Nâng cao năng lực ngoại ngữ của nhà giáo: Bài cuối: Hiện thực hóa Đề án

Tìm lời giải bài toán nhân lực

Những năm gần đây, việc dạy và học tiếng Anh tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh chuyển biến tích cực. Cùng với triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, tiếng Anh ngày càng được mở rộng ở các cấp học, tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận ngoại ngữ từ sớm. Năm học 2025-2026, 100% học sinh lớp 3, lớp 4 và lớp 5 được học tiếng Anh như môn học bắt buộc theo quy định. Ðối với lớp 1 và lớp 2, chương trình tiếng Anh tự chọn tiếp tục được triển khai tại nhiều cơ sở giáo dục.

Hiện toàn tỉnh có 1.439 giáo viên tiếng Anh đang giảng dạy tại các cơ sở giáo dục phổ thông, trong đó, cấp tiểu học có 554 giáo viên, cấp THCS có 551 giáo viên và cấp THPT có 388 giáo viên. Mặc dù đội ngũ giáo viên tiếng Anh từng bước được củng cố nhưng tính theo nhu cầu thực tế, tỉnh hiện vẫn còn thiếu khoảng 144 giáo viên tiếng Anh. Tình trạng thiếu giáo viên chủ yếu tập trung ở một số địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tuyển dụng, cơ chế đãi ngộ còn gặp nhiều khó khăn.

Theo thống kê của ngành giáo dục, toàn tỉnh có 14.846/32.812 học sinh lớp 1 được học tiếng Anh, đạt 45,25%; ở lớp 2 có 15.172/30.495 học sinh tham gia học tiếng Anh, đạt 49,75%. Những con số này cho thấy nhu cầu học ngoại ngữ ngày càng lớn trong học sinh. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó, áp lực về đội ngũ giáo viên cũng ngày càng lớn.

Bên cạnh bài toán số lượng, chất lượng đội ngũ giáo viên cũng là vấn đề được ngành giáo dục đặc biệt quan tâm. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, nguồn học liệu quốc tế ngày càng phong phú, yêu cầu đối với giáo viên không chỉ ở việc giảng dạy kiến thức mà còn phải có khả năng tiếp cận tài liệu mới, ứng dụng công nghệ và tham gia các hoạt động chuyên môn trong môi trường hội nhập.

Cô Nguyễn Kim Chuyền, giáo viên bộ môn Công nghệ, Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng (phường Hòa Thành), cho rằng: “Trình độ ngoại ngữ còn hỗ trợ giáo viên tiếp cận tài liệu chuyên môn, học liệu số và các xu hướng giáo dục mới. Vì vậy, việc nâng cao năng lực tiếng Anh là nhu cầu thiết thực của giáo viên”.

Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở để xây dựng lộ trình bồi dưỡng đội ngũ, thực hiện Ðề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Từ thực tế đó, kết quả khảo sát năng lực tiếng Anh vừa qua được kỳ vọng sẽ giúp ngành giáo dục xác định rõ những nhóm giáo viên cần được ưu tiên bồi dưỡng, từ đó, xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp với từng đối tượng.

Nền tảng cho lộ trình dài hạn

Theo Ðề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2045, đến năm 2030, 100% cơ sở giáo dục phổ thông trên cả nước phải tổ chức dạy tiếng Anh từ lớp 1. Cùng với đó, ít nhất 20% trường phổ thông đạt Mức độ 1, 5% trường đạt Mức độ 2 và 2% trường đạt Mức độ 3 trong việc xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong nhà trường. Xa hơn, đến năm 2045, mục tiêu đặt ra là có ít nhất 50% trường phổ thông đạt Mức độ 1, 20% trường đạt Mức độ 2 và 15% trường đạt Mức độ 3.

Ðây là lộ trình kéo dài trong suốt 20 năm với yêu cầu không chỉ nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh mà còn từng bước hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh trong các hoạt động giáo dục, giao tiếp và quản lý nhà trường.

Ðưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là nhiệm vụ lâu dài.

Để thực hiện được mục tiêu đó, yếu tố quyết định vẫn là đội ngũ nhà giáo.

Nên trước hết phải có đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, năng lực ngoại ngữ và khả năng thích ứng với môi trường giáo dục hiện đại.

Ông Lê Hoàng Dự, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Ðào tạo tỉnh Cà Mau

Cô Trần Minh Khuê, giáo viên Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, chia sẻ: “Kỳ khảo sát góp phần nâng cao ý thức tự học, tự bồi dưỡng ngoại ngữ trong đội ngũ nhà giáo”.

Ðối với nhiều giáo viên, khảo sát năng lực tiếng Anh lần này không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là cơ hội để xác định mục tiêu học tập cho bản thân. Cô Trần Minh Khuê, giáo viên Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (xã Long Ðiền), chia sẻ: “Qua khảo sát, tôi nhận thấy bản thân cần tiếp tục học tập, rèn luyện thêm để đáp ứng yêu cầu công việc trong tương lai. Ðây cũng là động lực để giáo viên chủ động nâng cao trình độ ngoại ngữ”.

Từ kết quả khảo sát, ngành giáo dục tỉnh sẽ tiếp tục xây dựng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với từng cấp học, từng nhóm đối tượng; đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ số, mở rộng cơ hội học tập ngoại ngữ cho giáo viên ở vùng sâu, vùng xa.

Tiếng Anh ngày càng được chú trọng trong các trường, tạo nền tảng hội nhập cho học sinh ngay từ bậc tiểu học.

Nhìn từ những mục tiêu đặt ra cho năm 2030, 2035 hay 2045, hành trình phía trước còn nhiều việc phải làm. Những kết quả từ cuộc khảo sát vừa qua sẽ là nền tảng để Cà Mau từng bước xây dựng môi trường giáo dục hội nhập - nơi tiếng Anh trở thành công cụ học tập, giao tiếp và phát triển của thế hệ tương lai./.

Trúc Linh - Chí Linh