Mỹ công khai vũ khí mới biến oanh tạc cơ B-2 thành sát thủ hạm đội

Thông tin được Bộ Tư lệnh Không quân Thái Bình Dương (PACAF) công bố, sau cuộc tập trận bắn đạn thật đánh chìm tàu chiến (SINKEX), diễn ra trong khuôn khổ cuộc diễn tập Valiant Shield 2026.

Máy bay ném bom B-2 Spirit. (Nguồn: Không quân Mỹ)

Theo thông cáo của PACAF, một máy bay B-2 Spirit đã phóng thành công tên lửa chống hạm tầm xa LRASM trong cuộc tập trận được tổ chức ở phía bắc quần đảo Mariana. Bộ chỉ huy cho biết vụ phóng đã chứng minh khả năng nâng cao của B-2 trong việc tấn công các mục tiêu chiến lược nằm trong phạm vi hoạt động của những mối đe dọa tiềm tàng trên biển.

PACAF nhấn mạnh, việc triển khai LRASM từ B-2 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong năng lực đối phó các mối đe dọa trên biển của quân đội Mỹ. Theo cơ quan này, cột mốc mới phản ánh sự đổi mới về công nghệ quân sự, đồng thời khẳng định cam kết của Washington trong việc bảo vệ lợi ích quốc gia và duy trì một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, rộng mở.

Mặc dù thông cáo không nêu chi tiết mục tiêu bị tấn công, PACAF sau đó xác nhận với trang The War Zone (TWZ) rằng, chiếc B-2 đã sử dụng tên lửa LRASM để tấn công tàu USS Juneau, một tàu đổ bộ lớp Austin đã ngừng hoạt động.

USS Juneau là mục tiêu của cuộc diễn tập SINKEX trong khuôn khổ Valiant Shield 2026. Trong quá trình diễn tập, con tàu liên tiếp hứng chịu nhiều loại vũ khí từ lực lượng Mỹ và đồng minh trước khi chìm xuống đáy Thái Bình Dương, cách đảo Guam khoảng 200 hải lý. Theo các nguồn tin, một tàu ngầm của Lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản (JMSDF) đã tung đòn kết liễu bằng một quả ngư lôi hạng nặng. Đáng chú ý, vai trò của B-2 chỉ được phía Mỹ tiết lộ sau khi cuộc tập trận đã kết thúc.

PACAF cho biết, các cuộc diễn tập như Valiant Shield giúp Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ tích hợp sức mạnh từ mọi quân chủng cùng các lực lượng đồng minh để tiến hành các cuộc tấn công đa miền với độ chính xác cao, qua đó thể hiện tính linh hoạt của lực lượng liên quân cũng như cam kết duy trì an ninh trong khu vực.

Điều khiến giới quân sự đặc biệt chú ý là đây dường như là lần đầu tiên khả năng mang LRASM của B-2 được công khai. Trước đó, chưa từng có tài liệu chính thức nào xác nhận máy bay ném bom tàng hình này được tích hợp loại tên lửa chống hạm hiện đại nói trên.

Bộ Tư lệnh Tấn công Toàn cầu của Không quân Mỹ (AFGSC) cũng từ chối xác nhận, liệu cuộc tập trận vừa qua có phải lần đầu tiên B-2 khai hỏa LRASM hay không. Đáng chú ý hơn, trong các tài liệu ngân sách quốc phòng Mỹ cho năm tài chính 2027 cũng không hề xuất hiện bất kỳ thông tin nào về việc trang bị LRASM cho B-2.

Theo các tài liệu công khai, những nền tảng đã được chứng nhận sử dụng LRASM chỉ bao gồm máy bay tiêm kích hạm F/A-18E/F Super Hornet của Hải quân Mỹ và máy bay ném bom B-1B Lancer của Không quân Mỹ. Trong khi đó, chương trình tích hợp LRASM lên F-15E Strike Eagle, F-15EX Eagle II, F-16C/D Viper, một số biến thể F-35, máy bay tuần tra P-8A Poseidon và tương lai là B-52 đều đã được công bố trước đó.

Trước khi LRASM xuất hiện trên B-2, Không quân Mỹ từng nhiều lần nhấn mạnh vai trò chống hạm của máy bay này thông qua bom dẫn đường Quicksink. Đây là loại bom sử dụng bộ điều khiển JDAM để biến bom thông thường thành vũ khí chống hạm có độ chính xác cao với chi phí thấp. LRASM mang lại năng lực vượt trội hơn rất nhiều nhờ khả năng tấn công từ khoảng cách xa, độ tàng hình cao và khả năng tự động tìm kiếm mục tiêu.

