Dầu Nga được săn đón

Các quốc gia châu Á đang gấp rút tìm cách đảm bảo nguồn cung dầu từ Nga sau khi Mỹ tạm thời dỡ bỏ lệnh cấm giao dịch mặt hàng này. Ảnh: Reuters.

Nhiều nguồn tin cho biết các quốc gia lớn như Ấn Độ, Trung Quốc và các nước Đông Nam Á đều đang tận dụng cơ hội Mỹ tạm miễn trừng phạt đối với giao dịch dầu Nga và các sản phẩm dầu mỏ liên quan, để mua dầu Nga.

Cuộc đua giữa Trung Quốc và Ấn Độ

Theo Reuters, Trung Quốc, quốc gia từng là nhà nhập khẩu lớn nhất của dầu Nga trước khi tạm ngưng giao dịch từ tháng 11 năm ngoái, đã bắt đầu mua dầu Nga trở lại sau khi các công ty dầu khí nhà nước Sinopec và PetroChina liên hệ với các nhà cung cấp để tiến hành giao dịch.

Mặc dù chưa có giao dịch nào được xác nhận, giới phân tích cho rằng các giao dịch này có thể sẽ sớm xảy ra. Lý do là dầu Nga hiện vẫn rẻ hơn so với nguồn cung từ Brazil và Tây Phi, mặc dù giá dầu và các khoản phụ phí đã tăng mạnh kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran nổ ra từ ngày 28/2.

Nếu như trước đây dầu ESPO của Nga thường được bán với mức chiết khấu sâu 7-10 USD/thùng, thì hiện tại một số lô hàng giao tháng 4 và 5 đã cao hơn 2-3 USD/thùng so với giá chuẩn. Thậm chí, một nhà sản xuất gần đây còn chào bán dầu ESPO cao hơn 8 USD/thùng so với giá dầu Brent. Tuy vậy, giá dầu Nga hiện vẫn thấp hơn dầu Tupi của Brazil, vốn đang được niêm yết cao hơn giá dầu Brent từ 12 đến 15 USD/thùng.

Không chỉ Trung Quốc, Ấn Độ cũng gia tăng đáng kể lượng dầu mua từ Nga. Dữ liệu từ Kpler cho thấy nước này đã gần như tăng gấp đôi lượng dầu Nga nhập khẩu, bình quân khoảng 1,8 triệu thùng mỗi ngày.

Mặc dù việc mua dầu Nga đã giúp Ấn Độ bù đắp phần nào sự thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn, nhưng vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn lượng dầu thô mà quốc gia này thường nhập khẩu từ Trung Đông, ước tính khoảng 2,6 triệu thùng mỗi ngày.

Các nhà lọc dầu Trung Quốc đã tranh thủ mua các lô dầu giảm giá sâu khi nhu cầu từ Ấn Độ suy giảm. Điều này xảy ra khi Ấn Độ bắt đầu giảm bớt việc mua dầu, trong khuôn khổ thỏa thuận với Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây nhằm giảm thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ từ 50% xuống còn 18%.

Dù giá dầu và các khoản phụ phí hiện tăng lên hơn 100 USD/thùng, các nhà lọc dầu độc lập được cho là vẫn có thể duy trì hoạt động trong thời gian ngắn, nhờ vào kho dự trữ dầu Nga và Iran mà họ đã mua trước khi chiến sự xảy ra.

Philippines, Thái Lan và Indonesia cũng săn đón

Theo Nikkei Asia, các quốc gia Đông Nam Á như Philippines, Thái Lan và Indonesia hiện cũng nỗ lực để mua được dầu Nga, nhằm đối phó với sự thiếu hụt nguồn cung từ Trung Đông. Các thị trường này từng tránh xa dầu Nga do các lệnh trừng phạt quốc tế, nhưng từ khi Mỹ tạm miễn trừng phạt, họ đã thay đổi chiến lược để đảm bảo nguồn cung.

Một nhà máy chuyên xử lý dầu thô tại thành phố Orsk, Nga. Ảnh: Reuters.

Tại Philippines, công ty dầu khí quốc gia Philippine National Oil Company đã liên hệ với các nhà cung cấp dầu Nga để tìm kiếm nguồn cung. Bộ trưởng Năng lượng Sharon Garin của Philippines cho biết nước này cũng đã tiếp xúc với các nhà cung cấp mà họ có mối quan hệ lâu dài, bao gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan và Nhật Bản.

Trong khi đó tại Thái Lan, Bộ trưởng Ngoại giao Sihasak Phuangketkeow thông báo họ đã liên lạc với các nhà cung cấp Nga và đồng thời đang mở rộng các cuộc đàm phán với các quốc gia khác như Brazil, Nigeria và Kazakhstan để tìm nguồn cung thay thế. Indonesia, một quốc gia nhập khẩu dầu lớn ở Đông Nam Á, cũng không ngoại lệ khi bày tỏ sự sẵn sàng mua dầu Nga.

"Dầu thô Nga có thể không giảm giá, nhưng chắc chắn sẽ hạn chế mức tăng giá, nhưng cuộc cạnh tranh giành lấy các thùng dầu còn lại sẽ rất khốc liệt, đặc biệt khi Trung Quốc và Ấn Độ cùng tham gia", một chuyên gia trong ngành nói với Nikkei Asia.

Hiện nay, nhiều nhà máy lọc dầu châu Á đã được trang bị để xử lý dầu thô có hàm lượng sulfur trung bình. Tuy vậy, việc xử lý dầu Nga vẫn có thể gặp phải một số thách thức, bao gồm pha trộn, hậu cần và các vấn đề liên quan đến pháp lý, qua đó, nhiều khả năng làm chậm quá trình xử lý.

Bên cạnh đó, sự thiếu chắc chắn về các biện pháp miễn trừng phạt sẽ là một vấn đề lớn, vì người mua có thể chỉ tranh thủ mua dầu trong khoảng thời gian các biện pháp miễn trừng phạt còn hiệu lực, trước khi tình hình thay đổi hoặc các trừng phạt được áp đặt trở lại, theo nhận định của ông Putra Adhiguna, Giám đốc điều hành Viện Năng lượng Shift tại Jakarta.

Lam Như