Nga thử nghiệm tàu ngầm hạt nhân Khabarovsk, mở hướng răn đe mới với Poseidon

Tàu ngầm hạt nhân lớp Borei của Hải quân Nga, được trang bị tên lửa đạn đạo. Ảnh: MW.

Sau khi có xác nhận Hải quân Nga đã bắt đầu thử nghiệm trên biển tại nhà máy đối với tàu ngầm hạt nhân chiến lược lớp Khabarovsk đầu tiên, ngày càng xuất hiện nhận định rằng năng lực răn đe hạt nhân của Moscow đang bước sang một giai đoạn mới, khi những khả năng chưa từng có bắt đầu được đưa vào sử dụng.

Khabarovsk rời nhà máy đóng tàu Sevmash ở Severodvinsk ngày 17/8/2026, đánh dấu cột mốc quan trọng trong chương trình đã được phát triển hơn một thập niên. Sự xuất hiện của tàu ngầm này cho thấy Nga đang mở rộng đáng kể năng lực răn đe hạt nhân chiến lược, với một hệ thống được thiết kế để tiếp cận mục tiêu từ hướng hoàn toàn khác so với các tên lửa đạn đạo truyền thống.

Khabarovsk được Cục Thiết kế Trung ương Rubin phát triển và được cho là sử dụng một phần công nghệ, giải pháp thiết kế từ các tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo lớp Borei. Tuy nhiên, khác với tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo, nhiệm vụ chính của Khabarovsk không phải phóng tên lửa mà là triển khai các phương tiện không người lái dưới nước tự hành Poseidon.

Tàu được ước tính có lượng giãn nước khoảng 10.000 tấn và có khả năng mang tối đa 6 Poseidon. Hệ thống này đại diện cho một cách tiếp cận hoàn toàn khác đối với việc triển khai vũ khí hạt nhân. Thay vì bay trong khí quyển theo quỹ đạo đạn đạo, phương tiện chạy bằng năng lượng hạt nhân được thiết kế để di chuyển dưới nước trên khoảng cách liên lục địa trước khi tiếp cận mục tiêu.

Poseidon mang lại cho Nga một phương thức triển khai vũ khí hạt nhân không phụ thuộc vào kiến trúc tên lửa đạn đạo xuyên lục địa truyền thống. Đồng thời, nó có thể khiến bài toán phòng thủ của đối phương trở nên phức tạp hơn khi buộc họ phải tính đến thêm một hướng tấn công từ dưới biển.

Tàu ngầm chiến lược Khabarovsk của Nga. Ảnh: MW.

Giá trị chiến lược nằm ở khả năng đa dạng hóa đòn đáp trả

Ý nghĩa chiến lược của Khabarovsk vì thế không nằm quá nhiều ở số lượng vũ khí mà tàu có thể mang, mà ở khả năng đa dạng hóa năng lực đòn đáp trả hạt nhân thứ hai của Nga.

Nga hiện sở hữu lực lượng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa phóng từ mặt đất lớn nhất thế giới và lực lượng tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớn thứ hai, cùng các máy bay tầm xa có khả năng mang vũ khí hạt nhân. Poseidon bổ sung một phương thức triển khai có môi trường hoạt động và tuyến tiếp cận mục tiêu hoàn toàn khác.

Điều này đồng nghĩa các đối thủ của Nga sẽ phải phát triển thêm những năng lực giám sát và phòng thủ chuyên biệt để đối phó với mối đe dọa từ dưới biển.

Ảnh đồ họa về ngư lôi hạt nhân Poseidon của Hải quân Nga. Ảnh: MW.

Khabarovsk cho thấy chiến lược “bất đối xứng” của Nga

Chương trình Khabarovsk cũng cho thấy cách Nga ngày càng tìm cách bù đắp những hạn chế về năng lực quân sự thông thường trong thời kỳ hậu Xô viết bằng các hệ thống chiến lược chuyên biệt.

Trong khi Moscow gặp khó khăn trong việc duy trì vị thế cạnh tranh trên toàn bộ phổ công nghệ quốc phòng tiên tiến, vũ khí hạt nhân, tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân và các năng lực bất đối xứng vẫn nằm trong nhóm những lĩnh vực được ưu tiên đầu tư cao nhất.

Poseidon phù hợp với chiến lược này khi cung cấp một năng lực công nghệ đầy tham vọng, được thiết kế để tạo ra hiệu ứng chiến lược mà không đòi hỏi Nga phải cạnh tranh với Mỹ trên toàn bộ lĩnh vực quân sự thông thường.

Theo MW

Huyền Chi