Nga nâng cấp UAV Geran dùng động cơ phản lực: Thách thức mới cho lưới phòng thủ Ukraine

Trong nhiều tháng qua, các loại drone đánh chặn giá rẻ đã giúp Ukraine đối phó hiệu quả với dòng UAV cảm tử Shahed/Geran sử dụng động cơ cánh quạt. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các biến thể sử dụng động cơ phản lực đang làm thay đổi hoàn toàn bài toán phòng không. Những mục tiêu mới này bay nhanh hơn, cao hơn và rút ngắn đáng kể thời gian phản ứng của lực lượng phòng thủ.

Bước tiến về tốc độ của dòng UAV Geran

Dòng UAV cảm tử Geran (phiên bản Nga của Shahed-136) đang trải qua quá trình nâng cấp mạnh mẽ về hệ thống động lực. Nếu như các phiên bản Geran-2 sử dụng động cơ cánh quạt có tốc độ bay tương đối chậm, thì các biến thể mới như Geran-3, Geran-4 và Geran-5 đã được trang bị động cơ phản lực.

Theo các báo cáo từ Militarnyi, Geran-3 có hình dáng tương đồng với Shahed-136 nhưng tốc độ đã được đẩy lên khoảng 370 km/h. Đáng chú ý hơn, các biến thể Geran-4 và Geran-5 được cho là có thể đạt dải tốc độ từ 500 km/h đến 600 km/h tùy theo cấu hình nhiệm vụ. Xu hướng này cho thấy Nga đang nỗ lực vô hiệu hóa ưu thế của các hệ thống phòng thủ tầm thấp giá rẻ vốn dựa vào tốc độ bám bắt chậm.

Infographic so sánh các biến thể UAV cảm tử Shahed/Geran, cho thấy xu hướng Nga nâng cấp từ động cơ cánh quạt sang phản lực để tăng tốc độ và làm khó drone đánh chặn Ukraine. Ảnh: HV

Áp lực thời gian và bài toán đánh chặn

Tốc độ cao mang lại ba thách thức kỹ thuật lớn cho lực lượng phòng không Ukraine. Thứ nhất, khoảng thời gian từ khi radar phát hiện đến khi mục tiêu tiếp cận khu vực bảo vệ bị rút ngắn tối đa. Cụ thể, nếu một UAV phản lực được phóng từ khu vực Belgorod hướng tới thành phố Kharkiv, thời gian bay có thể chỉ còn tính bằng giây hoặc hơn một phút.

Thứ hai, các hệ thống drone đánh chặn hiện nay thường cần chạy đua với tốc độ mục tiêu. Để đánh chặn ổn định, drone phòng thủ phải nhanh hơn mục tiêu ít nhất 25% để có thể tiếp cận đúng góc và kích nổ. Với các mục tiêu bay trên 300 km/h, cửa sổ đánh chặn trở nên cực kỳ hẹp. Chỉ cần một sai sót nhỏ trong tính toán quỹ đạo, drone đánh chặn sẽ mất cơ hội áp sát.

Một UAV tấn công phản lực Geran-3 lọt vào tầm ngắm của drone đánh chặn Ukraine. Ảnh: Sternenko

Chiến lược phòng thủ đa tầng của Ukraine

Trước thách thức từ UAV phản lực, Ukraine đang nỗ lực phát triển các giải pháp đối phó thông qua cụm đổi mới công nghệ quốc phòng Brave1. Đại diện Brave1 nhận định rằng drone đánh chặn không thể hoạt động đơn lẻ mà phải là một mắt xích trong mạng lưới phòng không tích hợp.

Hệ thống này đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa radar phát hiện sớm, trung tâm điều khiển và các thuật toán bám bắt mục tiêu chính xác hơn. Đối với các mục tiêu phản lực, Ukraine cần ưu tiên các loại drone đánh chặn có khả năng tăng tốc tức thời và hoạt động ổn định trong điều kiện khí động học khắc nghiệt ở độ cao lớn.

Cuộc đua công nghệ giữa tấn công và phòng thủ giá rẻ

Sự xuất hiện của Geran phản lực đánh dấu một giai đoạn mới trong cuộc chiến tiêu hao bằng UAV. Việc sử dụng động cơ phản lực dù làm tăng chi phí sản xuất và tiêu thụ nhiên liệu hơn so với động cơ cánh quạt, nhưng nó buộc phía phòng thủ phải sử dụng những phương tiện đánh chặn đắt đỏ hơn hoặc kéo giãn mạng lưới phòng không vốn đã chịu nhiều áp lực.

Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự cũng chỉ ra rằng động cơ phản lực có thể khiến UAV phải đánh đổi về tầm bay hoặc trọng lượng đầu đạn. Cuộc đối đầu này sẽ tiếp tục thúc đẩy các nhà sản xuất Ukraine phát triển thế hệ drone đánh chặn mới, nhanh hơn và phối hợp tốt hơn với các hệ thống tác chiến điện tử để duy trì sự cân bằng trên chiến trường.

Tuệ Nhân