Mỹ miễn trừ trừng phạt Nga, mở đường cho thỏa thuận thương mại với Ấn Độ

(Ảnh minh họa)

Sắc lệnh hành pháp được ông Trump ban hành hôm 16/10 đã miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt và thuế quan chủ chốt của Mỹ liên quan đến Nga, bao gồm thuế đối với hàng hóa Nga và các hình phạt dành cho những nước mua dầu khí của Nga. Theo kế hoạch, các biện pháp trừng phạt này có hiệu lực trong tuần này theo đạo luật được gọi là Đạo luật Graham. Ông Trump cho biết quyết định miễn trừ được đưa ra vì lợi ích quốc gia của Mỹ.

Đạo luật Graham có thể khiến hàng hóa Ấn Độ phải chịu mức thuế quan khắc nghiệt lên tới 100%, do Ấn Độ nằm trong nhóm năm quốc gia nhập khẩu dầu Nga lớn nhất. Điều này đặt ra thách thức đối với chính sách năng lượng của quốc gia châu Á này.

Tháng trước, chính quyền của Thủ tướng Narendra Modi cảnh báo các biện pháp thuế quan mới đối với Nga có thể gây tổn hại đến quan hệ song phương Mỹ - Ấn, làm gia tăng căng thẳng ngoại giao và bất ổn trong thương mại.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết các cuộc đàm phán thương mại với New Delhi là một trong những yếu tố được cân nhắc khi ông Trump đưa ra quyết định trên.

“Chúng tôi đang nỗ lực hoàn tất một thỏa thuận thương mại với Ấn Độ ngay lúc này và hai bên đã tiến rất gần đến việc đạt được thỏa thuận. Vì vậy, đây là một trong những yếu tố chúng tôi cân nhắc khi Tổng thống đưa ra quyết định về việc miễn trừ vì lý do an ninh quốc gia”, ông Rubio nói với các phóng viên tại Uzbekistan hôm 19/10.

Ấn Độ là quốc gia nhập khẩu và tiêu thụ dầu lớn thứ ba thế giới. Đầu năm nay, dầu Nga chiếm gần một nửa tổng lượng dầu nhập khẩu của nước này, nhưng lượng mua đã giảm trong tháng 8 và tiếp tục đi xuống.

Việc liên tục cắt giảm nhập khẩu dầu Nga để tránh các mức thuế quan mới của Mỹ có nguy cơ đẩy giá nhiên liệu tăng cao trước các cuộc bầu cử cấp khu vực tại Ấn Độ, hoặc gây thêm áp lực lên ngân sách chính phủ.

“Đối với một số quốc gia, việc tìm kiếm nguồn cung năng lượng thay thế là vô cùng khó khăn”, ông Rubio cho biết.

Thỏa thuận thương mại giữa Ấn Độ và Mỹ đã được đàm phán trong nhiều tháng nhưng vẫn chưa thể hoàn tất, một phần do các cuộc thương lượng bị đình trệ trước những phức tạp phát sinh từ nguy cơ áp thuế mới.

“Quyết định tạm dừng các biện pháp trừng phạt đối với Nga có thể trở thành động thái xây dựng lòng tin, tạo dư địa đàm phán để hai bên vượt qua những trở ngại cuối cùng”, ông Michael Kugelman, chuyên gia cấp cao tại Hội đồng Đại Tây Dương ở Washington, nhận định.

Ngoài ra, thỏa thuận thương mại bị trì hoãn là do Washington chưa hoàn tất cuộc điều tra thương mại theo Điều khoản 301 đối với một số quốc gia, trong đó có Ấn Độ, liên quan đến cáo buộc dư thừa năng lực sản xuất. Điều khoản 301 là quy định trong luật thương mại Mỹ cho phép Washington áp dụng các biện pháp trả đũa đối với những hành vi thương mại nước ngoài bị coi là không công bằng.

Đầu tháng này, Ấn Độ cùng với một số quốc gia khác đã tham gia một sáng kiến do Mỹ dẫn đầu nhằm ứng phó với tình trạng dư thừa năng lực sản xuất mang tính cơ cấu.

Tuần trước, các quan chức thương mại Ấn Độ cho biết giai đoạn đầu tiên của thỏa thuận thương mại với Mỹ gần như đã hoàn tất, đồng thời bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được mức thuế quan thấp hơn so với các quốc gia cạnh tranh. Đây vốn là một trong những kỳ vọng lâu nay của Ấn Độ đối với thỏa thuận này.

Yến Anh