Một mái nhà - Muôn tấm lòng: Bài cuối: Sau mái nhà mới là sự hồi sinh

Từ mái ấm mới đến khát vọng thoát nghèo

Nếu nói rằng, suốt cả hành trình xóa nhà tạm, nhà dột nát được thực hiện từ quyết tâm chính trị cũng như sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân thì đến hôm nay, trên những sườn núi đá của vùng cao Tuyên Quang, kết quả của hành trình ấy đang hiện hữu bằng những đổi thay rất cụ thể trong đời sống người dân.

Những ngôi nhà cấp bốn kiên cố, mái tôn xanh nổi bật giữa màu xanh núi rừng không chỉ thay thế những căn nhà trình tường nứt vỡ, những mái fibroxi măng mục nát từng chực sập mỗi mùa mưa bão. Quan trọng hơn, chúng đã giải phóng người dân khỏi nỗi lo thường trực về chỗ ở để dành toàn bộ tâm sức cho một hành trình mới: phát triển sinh kế và thoát nghèo bằng chính sức lao động của mình.

Ngôi nhà mới của gia đình anh Nguyễn Kim Thức (xã Tùng Vài) được xây dựng từ Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, trở thành điểm tựa để gia đình yên tâm phát triển kinh tế.

Xã biên giới Tùng Vài những ngày đầu vụ thu hoạch dưa chuột, không khí lao động tất bật trên từng thửa ruộng. Giữa cánh đồng xanh mướt, anh Nguyễn Kim Thức vừa lựa những quả dưa đạt tiêu chuẩn vừa hồ hởi kể về sự đổi thay của gia đình. Cũng chưa đầy một năm trước, cả gia đình anh vẫn sống trong căn nhà trình tường đất đã xuống cấp nghiêm trọng. Mỗi mùa mưa, cả nhà đều thấp thỏm vì mái dột, tường nứt. Năm 2025, gia đình được hỗ trợ 60 triệu đồng từ Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Cùng với sự chung tay của Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương và bà con trong thôn, căn nhà mới rộng hơn 100m² nhanh chóng hoàn thành. Anh Thức cho rằng, "điều quý nhất không chỉ là có căn nhà mới mà là từ khi không còn phải lo sửa nhà, gia đình mới dám tính chuyện làm ăn lâu dài". Từ sự định hướng của chính quyền địa phương, anh mạnh dạn chuyển gần 1.000m² đất lúa một vụ sang trồng dưa chuột liên kết với doanh nghiệp.

Có nơi ở ổn định, gia đình anh Nguyễn Kim Thức mạnh dạn chuyển đổi gần 1.000m² đất sang trồng dưa chuột liên kết với doanh nghiệp, tạo nguồn thu nhập ổn định.

Vụ đầu tiên, gia đình dự kiến thu hơn 2,5 tấn quả. "Nếu trước đây chỉ đủ ăn thì giờ đã có tích lũy. Chúng tôi có điều kiện cho các con học hành đầy đủ hơn và tính chuyện mở rộng diện tích sản xuất", anh Thức nói.

Câu chuyện của gia đình anh Thức không còn là trường hợp cá biệt. Tại xã Quản Bạ, gia đình anh Vàng Tờ Hùng cũng bắt đầu một cuộc sống mới sau khi căn nhà kiên cố được hoàn thành. Không còn nỗi lo nhà dột mỗi mùa mưa, anh chuyển toàn bộ 1.200m² đất canh tác sang trồng dưa chuột liên kết. Anh Hùng chia sẻ, "khi đã có nhà rồi thì mình phải tự đứng lên. Muốn thoát nghèo thì phải thay đổi cách nghĩ trước". Ở xã Thắng Mố, chị Giàng Thị Pà lựa chọn hướng phát triển chăn nuôi. Khoản tiền trước đây phải dành để vá mái, chống dột nay được đầu tư mua trâu, bò và lợn bản địa. "Nhà mới giúp gia đình yên tâm. Có chỗ ở ổn định thì mới dám đầu tư làm ăn", chị Pà nói.

Sau khi "an cư", gia đình anh Vàng Tờ Hùng, xã Quản Bạ đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, từng bước vươn lên thoát nghèo.

Điều đáng ghi nhận là sau khi có nhà ở ổn định, nhiều hộ dân không còn tư tưởng trông chờ vào sự hỗ trợ mà chủ động tham gia các mô hình liên kết sản xuất, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, vay vốn ưu đãi để phát triển kinh tế. Một chính sách an sinh vì thế đã tạo ra hiệu ứng tích cực lan tỏa rộng khắp. Không chỉ giúp người dân có nơi ở an toàn, chương trình còn khơi dậy ý chí tự lực, khuyến khích khát vọng vươn lên ngay trong mỗi gia đình.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Tùng Vài Nguyễn Trọng, "xóa nhà tạm chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là sau khi có nhà, người dân có thêm niềm tin để phát triển kinh tế. Thời gian tới, xã tiếp tục lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia, hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm để người dân nâng cao thu nhập, từng bước thoát nghèo bền vững". Chính quyền địa phương đã xác định, "an cư" phải đi cùng "lạc nghiệp". Bởi, chỉ khi người dân có việc làm ổn định, có thu nhập bền vững thì thành quả của chương trình mới được giữ vững lâu dài.

