Nâng cao sức cạnh tranh của ngành hàng tiêu dùng nhanh

Ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu thiết yếu hằng ngày của người dân như thực phẩm, đồ uống, hóa mỹ phẩm, sản phẩm vệ sinh và hàng gia dụng... Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số, thương mại điện tử và các mô hình bán lẻ đa kênh đang làm thay đổi sâu sắc chuỗi giá trị của ngành, từ sản xuất, phân phối đến tiêu dùng.

Năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đạt khoảng 31 tỷ USD, chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và xây dựng lợi thế cạnh tranh.

Ông Nguyễn Tiến Cường, Phó tổng biên tập Báo Công Thương phát biểu tại hội thảo.

Bên cạnh đó, hành vi tiêu dùng cũng đang thay đổi rõ rệt. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn ưu tiên các sản phẩm chất lượng, có nguồn gốc minh bạch, thân thiện với môi trường và tốt cho sức khỏe. Thống kê cho thấy, nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm thân thiện với môi trường tại Việt Nam tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm. Tại các hệ thống bán lẻ hiện đại, doanh số nhóm hàng mang nhãn xanh hay tiêu dùng bền vững tăng từ 40 đến 60% trong các chương trình truyền thông lớn. Điều này cho thấy tiêu dùng xanh đang dần trở thành tiêu chuẩn mới của thị trường, tạo áp lực để doanh nghiệp thay đổi từ sản xuất đến phân phối.

Vì vậy, doanh nghiệp cần đẩy mạnh sản xuất bền vững, giảm phát thải, sử dụng bao bì tái chế và tăng cường truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Tiến Cường, Phó tổng biên tập Báo Công Thương nhấn mạnh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang tạo ra cả áp lực và cơ hội để doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu phát triển bền vững. Cùng với đó, sự phát triển của thương mại điện tử, hệ thống phân phối hiện đại và các nền tảng số đang làm thay đổi toàn diện phương thức sản xuất, kinh doanh cũng như cách tiếp cận khách hàng. Chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, nếu doanh nghiệp muốn nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường.

Các đại biểu tại hội thảo.

Nhận định về xu hướng này, bà Lê Thị Hoài Thương, Giám đốc Đối ngoại Nestlé Việt Nam nhấn mạnh: Thị trường đang chuyển dịch từ "khuyến khích xanh" sang "yêu cầu xanh." Lợi thế cạnh tranh giờ đây thuộc về những doanh nghiệp có khả năng truy xuất nguồn gốc minh bạch, giảm phát thải và tuân thủ các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường trong nước lẫn xuất khẩu.

Các đại biểu cũng thống nhất rằng, để quá trình "chuyển đổi kép" phát huy hiệu quả, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng số trong hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng dữ liệu và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh theo hướng xanh, bền vững.

Theo ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, để sản phẩm xanh tạo được sức mua và phát triển bền vững, doanh nghiệp cần chứng minh rõ nguồn gốc xuất xứ và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, thay vì chỉ quảng bá bằng khẩu hiệu hay tên gọi.

Bộ Công Thương đang tiếp tục hoàn thiện chính sách về phát triển thương mại trong nước và thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng bền vững; triển khai các chương trình kết nối cung - cầu, quảng bá sản phẩm xanh như “Sức sống hàng Việt” tại Tràng Tiền (Hà Nội). Bên cạnh đó, Bộ khuyến khích các sàn thương mại điện tử và hệ thống phân phối hiện đại có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng các tiêu chuẩn sản phẩm xanh, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.

VŨ DUNG