Tổng thống Trump ký sắc lệnh miễn trừng phạt mới với Nga

Ảnh minh hoạ: Nhà Trắng

Mỹ nới lỏng sức ép trừng phạt Nga

Tổng thống Donald Trump ngày 17/10 đã ký sắc lệnh hành pháp miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với Nga theo đạo luật mới được Quốc hội Mỹ thông qua tháng trước. Đạo luật dự kiến có hiệu lực ngay hôm nay, 18/10, vốn nhằm gây sức ép lên các nguồn tài chính duy trì chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine, đồng thời trao cho Tổng thống thêm thẩm quyền áp thuế đối với những quốc gia tiếp tục giao thương với Moscow.

Trong sắc lệnh, Tổng thống Trump tuyên bố miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt, hạn chế và thuế quan được quy định trong đạo luật, đồng thời cho biết đã gửi Quốc hội văn bản xác nhận rằng quyết định miễn trừ vào thời điểm hiện tại phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ. Tuy nhiên, sắc lệnh không nêu cụ thể cơ sở để đưa ra kết luận này.

Theo quy định của đạo luật, Nhà Trắng có quyền miễn trừ các biện pháp trừng phạt. Tổng thống chỉ phải thông báo cho Quốc hội nếu quyết định không áp đặt các biện pháp hạn chế kinh tế đối với Nga.

Đạo luật được đặt theo tên Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, thành viên đảng Cộng hòa tại bang South Carolina, người đã vận động trong hơn một năm để thúc đẩy dự luật trước khi qua đời hồi tháng 7.

Ưu tiên nguồn cung năng lượng

Quyết định miễn trừ được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump tìm cách kiềm chế giá nhiên liệu. Những tuần gần đây, ông Trump bày tỏ quan ngại rằng các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu Nga góp phần đẩy giá xăng và dầu diesel trên thị trường quốc tế tăng cao.

Tuần trước, Tổng thống Donald Trump thông báo đã đạt thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc Mỹ bắt đầu nhập khẩu dầu diesel của Nga. Bộ Tài chính Mỹ sau đó tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga, với mục tiêu đưa nguồn cung này trở lại thị trường toàn cầu. Cơ quan này cũng cấp giấy phép chung cho các nhà sản xuất năng lượng Nga bán dầu diesel đến tháng 4.

Giá nhiên liệu tăng cũng gây thêm sức ép lạm phát đối với kinh tế Mỹ, trong thời điểm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần. Kết quả bầu cử có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì quyền kiểm soát Quốc hội của đảng Cộng hòa.

Tuy nhiên, trong tuần này, một nhóm gồm 12 thượng nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng đã kêu gọi ông Trump đảo ngược quyết định nới lỏng trừng phạt đối với dầu diesel Nga, cho rằng nguồn thu từ xuất khẩu năng lượng có thể giúp Moscow tiếp tục chiến dịch quân sự tại Ukraine. Quyết định của Tổng thống Mỹ cũng vấp phải phản ứng từ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và một số quan chức châu Âu.

Washington và Kiev trước những vấn đề mới

Quyết định miễn trừ trừng phạt Nga được đưa ra vài ngày sau khi Ukraine thông báo chương trình Internet vệ tinh do Lầu Năm Góc tài trợ, phục vụ quân đội nước này, bị hạn chế băng thông mà không có cảnh báo trước, gây gián đoạn một số hoạt động quân sự.

Chương trình này sử dụng phiên bản quân sự của Starlink, mạng Internet vệ tinh do SpaceX vận hành. Các quan chức Ukraine cho rằng những hạn chế có thể đã được áp dụng có chủ đích, song nguyên nhân cụ thể của sự cố vẫn chưa được làm rõ.

Hôm 16/10, ông Donald Trump phủ nhận việc chỉ đạo áp đặt các hạn chế đối với chương trình và cho biết ông không cho rằng Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk cũng làm như vậy. Một nhóm thượng nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng đã yêu cầu điều tra sự cố này.

Các diễn biến liên tiếp liên quan đến miễn trừ trừng phạt, năng lượng và kết nối vệ tinh cho thấy những vấn đề đang đặt ra trong quan hệ giữa Mỹ, Nga và Ukraine. Các quyết định của Washington trong thời gian tới, cùng những diễn biến trên thực địa và thị trường năng lượng, sẽ là các yếu tố được dư luận theo dõi trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine vẫn chưa có hồi kết.

Hồng Nhung