AGM-158C LRASM thực chất được phát triển từ dòng tên lửa hành trình tấn công mặt đất AGM-158 JASSM. Các biến thể AGM-158A JASSM và AGM-158B JASSM-ER vốn đã được xác nhận có thể mang trên B-2 từ nhiều năm trước. Do LRASM có thiết kế gần như giống hệt JASSM nên nhiều chuyên gia cho rằng B-2 cũng có thể mang tối đa 16 quả LRASM trong khoang vũ khí, tương đương khả năng mang JASSM.

Về nguyên lý hoạt động, LRASM sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp GPS để bay tới khu vực mục tiêu. Điểm nổi bật của tên lửa là khả năng lập kế hoạch đường bay hoàn toàn tự động, đồng thời sử dụng hệ thống hỗ trợ tác chiến điện tử (ESM) để phát hiện tín hiệu radar của đối phương.

Nếu phát hiện hệ thống phòng không trên đường bay, LRASM có thể tự động thay đổi hướng để né tránh, đồng thời khai thác chính các tín hiệu điện từ đó nhằm xác định vị trí mục tiêu. Khi tiến vào khu vực tấn công, đầu dò hồng ngoại hình ảnh sẽ tiếp quản toàn bộ quá trình dẫn đường cuối cùng.

Nhờ cơ sở dữ liệu mục tiêu được lập trình sẵn, LRASM có khả năng tự động nhận diện, phân loại tàu chiến và lựa chọn vị trí dễ gây thiệt hại nhất để tấn công. Do sử dụng cảm biến hồng ngoại thụ động nên tên lửa không phát ra tín hiệu radar, khiến đối phương rất khó phát hiện và đồng thời miễn nhiễm với các biện pháp gây nhiễu vô tuyến.

Tên lửa còn được trang bị liên kết dữ liệu để nhận thông tin cập nhật trong quá trình bay và có thể phối hợp với nhiều LRASM khác thực hiện các đòn tấn công đồng loạt nhằm xuyên thủng hệ thống phòng thủ của đối phương.

Hiện Mỹ cũng đang phát triển phiên bản LRASM C-3 với nhiều cải tiến như tầm bắn xa hơn, liên kết dữ liệu ngoài tầm nhìn (BLOS), phần mềm điều khiển mới cùng khả năng sống sót cao hơn. Dù tầm bắn chính thức của LRASM chưa được công bố, nhiều nguồn tin cho rằng các phiên bản hiện tại có thể đạt khoảng 320–480 km, còn phiên bản C-3 được kỳ vọng sẽ đạt khoảng 1.000 km, tương đương JASSM-ER.

Việc kết hợp B-2 với LRASM được đánh giá là tạo ra một năng lực chống hạm hoàn toàn mới cho quân đội Mỹ. Với khả năng tàng hình rất cao, B-2 có thể tiếp cận khu vực mục tiêu mà khó bị radar đối phương phát hiện, sau đó phóng nhiều tên lửa LRASM từ khoảng cách hàng trăm km.

Không quân Mỹ trước đây cũng đã nhiều năm huấn luyện các phi đội B-1B thực hiện những đòn tấn công quy mô lớn bằng LRASM nhằm phá hủy các cụm tàu chiến đối phương.

Sau một cuộc diễn tập trên Biển Đen năm 2020, Trung tá Timothy Albrecht từng nhận định LRASM giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm khả năng tác chiến của hải quân Mỹ trước các hệ thống chống tiếp cận và chống xâm nhập (A2/AD). Theo ông, sự phát triển ngày càng mạnh của các hệ thống phòng thủ hiện đại khiến một loại tên lửa chống hạm tàng hình như LRASM, trở thành giải pháp giúp xuyên thủng mạng lưới phòng không đối phương và giảm đáng kể rủi ro cho lực lượng tấn công.

Đồng thời, việc LRASM xuất hiện trên B-2 cũng cho thấy khả năng chống hạm nhiều khả năng sẽ tiếp tục được trang bị cho máy bay ném bom tàng hình thế hệ mới B-21 Raider. Dù B-21 có kích thước nhỏ hơn B-2 và mang được ít vũ khí hơn, Không quân Mỹ dự kiến mua ít nhất 100 chiếc, thậm chí có thể nhiều hơn. Raider cũng được kỳ vọng sở hữu tầm hoạt động rất xa mà không cần tiếp nhiên liệu, giúp mở rộng đáng kể quy mô các chiến dịch tấn công tầm xa trong tương lai.

Xuân Minh