệ. Chương trình Lương thực Thế giới ước tính có thể có thêm 45 triệu người rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng nếu các xung đột hiện nay không được kiểm soát.

Rủi ro lạm phát và triển vọng kinh tế suy giảm

Hệ lụy từ giá hàng hóa cao sẽ khiến lạm phát tại các nền kinh tế đang phát triển đạt mức trung bình 5,1% trong năm 2026, cao hơn đáng kể so với mức 4,7% của năm 2025. Trong trường hợp xấu hơn, tỷ lệ lạm phát có thể chạm ngưỡng 5,8%, buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì lãi suất cao, khiến chi phí vay nợ trở nên đắt đỏ hơn.

Tăng trưởng kinh tế toàn cầu cũng chịu tác động tiêu cực. WB đã hạ dự báo tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển xuống còn 3,6% trong năm 2026, giảm so với mức ước tính 4% trước khi xung đột xảy ra. Nhìn chung, thị trường hàng hóa thế giới đang đứng trước giai đoạn biến động mạnh với nhiều rủi ro tiềm ẩn từ địa chính trị.

PHỐ HỘI