Ngầm tràn mùa lũ: Rình rập hiểm nguy

Những "chiếc bẫy" giữa mùa mưa

Chỉ cần những trận mưa lớn, nhiều ngầm tràn nhanh chóng bị nhấn chìm, dòng nước chảy xiết tiềm ẩn nhiều hiểm họa khôn lường.

Dù cơ quan chức năng liên tục cảnh báo người dân không vượt ngầm khi nước dâng cao, nhiều vụ tai nạn thương tâm vẫn xảy ra chỉ vì chủ quan, nóng vội trên đường về nhà.

Khu vực ngầm tràn làng Lợt (xã Kông Bờ La) - nơi ông Đ.L. bị nước cuốn tử vong vào tháng 10-2023. Ảnh: M.P

Đơn cử, chiều 1-7, anh H.T.P. (SN 2004, trú xã Cửu An) điều khiển xe máy đi qua đoạn đường tạm dưới khu vực cầu đang thi công trên đường Lê Thị Hồng Gấm (phường An Bình) thì bị dòng nước cuốn trôi, tử vong. Vụ việc thêm một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự nguy hiểm của việc lưu thông qua những vị trí bị ngập nước trong mùa mưa lũ.

Trước đó, khoảng 18 giờ ngày 31-8-2025, anh H. (trú làng Ia Nueng, xã Biển Hồ) điều khiển xe máy chở vợ và con trai 2 tuổi qua đập tràn trên địa bàn xã Ia Hrung thì bất ngờ bị dòng nước lũ cuốn trôi.

Anh H. may mắn cứu được con trai, còn vợ anh là chị Đ.W. (22 tuổi) bị nước lũ cuốn mất tích. Sau nhiều giờ tìm kiếm, lực lượng cứu hộ đã tìm thấy thi thể nạn nhân cách vị trí gặp nạn khoảng 1,5 km.

Người dân xã Kông Bơ La cũng chưa quên vụ tai nạn xảy ra ngày 29-8-2024 tại ngầm tràn Đăk Hlơ. Khi sang nhà bà ngoại chơi, 2 chị em H.L.N. (SN 2013) và H.T.Đ. (SN 2021) không may bị nước lũ cuốn trôi, tử vong.

Trước đó gần 1 năm, tại ngầm tràn làng Lợk, anh Đ.L. điều khiển xe máy chở ông T.M. qua ngầm thì bị dòng nước cuốn. Ông T.M. may mắn bơi được vào bờ, còn anh Đ.L. đã không thể trở về.

Mỗi khi mưa lũ, nhiều tuyến ngầm tràn trên địa bàn tỉnh Gia Lai trở thành “bức tường nước”, khiến giao thông thường xuyên bị chia cắt. Ảnh: M.P

Những vụ tai nạn đau lòng ấy cho thấy, ngầm tràn luôn tiềm ẩn rủi ro rất lớn trong mùa mưa. Hiện toàn tỉnh có gần 100 đập tràn, ngầm tràn trên các tuyến đường dân sinh.

Mùa khô, các công trình đáp ứng nhu cầu đi lại, sản xuất của người dân nhưng vào mùa mưa, nhiều vị trí nhanh chóng bị ngập sâu, chia cắt giao thông và trở thành những điểm mất an toàn giao thông.

Tại xã Tơ Tung có 5 ngầm tràn ở các làng Pơ Ngăl, Cao Sơn, Mơhra - Đáp và Sơ Tơr. Mỗi khi mưa lớn, nước từ thượng nguồn đổ về rất nhanh, ngập sâu mặt ngầm.

Ông Đinh Gen - Thôn trưởng Pơ Ngăl - cho biết: “Có lúc nước lên chỉ trong thời gian ngắn. Dù địa phương căng dây, cắm biển cảnh báo nhưng vẫn có người nóng ruột muốn chạy qua, nhất là khi thấy nước bắt đầu rút. Điều này rất nguy hiểm”.

Mỗi khi mưa lớn, nước từ thượng nguồn đổ về rất nhanh, các ngầm tràn trên địa bàn xã Tơ Tung bị ngập sâu. Ảnh: M.P

Theo ông Lê Thanh Sơn - Chủ tịch UBND xã Tơ Tung, cứ mỗi đợt mưa lớn, địa phương đều bố trí lực lượng trực 24/24 giờ tại các ngầm tràn, căng dây, cắm biển cảnh báo và kiên quyết không để người dân lưu thông khi nước dâng cao.

Tại xã SRó, các ngầm tràn ở làng Kươk, Thôn 2 và làng Tkắt cũng thường xuyên bị ngập khi mưa lớn. Theo Chủ tịch UBND xã Nguyễn Ngọc Sơn, địa phương duy trì lực lượng trực tại các vị trí xung yếu, liên tục phát cảnh báo và yêu cầu người dân tuyệt đối không vượt ngầm khi nước dâng.

