Mỹ giúp Ukraine nâng cấp hệ thống phòng không S-300 để bớt phụ thuộc vào Patriot?

Ukraine và Mỹ đang hợp tác để nâng cấp các tên lửa cũ của hệ thống phòng không S-300, thậm chí phát triển một phiên bản mới với khả năng được cải tiến. Phương án sẽ giúp lấp đầy khoảng trống do sự thiếu hụt tên lửa đánh chặn cho tổ hợp Patriot gây ra.

Ông Robert Hamilton, một Đại tá Quân đội Mỹ đã nghỉ hưu và là chủ tịch của Trung tâm Nghiên cứu Toàn cầu Delphi, nói với chương trình PBS News Hour rằng tổ hợp S-300 nâng cấp dự kiến ​​sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm 2026.

Dự kiến ​​sản lượng hàng năm sẽ vào khoảng vài trăm tên lửa. Ông Hamilton lưu ý rằng hệ thống này có thể không tạo ra tác động ngay lập tức, nhưng dần dần qua nhiều tháng và nhiều năm, nó có thể lấp đầy khoảng trống mà Patriot để lại.

Tờ Defense Express lưu ý rằng Ukraine chủ yếu cần hệ thống Patriot để bắn hạ tên lửa đạn đạo và tên lửa siêu thanh, trong đó tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE cho thấy hiệu quả cao nhất cho đến nay.

Do vậy để thực sự đáp ứng được nhu cầu này, việc hiện đại hóa hệ thống S-300 phải có khả năng chống lại các tên lửa như Iskander-M, Kinzhal, Onyx, Zircon của Nga.

Điều đáng chú ý nữa là Trung tâm Phòng không Ukraine, hợp tác với các đối tác châu Âu, hiện đang phát triển hệ thống tên lửa chống đạn đạo Freyja. Hệ thống này dựa trên tên lửa FP-7.x, được phát triển trên cơ sở tên lửa 48N6 từ hệ thống S-300 và S-400.

Tên lửa FP-7.x có thể được đưa vào kế hoạch hiện đại hóa S-300 và tạo ra năng lực đánh chặn mới cho chúng, đồng thời cũng phù hợp với kế hoạch sử dụng linh kiện có sẵn.

Tuy nhiên hiện tại chưa có thông tin chính xác về mối quan hệ giữa các dự án này. Ngoài ra, chưa có đề cập nào về sự tham gia của Mỹ vào công việc phát triển hệ thống Freyja với sự đóng góp của các thành phần châu Âu.

Ngoài ra việc hiện đại hóa hệ thống S-300 chủ yếu được trình bày như một dự án hợp tác giữa Ukraine và Mỹ. Tuy nhiên đây có thể chỉ là thông tin chưa được công bố, nên còn quá sớm để đưa ra kết luận.

Hãy nhớ lại vào tháng 7/2026, Fire Point đã thông báo rằng họ có kế hoạch tiến hành các cuộc thử nghiệm đánh chặn tên lửa đạn đạo vào tháng 7/2027.

Điều này không hoàn toàn phù hợp với thời hạn mà ông Hamilton đưa ra cho việc hiện đại hóa hệ thống S-300, vốn phải đi vào hoạt động trước cuối năm đó.

Ngoài ra vào năm 2024, có thông tin cho rằng Mỹ và châu Âu đang hợp tác với Ukraine để thay thế hệ thống S-300. Hai sự kiện này cũng có thể củng cố giả thuyết rằng đây là các dự án khác nhau.

Nhìn chung, khả năng nâng cấp các hệ thống phòng không cũ của Liên Xô có thể mang lại cho chúng một vòng đời mới và tận dụng cơ sở hạ tầng cũng như kinh nghiệm hiện có.

Ngay cả khi không có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo, điều này cũng có thể giúp giảm bớt tình trạng thiếu tên lửa phòng không ở Ukraine nói chung.

Việc trang bị từ 100 đến vài trăm tên lửa đánh chặn để chống lại tên lửa hành trình và máy bay không người lái mỗi năm nghe có vẻ không nhiều, nhưng khi kết hợp với các phương tiện khác, nó sẽ giúp tăng cường đáng kể khả năng phòng không của Ukraine.

Bạch Dương