Mỹ hoãn đưa DeepSeek vào danh sách đen thương mại để tránh leo thang căng thẳng

Mỹ hoãn đưa công ty trí tuệ nhân tạo DeepSeek vào danh sách đen thương mại để tránh leo thang căng thẳng. Ảnh: Reuters.

Chính phủ Mỹ vừa quyết định hoãn việc đưa công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo DeepSeek của Trung Quốc, nhà sản xuất chip nhớ CXMT cùng hơn một trăm doanh nghiệp khác được gắn cờ rủi ro an ninh quốc gia vào danh sách đen thương mại. Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền tổng thống Mỹ Donald Trump đang nỗ lực tránh làm leo thang căng thẳng địa chính trị và kinh tế với phía Bắc Kinh.

Theo các nguồn tin rò rỉ, các doanh nghiệp này thực tế đã được một ủy ban liên ngành phê duyệt để bổ sung vào danh sách thực thể của bộ thương mại Mỹ từ năm ngoái nhưng lệnh cấm vận vẫn chưa được công bố chính thức. Đây là một quyết định bất ngờ bởi các lệnh trừng phạt thương mại vốn là công cụ cốt lõi được Washington sử dụng thường xuyên để ngăn chặn các đối thủ tiếp cận với nguồn công nghệ cao.

Phía cơ quan ngoại giao Mỹ từng cáo buộc DeepSeek, đơn vị gây chấn động toàn cầu với mô hình trí tuệ nhân tạo giá rẻ, đã có những hoạt động hỗ trợ cho các chiến dịch tình báo của Trung Quốc, đồng thời tìm cách lách luật thông qua các công ty bình phong tại Đông Nam Á để thu mua chip bán dẫn tiên tiến của Mỹ.

Trong năm nay, các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Anthropic và OpenAI cũng liên tục đưa ra cảnh báo về việc nền tảng của họ bị các phòng thí nghiệm Trung Quốc tấn công nhằm khai thác dữ liệu bất hợp pháp để nâng cấp các mô hình nội địa. Đối với trường hợp của hãng sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc là CXMT, doanh nghiệp này cũng từng bị bộ quốc phòng Mỹ xếp vào nhóm các công ty quân sự và chịu sự giám sát nghiêm ngặt.

Việc một doanh nghiệp bị liệt vào danh sách thực thể đồng nghĩa với việc các công ty Mỹ sẽ hoàn toàn bị cấm cung cấp hàng hóa, phần mềm và công nghệ cho đối tác đó nếu không có giấy phép đặc biệt từ chính phủ. Giới phân tích chuỗi cung ứng toàn cầu nhận định việc Washington không bổ sung bất kỳ tên tuổi nào vào danh sách đen trong nhiều tháng qua là quãng thời gian đóng băng dài nhất trong hơn một thập kỷ qua.

Nhiều chuyên gia lo ngại rằng khoảng trống pháp lý này có thể tạo điều kiện cho các bí mật công nghệ của Mỹ tiếp tục rò rỉ sang các quốc gia đối địch, gây ảnh hưởng trực tiếp đến lợi thế cạnh tranh của quốc gia này trên trường quốc tế.

Thực tế cho thấy có hàng chục doanh nghiệp Trung Quốc khác đã bị phát hiện bán các dòng chip đồ họa hạn chế của Nvidia cho các trường đại học hoặc cung cấp linh kiện máy bay không người lái nhưng vẫn chưa phải nhận án phạt. Nguyên nhân của việc chậm trễ này được cho là do ban lãnh đạo bộ thương mại Mỹ muốn kiềm chế các biện pháp trừng phạt vì lo sợ một cuộc trả đũa toàn diện từ Bắc Kinh, nhất là khi Trung Quốc đang nắm giữ nguồn cung khoáng sản đất hiếm quan trọng cho ngành xe điện và quốc phòng. Sự đình trệ này cũng làm bộc lộ những bất đồng nội bộ trong việc ban hành các quy định kiểm soát xuất khẩu chip trí tuệ nhân tạo mới để thay thế cho các điều luật cũ từ thời tiền nhiệm.

Theo Reuters

Tiến Dũng