Thực tế cho thấy, dù biết nguy hiểm, nhiều người vẫn chấp nhận vượt ngầm bởi phía bên kia là trường học, trạm y tế, đất sản xuất hoặc con đường duy nhất để trở về nhà. Chính sự đánh đổi ấy đã dẫn đến không ít vụ tai nạn thương tâm.

Xóa ngầm tràn bằng cầu vượt lũ

Ngầm tràn thôn Mơ Nang 2 (xã Ia Pa) thường xuyên bị nước lũ cuốn trôi, gây chia cắt giao thông, cô lập hàng trăm hộ dân. Ảnh: M.P

Nếu Tơ Tung, SRó và nhiều địa phương khác đối mặt với nguy cơ mất an toàn giao thông thì tại xã Ia Pa, ngầm tràn qua suối Đăk Pi Hao còn là “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm.

Do nằm ở vị trí thấp, chỉ cần mưa lớn hoặc nước từ thượng nguồn đổ về, ngầm tràn bị ngập sâu, chia cắt khoảng 350 hộ dân thôn Mơ Năng 2 với trung tâm xã.

Mỗi năm, ngầm tràn bị ngập hàng chục lần, có đợt kéo dài nhiều ngày. Việc học tập của học sinh, sinh hoạt của người dân, công tác cấp cứu, khám chữa bệnh đều bị ảnh hưởng.

Phía bên kia suối còn là vùng sản xuất hơn 300 ha lúa, mì và điều nên việc vận chuyển nông sản cũng gặp rất nhiều khó khăn.

Lực lượng chức năng túc trực tại ngầm tràn qua thôn Mơ Nang 2 (xã Ia Pa) để đảm bảo an toàn, không cho phương tiện qua lại. Ảnh: M.P

Ông Lê Tiến Mạnh - Chủ tịch UBND xã Ia Pa - cho biết, UBND tỉnh đã thống nhất đầu tư xây dựng cầu Mơ Năng 2 với tổng mức đầu tư khoảng 57 tỷ đồng. Công trình dài khoảng 900 m, trong đó phần cầu dài hơn 148 m, mặt cầu rộng 8 m, dự kiến triển khai giai đoạn 2026-2028.

Trong thời gian chờ xây dựng cầu, tỉnh đã hỗ trợ 950 triệu đồng sửa chữa tạm ngầm tràn. Mỗi khi mưa lớn, địa phương vẫn bố trí lực lượng túc trực 24/24 giờ, giăng dây, cắm biển cảnh báo và không cho người dân qua lại.

Tại xã Ia Rsai, cống tràn và ngầm tràn qua suối Ia Rsai cũng thường xuyên bị ngập trong mùa mưa, ảnh hưởng đến việc đi lại của hàng trăm hộ dân. Đặc biệt, suối Ia Rsai chia cắt 3 buôn Chư Tê, Pan và Puh Chik với 713 hộ, hơn 3.630 nhân khẩu. Phía bên kia suối là vùng sản xuất rộng hơn 1.700 ha với các loại cây trồng chủ lực như mì, mía, lúa và ngô.

Theo ông Võ Ngọc Châu, tỉnh đã thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng cầu Ia Rsai với tổng kinh phí hơn 50 tỷ đồng. Trước mắt, địa phương duy trì lực lượng thường trực tại các vị trí xung yếu để cảnh báo, phân luồng giao thông, hạn chế thấp nhất nguy cơ xảy ra tai nạn.

Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn (người chỉ tay) và đoàn công tác kiểm tra khảo sát tại ngầm tràn Mơ Nang 2 (xã Ia Pa) - vị trí thường xuyên bị ngập lụt vào tháng 11-2025. Ảnh: Minh Phương

Theo ông Hà Anh Thái - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai, trước mùa mưa bão, ngành đã chỉ đạo các đơn vị quản lý đường bộ rà soát toàn bộ ngầm tràn, cầu yếu và các vị trí có nguy cơ sạt lở; bổ sung biển báo, rào chắn, thiết bị cảnh báo; đồng thời xây dựng phương án phân luồng giao thông nhằm đảm bảo an toàn cho người dân trong mùa mưa lũ.

Lực lượng chức năng cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không điều khiển phương tiện qua ngầm tràn khi nước đang chảy xiết hoặc bị ngập, không chủ quan đánh giá độ sâu của dòng nước hoặc đi theo người khác để cố vượt ngầm. Việc kiên nhẫn chờ nước rút hoặc lựa chọn tuyến đường khác là cách bảo vệ an toàn cho bản thân và gia đình.

Những cây cầu vượt lũ sẽ dần thay thế các ngầm tràn, nhưng trước khi những công trình ấy hoàn thành, ý thức của người tham gia giao thông vẫn là “lá chắn” quan trọng nhất. Bởi với ngầm tràn mùa lũ, quay đầu chờ nước rút không phải là sự chậm trễ, mà là lựa chọn để trở về an toàn.

MINH PHƯƠNG