Khi niềm tin trở thành nền móng của phát triển

Nhìn từ những ngôi nhà mới hôm nay, có thể thấy giá trị của Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát không dừng lại ở những bức tường gạch hay mái tôn kiên cố. Điều lớn hơn là chương trình đã tạo ra sự thay đổi về nhận thức của người dân, đồng thời củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và hiệu lực của chính sách.

Ở những xã biên giới của Tuyên Quang, một mái nhà mới đồng nghĩa với việc một gia đình được giữ lại trên mảnh đất quê hương. Khi người dân yên tâm bám bản, bám đất, họ cũng trở thành lực lượng trực tiếp gìn giữ biên cương, bảo vệ rừng, giữ gìn bản sắc văn hóa và tham gia xây dựng khu dân cư đoàn kết. Đó là nền tảng quan trọng để xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc nơi tuyến đầu Tổ quốc.

Ban Nội chính Tỉnh ủy Tuyên Quang kết nối và trao tặng kinh phí 80 triệu đồng cho gia đình chị Giàng Thị Pà, xã Thắng Mố xóa nhà tạm. Ảnh: Địa phương cung cấp.

Anh Giàng A Phái ở xã Du Già vẫn gọi căn nhà của mình là "giấc mơ thành hiện thực". "Cả đời tôi chưa từng nghĩ sẽ có ngày được ở trong căn nhà kiên cố như thế này". Ngôi nhà đáp ứng tiêu chí "ba cứng" giúp gia đình không còn nỗi lo mỗi mùa mưa bão. Niềm vui ấy cũng là động lực để anh quyết tâm bám bản, bám làng phát triển sản xuất, từng bước ổn định cuộc sống.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Du Già Sùng Mí Vư, "việc xóa nhà tạm không chỉ giúp người dân có nơi ở an toàn mà còn tạo điều kiện để các hộ yên tâm lao động, phát triển sản xuất, chăm lo cho con em học hành. Khi cuộc sống ổn định hơn, người dân càng gắn bó với quê hương và tích cực tham gia các phong trào của địa phương".

Thực tế, tại nhiều xã vùng cao Tuyên Quang cho thấy, sau khi chuyển vào nhà mới, người dân tích cực hơn trong các hoạt động cộng đồng, xây dựng nông thôn mới, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ đường biên, cột mốc và giúp nhau phát triển kinh tế. Một mái nhà mới vì thế không chỉ thay đổi cuộc sống của một hộ gia đình mà còn góp phần thay đổi diện mạo của cả cộng đồng. Đó cũng là mục tiêu sâu xa của chương trình. Không chỉ giảm nghèo về điều kiện vật chất, chương trình còn góp phần giảm nghèo về cơ hội phát triển; không chỉ hỗ trợ một căn nhà mà còn mở ra cơ hội tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm và sinh kế bền vững.

Niềm vui của các hộ nghèo trong ngôi nhà mới kiên cố, khang trang.

Trong tiến trình ấy, giá trị của khối đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được khẳng định bằng những việc làm rất cụ thể. Từ chủ trương đúng đắn của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp chính quyền, đến sự vào cuộc của Mặt trận Tổ quốc, lực lượng vũ trang, nhà hảo tâm và mỗi người dân đã tạo nên nguồn lực tổng hợp để hoàn thành hàng nghìn căn nhà trong thời gian ngắn. Mỗi căn nhà hoàn thành là kết tinh của sự đồng lòng. Mỗi mái ngói được lợp lên là một minh chứng rằng khi ý Đảng hợp lòng dân, những việc tưởng chừng rất khó đều có thể trở thành hiện thực. Hơn cả, cuối cùng điều còn đọng lại không chỉ là những con số về số lượng nhà đã hoàn thành hay nguồn lực đã huy động mà quý hơn chính là niềm tin được vun đắp trong mỗi người dân vùng cao. Bởi, một căn nhà có thể được xây trong vài tháng nhưng niềm tin vào sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sức mạnh của cộng đồng sẽ còn tiếp tục nâng đỡ họ trên hành trình thoát nghèo, dựng xây cuộc sống mới.

Vâng, đúng là vậy. Ý nghĩa lớn nhất của Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát không chỉ là hành trình dựng nên những mái ấm bằng gạch đá, mà còn là hành trình kiến tạo những "mái nhà" vững bền trong lòng dân - nơi hội tụ niềm tin, tinh thần đoàn kết và khát vọng phát triển của cả cộng đồng.

Bảo Anh