Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 1: 75 năm xây dựng và phát triển

TS. Nguyễn Thị Hòa Giám đốc NHNN chi nhánh Khu vực 1

Từ những ngày đầu gian khó…

Lịch sử của NHNN KV1 bắt đầu từ năm 1951 - thời điểm Ngân hàng Quốc gia Việt Nam được thành lập theo Sắc lệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chỉ sau một thời gian ngắn, tổ chức ngân hàng tại Hà Nội được hình thành với nhiệm vụ cấp thiết là phát hành tiền, quản lý lưu thông tiền tệ và huy động nguồn lực phục vụ kháng chiến, kiến quốc. Trong điều kiện vật chất thiếu thốn, đội ngũ cán bộ còn mỏng, nhưng những người làm ngân hàng khi ấy đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, vừa đảm nhiệm công tác chuyên môn, vừa trực tiếp tham gia vào cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, hoạt động ngân hàng không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là một phần của mặt trận tài chính.

Việc bảo đảm lưu thông tiền tệ, quản lý ngân sách và huy động nguồn lực cho sản xuất, cho quốc phòng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc duy trì sức mạnh của hậu phương lớn. Nhiều cán bộ ngân hàng đã không quản khó khăn, gian khổ, bám sát địa bàn, thậm chí hy sinh để bảo vệ tài sản quốc gia và giữ vững hoạt động của hệ thống.

Sau ngày giải phóng Thủ đô năm 1954, hệ thống ngân hàng tại Hà Nội nhanh chóng được củng cố, trở thành trung tâm tiền tệ – tín dụng của miền Bắc. Trong giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội, NHNN KV1 đã đóng vai trò quan trọng trong việc phân bổ vốn, quản lý tài chính và hỗ trợ sản xuất, góp phần ổn định đời sống nhân dân và phát triển kinh tế. Đây cũng là thời kỳ đặt nền móng cho một hệ thống ngân hàng có tổ chức, có kỷ cương và có định hướng phát triển lâu dài.

Giai đoạn sau thống nhất đất nước (1976 - 1985) tiếp tục là một thử thách lớn khi nền kinh tế vận hành theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung. Trong bối cảnh lạm phát cao, mất cân đối vĩ mô kéo dài, hệ thống ngân hàng nói chung và NHNN KV1 nói riêng phải đảm nhiệm vai trò điều tiết tiền tệ, cấp phát vốn theo kế hoạch và bảo đảm lưu thông hàng hóa. Dù còn nhiều hạn chế do cơ chế, nhưng những nỗ lực duy trì ổn định tiền tệ trong giai đoạn này đã góp phần giữ vững nền tảng kinh tế - xã hội trong điều kiện khó khăn.

Bước ngoặt mang tính lịch sử đến với ngành Ngân hàng từ công cuộc đổi mới năm 1986. Việc chuyển đổi từ mô hình ngân hàng một cấp sang hai cấp đã tạo ra sự thay đổi căn bản trong tổ chức và hoạt động của hệ thống. Ngân hàng Nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ, trong khi các ngân hàng thương mại hoạt động theo cơ chế kinh doanh. Trong bối cảnh đó, NHNN KV1 đã nhanh chóng thích ứng, từng bước nâng cao năng lực quản lý, hoàn thiện thể chế và tăng cường giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng trên địa bàn.

Sự chuyển đổi này không chỉ tạo ra động lực phát triển cho hệ thống ngân hàng mà còn góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường. Từ chỗ chỉ có một số ít đơn vị, mạng lưới các tổ chức tín dụng tại Hà Nội đã phát triển mạnh mẽ, đa dạng về loại hình và quy mô, đáp ứng tốt hơn nhu cầu vốn của nền kinh tế. Bước sang thế kỷ XXI, cùng với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, vai trò của NHNN KV1 ngày càng được khẳng định rõ nét. Việc mở rộng địa giới hành chính Hà Nội năm 2008 đã tạo ra những thay đổi lớn về quy mô và phạm vi quản lý. NHNN Chi nhánh TP. Hà Nội đã tổ chức triển khai việc sắp xếp, hợp nhất hệ thống một cách đồng bộ, bảo đảm hoạt động ngân hàng trên địa bàn diễn ra liên tục, an toàn và hiệu quả.

