Mỹ tạm nới lỏng trừng phạt dầu Iran vận chuyển trên biển trong 30 ngày

Tàu chở dầu khí tự nhiên hóa lỏng di chuyển qua eo biển Hormuz về tới cảng Mundra ở Kutch, Ấn Độ ngày 16.3.2026. Ảnh: TTXVN

Báo Guardian cho biết, theo Bộ trưởng Bessent, động thái này nhằm đưa lượng dầu hiện có ra thị trường, qua đó góp phần giảm áp lực nguồn cung năng lượng toàn cầu. Ông cho biết khoảng 140 triệu thùng dầu có thể được bổ sung, song khẳng định Iran sẽ không được hưởng lợi về tài chính từ quyết định này.

Đây là lần thứ ba trong khoảng hai tuần Mỹ thực hiện việc tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt liên quan đến dầu mỏ.

Trước đó, Washington cũng đã có động thái tương tự đối với dầu mỏ của Nga. Ngày 20.3, Bộ Tài chính Mỹ ban hành giấy phép chung cho phép giao dịch dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran đã được vận chuyển trên các tàu trong giai đoạn từ 20.3 - 19.4, theo nội dung đăng tải trên trang web của cơ quan này.

Trong tuyên bố trên mạng xã hội X, ông Bessent cho biết việc “tạm thời mở khóa” nguồn cung sẵn có sẽ giúp tăng lượng dầu trên thị trường toàn cầu và góp phần giảm áp lực nguồn cung trong ngắn hạn.

Ông cũng nhấn mạnh biện pháp này chỉ áp dụng đối với lượng dầu đã được vận chuyển, không bao gồm việc mua mới hoặc gia tăng sản xuất.

Theo đó, phía Mỹ cho rằng Iran sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn thu từ các giao dịch này, đồng thời Washington tiếp tục duy trì sức ép đối với Tehran và khả năng tiếp cận hệ thống tài chính quốc tế của nước này.

Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng chính sách này có thể mang lại lợi ích gián tiếp cho Iran. Ông David Tannenbaum, chuyên gia tại Blackstone Compliance Services, nhận định việc cho phép bán dầu có thể tạo ra nguồn tài chính phục vụ các hoạt động của Tehran.

Phản hồi nhận định này, Bộ trưởng Tài chính Mỹ khẳng định giấy phép có phạm vi hạn chế và mang tính tạm thời, không làm thay đổi chính sách gây áp lực hiện hành.

“Iran sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp cận bất kỳ khoản doanh thu nào và Mỹ sẽ tiếp tục duy trì áp lực tối đa lên Iran và khả năng tiếp cận hệ thống tài chính quốc tế của nước này”, ông cho biết.

Về phía Iran, theo Hãng thống tấn Al Jazeera, người phát ngôn Bộ Dầu mỏ Saman Ghoddoosi cho biết nước này hiện không có lượng dầu thô dư thừa đang lưu trữ ngoài khơi hoặc sẵn sàng cung cấp cho thị trường quốc tế. Ông cho rằng tuyên bố của phía Mỹ chủ yếu nhằm tạo kỳ vọng đối với người mua.

Trước đó, Bộ Tài chính Mỹ cũng đã cho phép giao dịch lượng dầu của Nga đang mắc kẹt trên các tàu chở dầu, với khối lượng ước tính khoảng 130 triệu thùng. Giấy phép ban hành ngày 12.3 cho phép vận chuyển và bán dầu đã được bốc lên tàu trước thời điểm này, có hiệu lực đến ngày 11.4 theo giờ Washington.

Ngoài ra, ngày 5.3, Mỹ cũng cấp miễn trừ 30 ngày cho Ấn Độ, cho phép nước này mua dầu Nga đang bị mắc kẹt trên biển.

Các động thái trên được đưa ra trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu có dấu hiệu gián đoạn, liên quan đến tình hình an ninh tại khu vực eo biển Hormuz.

N.THANH