Ước mơ đổi thay bản làng của cậu học trò người Dao đạt điểm 10 môn Lịch sử

Chảo A Pả là một trong số những thí sinh đạt điểm 10 môn Lịch sử tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

2 lần suýt phải nghỉ học

Một ngày sau khi Bộ GD-ĐT công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, tôi kết nối điện thoại với Chảo A Pả, cậu học trò người đồng bào dân tộc Dao nằm trong số những thí sinh đạt điểm 10 môn Lịch sử.

Sinh ra và lớn lên ở bản Nậm Kè, xã Mường Nhé, một bản làng vùng biên giới xa xôi của tỉnh Điện Biên, nơi mây mù bao phủ quanh năm và cái nghèo cái khổ bám riết lấy từng nếp nhà, con đường đến trường của Pả không hề bằng phẳng. Để có thể tiếp tục học lên THPT, Pả đã phải nỗ lực thi đỗ vào Trường Phổ thông DTNT - THPT tỉnh Điện Biên. Ngôi trường ấy nằm cách nhà Pả tới 200 cây số.

Vì đường xá xa xôi, kinh tế gia đình khó khăn, mỗi năm Pả chỉ về nhà 2 lần vào dịp Tết Nguyên đán và nghỉ hè. Thỉnh thoảng, nếu có đợt nghỉ lễ dài như 30/4, cậu mới dám bắt xe về thăm nhà. Bốn bức tường ký túc xá và những trang sách chính là người bạn đồng hành của Pả trong suốt những năm tháng xa nhà.

Chảo A Pả từng 2 lần suýt phải nghỉ học.

Để có được những thành tích trong học tập như ngày hôm nay, ít ai biết rằng Pả từng 2 lần suýt phải gác lại bút nghiên để bước chân vào cuộc đời mưu sinh cơm áo. Pả bảo, ở vùng cao nơi cậu sống, tư duy "học nhiều cũng không mài ra mà ăn được" đã bám sâu vào tiềm thức của nhiều người. Gia đình Pả cũng không ngoại lệ.

Pả bùi ngùi nhớ lại: "Năm lớp 5, em đã suýt phải bỏ học. Nhưng đỉnh điểm là năm lớp 9, sau khi học xong, bố mẹ đã bảo em thôi học, đi làm phụ gia đình hoặc đi làm thuê để kiếm tiền".

Lúc ấy, trước mặt Pả là 2 ngã rẽ, hoặc là gật đầu buông xuôi, bước theo con đường mưu sinh của 2 người anh trai (đều đã nghỉ học từ năm lớp 9 để đi làm thuê, người làm xây dựng, người làm thợ tóc) hoặc là thuyết phục cha mẹ để có thể đến trường.

Nhiều đêm trằn trọc, Pả lựa chọn tiếp tục theo đuổi con đường học vấn. Pả không nổi loạn, không khóc lóc, mà kiên trì dùng sự chân thành và quyết tâm để thuyết phục bố mẹ. Cậu dùng chính sự hiểu biết cũng như kiến thức đã học được trên trường để cho gia đình thấy học tập là con đường duy nhất để thay đổi số phận.

May mắn thay, sự kiên trì của Pả đã làm lay chuyển những định kiến cũ kỹ. Bố mẹ không ngăn cấm nữa và khi thấy cậu quyết tâm đi học trường xa, họ lặng lẽ ủng hộ em theo cách của riêng mình.

Bố mẹ Pả không biết chữ, cũng không hiểu thế nào là một kỳ thi quốc gia. Khi biết kết quả thi, Pả gọi điện cho bố mẹ, thông báo ngắn gọn "con thi đạt kết quả tốt" bởi Pả biết, khái niệm "điểm 10 tuyệt đối" hay "thủ khoa, á khoa" là một điều gì đó quá xa xôi với những người quanh năm chỉ biết đến nương rẫy như cha mẹ.