Trong giai đoạn này, NHNN KV1 không chỉ thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước mà còn đóng vai trò tham mưu quan trọng cho Thành ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thành phố trong việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Thông qua việc điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường tài chính, NHNN KV1 đã góp phần tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư và sản xuất kinh doanh.

Một dấu ấn quan trọng là việc triển khai chương trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng giai đoạn 2011 - 2020. NHNN KV1 đã tích cực tham gia vào quá trình này thông qua việc giám sát chặt chẽ hoạt động của các tổ chức tín dụng, xử lý nợ xấu và nâng cao năng lực tài chính của hệ thống. Những nỗ lực này đã giúp củng cố niềm tin của thị trường, bảo đảm an toàn hệ thống và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong giai đoạn tiếp theo.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, đặc biệt là tác động của đại dịch Covid-19, NHNN KV1 tiếp tục thể hiện vai trò điều hành linh hoạt và chủ động. Các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân được triển khai đồng bộ và kịp thời, từ cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi suất đến thúc đẩy tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên. Nhờ đó, nhiều doanh nghiệp đã vượt qua khó khăn, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh và từng bước phục hồi.

Một dấu mốc quan trọng là từ năm 2025, việc chính thức chuyển đổi 63 chi nhánh tỉnh, thành phố thành 15 NHNN Khu vực đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tổ chức và hoạt động. Mô hình mới không chỉ tinh gọn bộ máy mà còn nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, tăng khả năng điều hành linh hoạt và sát thực tiễn của NHNN, phù hợp với Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Theo đó, NHNN KV1 được thành lập trên cơ sở tổ chức lại NHNN Chi nhánh TP. Hà Nội, với chức năng tham mưu, giúp Thống đốc thực hiện quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng và ngoại hối trên địa bàn, đồng thời thực hiện các nghiệp vụ ngân hàng trung ương theo ủy quyền, với tổng số 22 nhiệm vụ được giao.

Trải qua những thay đổi mang tính bước ngoặt, quy mô hoạt động ngân hàng trên địa bàn Hà Nội không ngừng tăng trưởng, phản ánh rõ vai trò trung tâm tài chính của Thủ đô. Đến cuối năm 2025, hoạt động ngân hàng trên địa bàn Hà Nội ghi nhận tăng trưởng ấn tượng, với tổng nguồn vốn huy động đạt 7.081 nghìn tỷ đồng, tăng 67% so với năm 2021, trong khi dư nợ tín dụng đạt 5.776 nghìn tỷ đồng, tăng 128%, cho thấy khả năng đáp ứng vốn ngày càng hiệu quả cho nền kinh tế. Cơ cấu tín dụng chuyển dịch theo hướng bền vững, tập trung vào trung và dài hạn (58%), đồng thời duy trì tỷ lệ dư nợ bằng VND ở mức cao (96,2%), góp phần giảm rủi ro tỷ giá; nợ xấu tiếp tục được kiểm soát, giảm còn 1,59%. NHNN KV1 đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng, tăng cường giám sát và bảo đảm an toàn hệ thống.

Dòng vốn tín dụng được phân bổ phù hợp với định hướng phát triển của Thủ đô, trong đó lĩnh vực thương mại - dịch vụ chiếm tỷ trọng chủ đạo (72,25%), tiếp đến là công nghiệp - xây dựng (26,54%). Tín dụng đối với các lĩnh vực ưu tiên tăng trưởng tích cực, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ và công nghệ cao, qua đó góp phần thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Công tác quản lý, giám sát được thực hiện chặt chẽ, kịp thời cảnh báo các rủi ro tiềm ẩn, tăng cường ứng dụng công nghệ để nâng cao năng lực và hiệu quả công tác nhằm đảm bảo các đối tượng quản lý hoạt động an toàn, hiệu quả. Triển khai bài bản, thận trọng, quyết liệt 2 Đề án về QTDND đã được ban hành trong năm 2025, phấn đấu đến năm 2030 xử lý dứt điểm các QTDND yếu kém đã được nhận diện; sắp xếp mỗi xã, phường chỉ có 1 QTDND.

