Nắng nóng gay gắt hơn, số lượng cơn bão hoạt động có thể ít hơn trong năm nay

Thông tin về tình hình thời tiết từ nay đến cuối năm, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết hiện tại ENSO đang trong trạng thái La Nina với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm Thái Bình Dương (khu vực NINO3.4) trong tuần đầu tháng 3/2026 ở mức -0,5 độ C.

Dự báo trong khoảng ba tháng tới, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng 80-90%, trong khi xác suất duy trì trạng thái La Nina giảm hơn các dự báo trước đó và chỉ còn ở mức trong khoảng 10-20%.

Từ tháng 6 đến tháng 8/2026, hiện tượng ENSO có khả năng duy trì trạng thái trung tính với xác suất trong khoảng 55-65%, xác suất chuyển sang El Nino có xu hướng tăng dần trong khoảng 35-45%, xác suất chuyển sang La Nina ở mức rất thấp.

Từ khoảng các tháng đầu mùa thu năm 2026, ENSO có khả năng duy trì trạng thái trung tính nhưng nghiêng về pha nóng với xác suất tăng hơn và có khả năng chuyển sang trạng thái El Nino trong các tháng cuối năm 2026, đầu năm 2027.

Mùa hè năm nay nắng nóng được dự báo gay gắt hơn

Theo ông Khiêm, kinh nghiệm theo dõi nhiều năm cho thấy các giai đoạn ENSO chuyển pha như vậy thường làm gia tăng tính biến động và khó dự báo của thời tiết.

Khi ENSO chuyển dần sang pha nóng, gió tín phong trên Thái Bình Dương có xu hướng suy yếu, cấu trúc hoàn lưu khí quyển thay đổi, làm cho phân bố mưa, bão và nhiệt độ tại khu vực Đông Nam Á có nhiều biến động hơn so với quy luật thông thường.

Trong điều kiện đó, nửa cuối năm 2026, khu vực Đông Nam Á, trong đó có phần phía Nam của Việt Nam, mưa và số lượng bão có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm.

Đồng thời nền nhiệt có khả năng cao hơn trung bình và nắng nóng có thể xuất hiện nhiều hơn, gay gắt hơn so với mùa hè năm 2025.

"Tuy nhiên, điều cần đặc biệt lưu ý là trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ENSO chuyển pha, thiên tai không chỉ phụ thuộc vào số lượng mà ngày càng thể hiện rõ tính cực đoan và bất thường.

Trong khi số lượng cơn bão hoạt động trên Biển Đông, tác động đến Việt Nam được dự báo ít hơn

Ngay cả trong những năm tổng lượng mưa hoặc số lượng bão không cao hơn trung bình vẫn có thể xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như nắng nóng gay gắt kéo dài, mưa lớn cục bộ cường suất rất lớn, dông lốc, sét, mưa đá… đặc biệt trong các giai đoạn chuyển mùa như từ tháng 3 - tháng 5 và tháng 9 - tháng 10.

Những hiện tượng này thường xảy ra trong thời gian ngắn, phạm vi hẹp nhưng có thể gây thiệt hại lớn nếu không được cảnh báo và ứng phó kịp thời" - ông Khiêm nhấn mạnh.

Trong đó những năm có hiện tượng El Nino hoạt động mạnh thì nắng nóng, khô hạn kéo dài, mùa mưa đến muộn. Lũ lụt ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm. Đồng thời bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông ít hơn trung bình.

Ngược lại, vào những năm có hiện tượng La Nina hoạt động mạnh thì những đợt gió mùa đông bắc hoạt động liên tục với cường độ mạnh. Gió mùa mùa hè cũng hoạt động khá mạnh và ổn định, đem đến lượng mưa mùa mưa vượt trung bình, số cơn bão và áp thấp nhiệt đới nhiều hơn trung bình.

Về mùa bão năm nay, ông Khiêm cho biết theo các dự báo hiện nay, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong năm 2026 có khả năng không nhiều hơn trung bình nhiều năm.

Từ tháng 4 đến tháng 7/2026, số lượng bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và ảnh hưởng đến nước ta được dự báo xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Từ tháng 8 đến tháng 12/2026, số lượng bão có thể thấp hơn trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông khoảng 9,6 cơn, trong đó khoảng 3,8 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền).

“Dù số lượng bão có thể không nhiều như một số năm trước, nhưng nguy cơ xuất hiện bão mạnh, mưa lớn gây ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất vẫn rất đáng lưu ý" - ông Khiêm cảnh báo.

Tuyết Nhung