Nem ngựa - món ăn dân dã

Vào các ngày Tết, lễ hội, cưới hỏi hay giỗ chạp… trong mâm cỗ của đồng bào hiếm khi thiếu vắng món nem truyền thống. Đây cũng là món quà quê mà mỗi khi đến những vùng đất này du khách lại muốn được thưởng thức và mua làm quà.

Sảm phẩm nem ngựa tại xã Nam Dương.

Để làm món nem ngựa, nguyên liệu chính là thịt và bì ngựa. Bên cạnh đó là nhiều loại gia vị như riềng vàng, tỏi, tiêu, ớt. Thịt và bì ngựa phải phải chọn loại tươi ngon, đem áp chảo bằng mỡ lợn cho chín rồi thái mỏng. Riềng vàng để làm nem ngựa được đào từ trong núi. Tỏi, tiêu, riềng vàng được giã nát, trộn với phần thịt ngựa rồi gói cùng lá chuối để ủ lên men tự nhiên trong từ 2 đến 3 ngày.

Cuối cùng, nem ngựa được bọc một lớp giấy bên ngoài và hút chân không để bảo quản. Khi nem chín, lớp thịt bên trong có màu hồng đẹp mắt, tỏa ra mùi thơm nhẹ từ các loại gia vị. Ăn một miếng, thực khách có thể cảm nhận rõ độ dai giòn của bì, vị ngọt của thịt và chua dịu.

Vì đã được làm chín nên nem ngựa có thể được ăn ngay sau khi chế biến, song nếu đợi vài ngày thì nem sẽ ngon và chuẩn vị hơn. Khi ăn, bóc lớp vỏ bên ngoài và trộn đều phần bì, thịt ngựa lẫn với riềng, thêm vài lát ớt, nửa quả chanh vắt vào. Nem ngựa thường ăn kèm với lá sung, lá đinh lăng, lá nhội, lá sau sau và tương ớt... Sự kết hợp này tạo nên vị bùi chát của lá, chua ngọt của nem, cay nồng và thơm của riềng vàng, gia vị.

Bắc Ninh có một số thương hiệu nem ngựa được nhiều người biết đến như: Hiếu Thu (đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao), Anh Tuyền, Mạnh Nhạn, Tùng Huyền… Hiện nay, nhiều thương hiệu đã vươn xa, cung cấp số lượng lớn trên nền tảng số, các chuỗi cửa hàng OCOP, nhà hàng, cửa hàng thực phẩm tại các tỉnh, thành phố khác trong nước. Giá bán nem ngựa tại các cơ sở trên từ 65 đến 70 nghìn đồng/quả.

Tiến Đạt