Công tác thanh tra, kiểm tra được triển khai nghiêm túc theo các kế hoạch đã được phê duyệt; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm công tác thanh tra, kiểm tra; xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra chuyên nghiệp, tinh nhuệ; giải quyết khách quan, công tâm, tuân thủ pháp luật các khiếu kiện, khiếu nại của người dân; gắn kết chặt chẽ công tác thanh tra với công tác giám sát.

Công tác quản lý ngoại hối và hoạt động kinh doanh vàng bám sát chỉ đạo của NHNN Việt Nam, triển khai đồng bộ các nghiệp vụ và biện pháp quản lý nhà nước trên địa bàn Thủ đô. Công tác tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực ngoại hối, kinh doanh vàng được thực hiện trên cổng dịch vụ công Quốc gia kịp thời, công khai, minh bạch, đúng quy định; nhiều lĩnh vực có khối lượng hồ sơ lớn như vay, trả nợ nước ngoài, đầu tư ra nước ngoài, xuất, nhập khẩu ngoại tệ tiền mặt, nhận và chi trả ngoại tệ, hoạt động đại lý đổi ngoại tệ.

Công tác thanh toán của NHNN KV1 và các tổ chức tín dụng trên địa bàn hoạt động chính xác, kịp thời và an toàn, công tác thanh toán đáp ứng tốt nhu cầu thanh toán của nền kinh tế. Hệ thống thanh toán trên địa bàn Thủ đô được bảo đảm hoạt động an toàn, thông suốt; các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục được mở rộng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số, xã hội số và xu hướng tiêu dùng hiện đại của người dân.

Công tác tiền tệ, kho quỹ luôn đảm bảo an toàn tài sản, cung ứng kịp thời nhu cầu tiền mặt về giá trị và cơ cấu mệnh giá cho các tổ chức tín dụng trên địa bàn; chủ động phối hợp điều chuyển kịp thời lượng tiền mặt về kho tiền Trung ương; kiểm tra hoạt động an toàn kho quỹ đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn theo Kế hoạch.

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong giai đoạn hiện nay là công tác chuyển đổi số. Theo đó, NHNN KV1 đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, điều hành và cung ứng dịch vụ ngân hàng, gắn chuyển đổi số với việc thực hiện Đề án 06 của Chính phủ về phát triển dữ liệu dân cư, góp phần nâng cao tính minh bạch, an toàn trong hoạt động ngân hàng, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan trong việc kết nối dữ liệu và xây dựng hệ sinh thái số. Những bước đi này không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn mang lại nhiều tiện ích cho người dân và doanh nghiệp.

Cải cách hành chính được triển khai rất tích cực, đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục liên quan đến ngân hàng, góp phần nâng cao chỉ số cải cách hành chính và cải thiện môi trường kinh doanh.

Song song với đó, hệ thống tổ chức tín dụng tiếp tục mở rộng mạng lưới, đẩy mạnh chuyển đổi số, tiết giảm chi phí để giảm lãi suất cho vay và cải thiện khả năng tiếp cận vốn. Những nỗ lực này đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế Thủ đô, với GRDP năm 2025 đạt khoảng 1.562 nghìn tỷ đồng, tăng 8,16%, tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu và trung tâm tài chính của cả nước.

