Nâng chất lượng xây dựng nông thôn mới tại Lâm Ðồng

Nông dân mạnh dạn chuyển đổi sản xuất

Chương trình Xây dựng nông thôn mới (NTM) ở Lâm Đồng bước sang giai đoạn mới, xác định không còn dừng ở mục tiêu đạt chuẩn, mà chuyển sang nâng chất lượng đi vào chiều sâu, phát triển theo hướng hiện đại bền vững.

Nông thôn Lâm Đồng đã có những thay đổi rõ rệt sau nhiều năm triển khai chương trình Xây dựng NTM. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ hơn, từ giao thông, điện, nước đến trường học, trạm y tế...Sản xuất nông nghiệp từng bước chuyển sang hướng hàng hóa, ứng dụng khoa học - công nghệ, tạo ra giá trị gia tăng. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện đáng kể.

Theo rà soát, toàn tỉnh hiện có 103 xã thực hiện chương trình trong giai đoạn 2026 - 2035, gồm 8 xã nhóm 1, 71 xã nhóm 2 và 24 xã nhóm 3, trong đó có 9 xã thuộc diện khó khăn. Điều này cho thấy bức tranh nông thôn vẫn còn không ít khoảng cách phát triển, đòi hỏi cách tiếp cận linh hoạt, phù hợp từng địa bàn nhằm bảo đảm sự phát triển đồng đều, hài hòa giữa các vùng trong tỉnh.

Các địa phương trong tỉnh đã chủ động tìm cách làm phù hợp với thực tiễn, trong đó xã Trà Tân là một ví dụ. Hình thành từ việc sáp nhập 3 đơn vị hành chính, xã có cơ cấu dân cư đa dạng, với 1 thôn thuần đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) có 409 hộ/1.759 khẩu, chiếm 6,1% dân số toàn xã và nhiều hộ đồng bào DTTS khác sinh sống đan xen ở 11 thôn còn lại. Vì vậy, xây dựng NTM ở đây không chỉ dừng ở đầu tư hạ tầng, mà còn là bài toán tổ chức sản xuất, tạo sinh kế phù hợp với từng nhóm dân cư.

Từ nguồn lực của chương trình và các chính sách hỗ trợ, diện mạo nông thôn của xã đã có nhiều đổi thay. Tỷ lệ nghèo đa chiều giảm còn 1,4% vào cuối năm 2025, địa phương nỗ lực kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều cuối năm 2026 xuống còn 0,1%, giúp người dân có sinh kế ổn định, thoát nghèo bền vững.

Ông Đỗ Đức Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Trà Tân cho biết, một trong những hướng đi được Trà Tân tập trung là gắn chương trình OCOP với xây dựng NTM. Đến nay, xã Trà Tân đã hình thành nhiều sản phẩm OCOP đặc trưng như: hạt điều rang muối, tinh dầu sả chanh, chả ốc, mây tre đan Thái Thuận Phú, rong biển kẹp hạt, bưởi da xanh và các sản phẩm trứng gà Tafa. Dù quy mô hiện còn khiêm tốn nhưng các chủ thể đã bắt đầu chú trọng đến chất lượng và truy xuất nguồn gốc, khả năng liên kết thị trường tiêu thụ để gia tăng giá trị và tạo bản sắc cho kinh tế nông thôn.

Tại xã Vĩnh Hảo, lãnh đạo UBND xã cho biết, địa phương xác định nâng cao thu nhập cho người dân là yếu tố cốt lõi trong xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030, hướng đến phát triển bền vững và thực chất. Theo đó, xã tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng đối với các sản phẩm chủ lực như lúa, hành tím, táo, mủ trôm, ớt, dừa, bưởi... Cùng với đó, khuyến khích nông dân ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; xây dựng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng với điều kiện địa phương. Ngoài ra, chú trọng phát triển sản phẩm OCOP, xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc, nâng cao sức cạnh tranh nông sản...

Theo Kế hoạch của UBND tỉnh về triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2035. Giai đoạn I từ 2026 - 2030, Lâm Đồng xác định mục tiêu tổ chức xây dựng NTM theo hướng ngày càng hiện đại, giàu đẹp nhưng vẫn giữ bản sắc, gắn với quá trình đô thị hóa và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tập trung phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái, gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp nhằm nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng sống của người dân, từng bước thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các vùng, nhất là vùng đồng bào DTTS và miền núi…

Mục tiêu đến năm 2030, toàn tỉnh phấn đấu có 42 xã đạt chuẩn ntm, 2 xã đạt chuẩn ntm hiện đại. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tổng nguồn vốn huy động dự kiến thực hiện chương trình khoảng 42.990 tỷ đồng, với cơ cấu đa dạng từ ngân sách Trung ương, địa phương, vốn lồng ghép, tín dụng chính sách và nguồn lực xã hội hóa.

Thanh Duyên .