Giảm nhiều thủ tục đăng ký thuế

Bà Nguyễn Thị Thu Hường, Phó trưởng ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế) cho biết, trọng tâm của đợt cải cách lần này là xây dựng hệ thống quản lý thuế trên nền tảng dữ liệu số, tăng cường liên thông giữa các cơ quan quản lý nhà nước, giảm hồ sơ giấy và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính.

Giảm nhiều thủ tục đăng ký thuế từ 1/7/2026. Ảnh: Hoàng Anh

Một trong những thay đổi có tác động trực tiếp đến người dân là việc liên thông dữ liệu giữa cơ quan thuế với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ quan cấp phép. Theo đó, các giấy tờ đã được cơ quan nhà nước cấp và có trên hệ thống sẽ không còn phải nộp lại khi thực hiện thủ tục đăng ký thuế.

Đại diện Cục Thuế cho biết, nhiều loại hồ sơ được cắt giảm gồm bản sao căn cước công dân, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, quyết định thành lập cùng các giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền đã cấp trước đó.

Việc cơ quan thuế khai thác trực tiếp dữ liệu từ hệ thống liên thông được kỳ vọng giúp giảm đáng kể thời gian chuẩn bị hồ sơ, hạn chế việc người dân và doanh nghiệp phải nhiều lần cung cấp cùng một thông tin.

Theo đại diện Cục Thuế, khi dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được kết nối đầy đủ và thường xuyên cập nhật, người dân sẽ tự động sử dụng số định danh cá nhân làm mã số thuế mà không cần thực hiện thủ tục đăng ký thuế lần đầu như trước đây.

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất giữa các cơ quan nhà nước, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý.

Đối với cá nhân, thủ tục đăng ký người phụ thuộc và đăng ký giảm trừ gia cảnh được tích hợp thành một thủ tục thống nhất. Người nộp thuế chỉ cần thực hiện một lần, thời hạn đăng ký là thời điểm nộp hồ sơ khai thuế đầu tiên hoặc chậm nhất vào ngày 31/12 của năm tính thuế.

Theo cơ quan thuế, thay đổi này giúp giảm số lần kê khai và tạo thuận lợi hơn trong quá trình quyết toán thuế thu nhập cá nhân.

Điều chỉnh thời điểm đăng ký thuế của tổ chức tín dụng

Thời điểm đăng ký thuế đối với các tổ chức tín dụng cũng được điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với đặc thù hoạt động của lĩnh vực ngân hàng.

Nếu trước đây thời hạn đăng ký thuế được tính trong vòng 10 ngày kể từ ngày được cấp giấy phép thành lập thì theo quy định mới sẽ được tính từ ngày khai trương hoạt động.

Đại diện Cục Thuế cho biết việc thay đổi này xuất phát từ quy định của Ngân hàng Nhà nước. Sau khi được cấp giấy phép thành lập, tổ chức tín dụng có thời hạn tối đa 12 tháng để hoàn tất các điều kiện cần thiết trước khi chính thức khai trương. Do đó, ngày được cấp phép chưa phải thời điểm tổ chức tín dụng đi vào hoạt động trên thực tế.

Bên cạnh đó, trước khi khai trương, tổ chức tín dụng phải báo cáo và được Ngân hàng Nhà nước xác nhận theo quy định. Vì vậy, ngày khai trương có căn cứ pháp lý rõ ràng, đồng thời phản ánh chính xác thời điểm phát sinh hoạt động và nghĩa vụ đăng ký thuế.

Liên quan đến trách nhiệm của ngân hàng thương mại và các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, Cục Thuế cho biết các đơn vị này chỉ phải cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế và theo đúng quy định của pháp luật.

Điều này đồng nghĩa với việc ngân hàng không phải tự động gửi toàn bộ dữ liệu biến động tài khoản hằng ngày hay theo thời gian thực như một số ý kiến lo ngại.

Thời hạn đăng ký thuế của các tổ chức tín dụng sẽ được tính từ ngày khai trương hoạt động. Ảnh: Hoàng Anh

Giảm áp lực thủ tục khi chuyển địa điểm kinh doanh

Một điểm mới khác được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là quy định về chuyển địa điểm kinh doanh.

Theo đó, doanh nghiệp không còn phải hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thuế ngay tại thời điểm thực hiện thủ tục chuyển địa điểm. Các nghĩa vụ còn lại có thể tiếp tục được xử lý sau khi hoàn tất việc chuyển đổi.

Theo Cục Thuế, quy định này phù hợp với định hướng quản lý thuế theo môi trường số và mô hình quản lý không phụ thuộc địa giới hành chính, qua đó giúp doanh nghiệp giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục.

Tuy nhiên, song song với việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, Luật Quản lý thuế cũng tăng cường các biện pháp kiểm soát nhằm hạn chế hành vi lợi dụng chính sách.

Theo đó, chủ doanh nghiệp của doanh nghiệp đã bỏ địa chỉ kinh doanh phải hoàn thành đầy đủ các khoản nợ trước khi được thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh mới.

Theo Cục Thuế, quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng bỏ doanh nghiệp cũ để thành lập pháp nhân mới nhằm trốn tránh nghĩa vụ thuế, đồng thời góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và bình đẳng.

Lam Anh