Hội nghị tập huấn tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến tại NHNN chi nhánh Khu vực 1- năm 2026

Hướng tới tương lai: Hiện đại - linh hoạt - bền vững

Chặng đường 75 năm xây dựng và phát triển, NHNN KV1 đang phát huy truyền thống của các thế hệ cha anh, tự tin tiếp bước phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới. Trên hành trình ấy, NHNN KV1 đã góp phần cùng ngành Ngân hàng giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đồng hành cùng doanh nghiệp và hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội, tiên phong trong chuyển đổi số, thúc đẩy bình đẳng giới đến mở rộng hợp tác quốc tế, mỗi thành tựu đạt được là một dấu mốc khẳng định ý chí tự lực, tinh thần sáng tạo và khát vọng vươn lên không ngừng góp phần xây dựng Thủ đô văn minh, văn hiến, giàu mạnh và liên tục phát triển.

Trong thời gian tới, NHNN KV1 tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ, bảo đảm ổn định thị trường tiền tệ, an toàn hoạt động ngân hàng, góp phần kiểm soát lạm phát và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế Thủ đô. Bám sát chỉ đạo của Thành ủy và UBND TP. Hà Nội, NHNN KV1 tiếp tục định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, phát triển hạ tầng và kinh tế tư nhân, đồng thời chủ động tham mưu các giải pháp tài chính – tiền tệ phục vụ xây dựng kinh tế số, kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Ban lãnh đạo NHNN chi nhánh Khu vực 1

Cùng với đó, đơn vị chú trọng nâng cao chất lượng quản lý, thanh tra, giám sát, bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng; đẩy mạnh cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu; Tiếp tục xác định chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, hiện đại hóa hoạt động ngân hàng và cải cách hành chính là những trụ cột quan trọng, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính và cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy kinh tế số, hạn chế tín dụng phi chính thức; Tiếp tục triển khai Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia và Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng trên địa bàn giai đoạn 2026-2030.

Song song với các nhiệm vụ chuyên môn, công tác cán bộ và đào tạo luôn được xác định là nhiệm vụ then chốt, được triển khai đồng bộ; xây dựng môi trường làm việc thân thiện, hiệu quả, lấy kết quả công việc là thước đo đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ, lấy sự phát triển ổn định và an toàn của hệ thống các tổ chức tín dụng trên địa bàn là mục tiêu và nhiệm vụ xuyên suốt của hoạt động ngân hàng trên địa bàn Thủ đô; Chú trọng nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, người lao động thông qua các chương trình đào tạo về an ninh mạng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công việc chuyên môn. Đây là nền tảng quan trọng để từng bước đổi mới phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ của ngành Ngân hàng trên địa bàn.

Tặng quà cho các em học sinh điểm trường Pác Ngàm thuộc trường mầm non xã Ngọc Động, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng (cũ) - Năm 2023

Bước vào giai đoạn phát triển mới với mô hình NHNN Khu vực, NHNN KV1 đang đứng trước những cơ hội và thách thức đan xen. Yêu cầu về nâng cao hiệu quả quản lý, thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và thị trường đòi hỏi đơn vị phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa. Tuy nhiên, với nền tảng đã được xây dựng trong suốt 75 năm, cùng đội ngũ cán bộ giàu kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm cao, NHNN KV1 có đầy đủ điều kiện để tiếp tục khẳng định vai trò là trụ cột của hệ thống tài chính - tiền tệ trên địa bàn Thủ đô.

Hành trình 75 năm là một chặng đường đáng tự hào, nhưng cũng là điểm khởi đầu cho những bước phát triển mới. Trong dòng chảy không ngừng của nền kinh tế, NHNN KV1 nói riêng và hệ thống Ngân hàng Thủ đô phát huy truyền thống 75 năm hào hùng, tranh thủ thời cơ, vận hội mới, vượt qua khó khăn thách thức, cùng ngành Ngân hàng Việt Nam phấn đầu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao phó, góp phần nuôi dưỡng và lan tỏa những giá trị phát triển của Thủ đô Hà Nội và đất nước trong kỷ nguyên mới.

TS. Nguyễn Thị Hòa Giám đốc NHNN chi nhánh Khu vực 1