Ứng dụng công nghệ số trong đào tạo tiếng Anh

Đây cũng là nội dung được các chuyên gia, nhà khoa học và giảng viên trao đổi tại Hội thảo khoa học “Ứng dụng công nghệ số trong đào tạo tiếng Anh” diễn ra tại Trường Đại học Mở Hà Nội.

AI mở ra cơ hội đổi mới toàn diện

PGS.TS Hồ Ngọc Trung, Trưởng Khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Mở Hà Nội cho biết, AI đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong đào tạo tiếng Anh với nhiều lợi ích nổi bật. Công nghệ này giúp cá nhân hóa quá trình học tập, xây dựng lộ trình phù hợp với năng lực và nhu cầu của từng sinh viên; cung cấp phản hồi tức thời, hỗ trợ sửa lỗi và gợi ý cải thiện kỹ năng ngay trong quá trình học; đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, giúp người học có thể học tập mọi lúc, mọi nơi.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích rõ rệt, việc ứng dụng AI cũng đặt ra không ít thách thức. Theo PGS.TS Hồ Ngọc Trung, sự phụ thuộc quá mức vào công nghệ có thể làm giảm khả năng tư duy độc lập của người học. Những vấn đề liên quan đến đạo đức học thuật như gian lận, sao chép hoặc trích dẫn không đúng quy định cũng ngày càng trở nên đáng quan tâm. Vì vậy, việc phát triển tư duy phản biện và sử dụng AI có trách nhiệm cần được đặt song hành với quá trình chuyển đổi số.

Các chuyên gia, giảng viên tham dự Hội thảo khoa học “Ứng dụng công nghệ số trong đào tạo tiếng Anh”. Ảnh: Trung Kiên.

Từ thực tiễn đó, các chuyên gia cho rằng, chương trình đào tạo tiếng Anh cần được đổi mới theo hướng tích hợp đồng thời năng lực ngoại ngữ và năng lực số. AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà từng bước trở thành một phần của môi trường học tập. Các kỹ năng số cần được lồng ghép trong các học phần, đồng thời chú trọng giáo dục đạo đức số, trách nhiệm học thuật và khả năng đánh giá thông tin cho sinh viên.

Một trong những xu hướng nổi bật là cá nhân hóa việc học. Với sự hỗ trợ của AI, người học có thể được xây dựng lộ trình riêng phù hợp với trình độ và tốc độ tiếp thu. Các hệ thống học tập thích ứng có khả năng điều chỉnh nội dung và mức độ khó dựa trên kết quả học tập thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo.

Theo giới chuyên gia, công nghệ không thể thay thế vai trò của người thầy mà cần được kết hợp hài hòa với các phương pháp sư phạm hiện đại. Để triển khai hiệu quả AI trong đào tạo tiếng Anh, các cơ sở giáo dục cần xây dựng quy định rõ ràng về sử dụng AI, đầu tư hạ tầng số, phát triển học liệu điện tử và tăng cường bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ giảng viên.

PGS.TS Hồ Ngọc Trung, Trưởng Khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Mở Hà Nội chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Trung Kiên.

Nâng cao năng lực số trong dạy và học

Góp thêm góc nhìn thực tiễn về hiệu quả của nền tảng số trong học tập ngoại ngữ, TS Nguyễn Thị Việt Nga, Trưởng Khoa Ngoại ngữ, Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã chia sẻ kết quả nghiên cứu về hành vi và kết quả tự học tiếng Anh của sinh viên không chuyên tại một trường đại học ở Hà Nội.

Nghiên cứu cho thấy phần lớn sinh viên hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập trên nền tảng số và đạt kết quả tích cực. Trong các yếu tố được khảo sát, tỷ lệ hoàn thành bài tập có mối liên hệ chặt chẽ nhất với kết quả học tập, trong khi thời gian học hay số lần làm bài có tác động thấp hơn.

Theo TS Nguyễn Thị Việt Nga, kết quả học tập của sinh viên không chỉ phụ thuộc vào nền tảng công nghệ mà còn chịu ảnh hưởng bởi nỗ lực cá nhân, khả năng tự điều chỉnh việc học, thói quen học tập và trình độ ngôn ngữ sẵn có. Điều này cho thấy công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người học có động cơ và phương pháp học tập phù hợp.

Ở góc độ giáo dục phổ thông, nhóm nghiên cứu của TS Trần Thị Hiếu Thủy, ThS Nguyễn Thị Lan Hường và ThS Khương Quỳnh Nga (Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội) có tham luận về hiện trạng sử dụng AI trong dạy tiếng Anh của giáo viên phổ thông Việt Nam.

Chuyên gia, giảng viên chia sẻ về ứng dụng công nghệ số trong dạy học tiếng Anh. Ảnh: Trung Kiên.

Kết quả khảo sát ghi nhận phần lớn giáo viên đã và đang ứng dụng AI trong giảng dạy với tần suất ở mức trung bình. Độ tuổi có mối tương quan nghịch với mức độ sử dụng AI và sự tự tin về công nghệ. Trong khi đó, việc được đào tạo về AI lại có tác động tích cực đến tần suất sử dụng cũng như năng lực sư phạm AI của giáo viên.

Đáng chú ý, kết quả nghiên cứu chỉ ra việc tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng về AI cùng với nhận thức tích cực của giáo viên có ảnh hưởng lớn hơn yếu tố tuổi tác trong việc nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ. Điều này cho thấy nếu được trang bị kiến thức và kỹ năng phù hợp, giáo viên ở mọi độ tuổi đều có thể khai thác hiệu quả các công cụ AI phục vụ giảng dạy.

Các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên đến từ nhiều trường đại học, cơ sở nghiên cứu, đào tạo cùng trao đổi, tham luận tại hội thảo. Ảnh: Trung Kiên.

Các tham luận tại hội thảo cho thấy công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang từng bước thay đổi cách thức dạy và học ngoại ngữ. Nếu được triển khai bài bản, đi kèm với sự chuẩn bị đầy đủ về hạ tầng, nhân lực và các nguyên tắc đạo đức số, AI sẽ trở thành động lực quan trọng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Anh, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số.

Lê Dung