Mỹ, Israel di dời vật liệu hạt nhân khỏi địa điểm bí mật ở Syria

Theo thông báo, Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) sẽ được phép tiếp cận khu vực gọi là Địa điểm 99 để thu hồi vật liệu tàn dư từ lò phản ứng Al-Kibar của Syria, nơi Israel ném bom vào năm 2007.

Địa điểm này chứa yellowcake - loại bột uranium đậm đặc có thể được chế biến thành nhiên liệu hạt nhân. Dù vật liệu này không thể sử dụng trực tiếp để chế tạo bom hạt nhân, nhưng nó có thể được phát tán bằng chất nổ thông thường, gây ô nhiễm phóng xạ trong tên gọi bom bẩn.

Ảnh vệ tinh năm 2008 về địa điểm hạt nhân của Syria bị Israel ném bom. (Ảnh: Getty)

Israel từng ném bom lối vào khu vực này ngay sau khi liên minh lực lượng quân sự được Mỹ hậu thuẫn giành quyền kiểm soát Damascus vào tháng 12/2024, lật đổ cựu Tổng thống Syria Bashar Assad.

Quan chức Israel cho biết thêm Tel Aviv đe dọa sẽ ném bom khu vực này một lần nữa nếu vật liệu hạt nhân không được di dời hoặc nếu có dấu hiệu cho thấy Syria đang cố gắng tiếp cận nó.

Thời gian qua, Tổng thống Ahmed al-Sharaa luôn tìm cách cải thiện quan hệ của đất nước với phương Tây và thu hút viện trợ nước ngoài cho Syria, quốc gia bị tàn phá bởi nội chiến từ năm 2011. Hồi tháng 7, Tổng thống al-Sharaa cũng tiết lộ ông đang làm việc với Israel để thảo luận về một thỏa thuận an ninh.

Cùng với đó, chính phủ của ông al-Sharaa tìm cách bình thường hóa quan hệ với Nga, quốc gia hỗ trợ quân sự cho Assad. Đầu tháng này, Moskva và Damascus nhất trí tái cấu trúc căn cứ không quân và hải quân của Nga ở Tartus thành trung tâm huấn luyện chung. Thỏa thuận này cho phép Nga duy trì sự hiện diện quân sự ở Syria sau khi Assad sụp đổ.

Hôm 9/8, Bộ Ngoại giao Syria một lần nữa xác nhận căn cứ Hmeymim và Tartus, nơi đồn trú của lực lượng Nga, sẽ được chuyển đổi thành “những trung tâm huấn luyện và nâng cao năng lực chung theo thỏa thuận mới, nhằm đảm bảo lợi ích của hai bên”.

Thỏa thuận là kết quả của quá trình đàm phán kéo dài 18 tháng, trong đó quy định thời gian hoàn tất quá trình chuyển đổi không quá 3 tháng. Trong thời gian này, các cơ sở dân sự tại hai địa điểm trên sẽ được bàn giao cho Syria.

Năm 2017, Nga cũng ký hợp đồng với chính quyền cựu Tổng thống Bashar al-Assad để thuê sân bay Hmeymim và quân cảng Tartus trong vòng 49 năm. Trong những năm qua, quân đội Nga liên tục nâng cấp căn cứ Hmeymim, xây dựng nhiều công trình hỗ trợ cùng nhà chứa máy bay, kéo dài đường băng và mở rộng bãi đỗ.

(Nguồn: russian.rt.com)

Kông Anh