Từ bỏ giấc mơ ngành Y

Bước vào ngôi Trường Phổ thông DTNT - THPT tỉnh Điện Biên, ước mơ cháy bỏng của Pả đó là trở thành một bác sĩ và dự định sẽ theo tổ hợp B00 (Toán, Hóa, Sinh) để thực hiện ước mơ. Thế nhưng, khi chạm ngõ ngưỡng cửa cuộc đời, cậu học trò nghèo sớm phải đối mặt với thực tế phũ phàng đó là trở thành bác sĩ sẽ tốn quá nhiều chi phí và thời gian học - những yếu tố đó sẽ tạo gánh nặng cho cha mẹ cậu.

Đầu năm lớp 11, Pả quyết định chuyển sang học khối C03 (Ngữ văn, Toán, Lịch sử) để dự thi vào ngành Sư phạm. "Em chỉ suy nghĩ đơn thuần là khi theo học Sư phạm, em sẽ được Nhà nước hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt, giảm bớt gánh nặng cho gia đình và người thân", Pả chia sẻ.

Chia sẻ về bí quyết đạt điểm tuyệt đối môn Lịch sử, Pả cho biết với định dạng đề thi hiện nay, học sinh không thể học thuộc lòng hay học tủ để đạt kết quả cao. Chính vì vậy, nam sinh luôn cố gắng tập trung tối đa trong các giờ học trên lớp, kết hợp nghiên cứu kỹ sách giáo khoa để nắm chắc kiến thức nền tảng, hiểu rõ bản chất vấn đề và làm tốt các câu hỏi cơ bản trước khi thử sức với phần vận dụng cao. Ngoài ra, cậu còn tìm các bài giảng miễn phí của thầy cô trên mạng để tự học và nghiền ngẫm thêm.

"Trong quá trình ôn thi, em không tự tạo áp lực quá lớn cho bản thân. Những lúc cảm thấy mệt mỏi hoặc mất động lực, em cho phép mình nghỉ ngơi, đi ngủ sớm hoặc chơi thể thao để cân bằng lại tinh thần. Theo em, điều quan trọng nhất là phải kiên định với đam mê và ước mơ của mình. Có lúc em cũng nản lòng, nhưng chưa bao giờ nghĩ đến chuyện bỏ cuộc", Pả chia sẻ.

Bên cạnh sự nỗ lực cá nhân, Pả khiêm tốn cho rằng kết quả đạt được còn đến từ sự đồng hành, quan tâm sát sao của thầy cô Trường Phổ thông DTNT - THPT tỉnh Điện Biên. Không chỉ giảng dạy kiến thức, các thầy cô còn linh hoạt điều chỉnh phương pháp ôn tập phù hợp với từng học sinh, thường xuyên lắng nghe tâm tư, động viên tinh thần các em trong giai đoạn nước rút.

Nhà trường cũng xây dựng thời gian biểu học tập, sinh hoạt khoa học, nhắc nhở học sinh nghỉ ngơi hợp lý để đảm bảo sức khỏe và giữ tâm lý ổn định trước kỳ thi. Với Pả, thành tích hôm nay không chỉ là niềm vui của riêng em mà còn là niềm tự hào chung của thầy cô và nhà trường.

Chia sẻ về những dự định trong 4 năm sắp tới, Pả cho biết sẽ theo học chuyên ngành Sư phạm Tiểu học. Lý do chọn bậc tiểu học thay vì trung học là bởi cậu muốn được tiếp cận, định hướng và rèn luyện tư duy cho các em nhỏ vùng cao ngay từ những bước đi đầu tiên trên hành trình cuộc đời.

Hiểu rõ tâm lý của bà con và cũng từng suýt phải bỏ học nên Pả muốn sau 4 năm học đại học sẽ trở về địa phương để giảng dạy. Pả tin câu chuyện của cậu có thể thuyết phục hoặc giúp các bậc phụ huynh và các em nhỏ nhận thức rõ hơn về giá trị của việc học.

Tuấn Khang