Món xưa chỉ nhà nghèo mới ăn, nay thành đặc sản lạ được người thành phố ưa chuộng, tốt cho sức khỏe

Dưa chuột, dưa lưới, dưa vàng, dưa lê... đã quá quen thuộc, nhưng ít ai biết tới dưa gang xanh. Loại quả này thường vào mùa rộ vào những tháng hè, được trồng rải rác ở cả ba miền, trong đó phổ biến nhất vẫn là khu vực miền Trung – nơi có điều kiện khí hậu nắng nhiều, khô ráo, rất phù hợp cho cây sinh trưởng.

Dưa gang xanh là loại cây dễ trồng, không đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc quá cầu kỳ. Cây ưa ánh sáng, phát triển tốt trong môi trường ấm áp và ít mưa. Nếu gặp thời tiết ẩm kéo dài hoặc lạnh, cây sẽ chậm lớn và dễ bị sâu bệnh. Chính vì vậy, ở những vùng đất có nắng gió đặc trưng, dưa gang thường cho quả đều, giòn và có hương vị đậm đà hơn.

Về hình dáng, dưa gang xanh có vẻ ngoài khá giống quả mướp, thon dài, kích thước thường lớn hơn dưa chuột, vỏ trơn láng và căng bóng. Khi còn non, vỏ có màu xanh nhạt, đến khi già chuyển dần sang xanh đậm hoặc hơi ngả vàng tùy giống. Phần ruột bên trong có màu trắng, chứa nhiều nước, hạt nhỏ, ăn giòn và có vị ngọt thanh rất dễ chịu. Điểm đặc biệt của dưa gang là mùi thơm nhẹ, không quá nồng nhưng đủ để tạo nên nét riêng, khác biệt so với các loại dưa khác.

Trong đời sống ẩm thực, dưa gang xanh gắn liền với những món ăn dân dã, mộc mạc mà lại vô cùng hấp dẫn. Đơn giản nhất là ăn sống – chỉ cần rửa sạch, thái lát mỏng rồi chấm với nước mắm ớt tỏi là đã có ngay món ăn giải nhiệt lý tưởng. Ngoài ra, dưa gang còn được dùng để làm nộm, trộn cùng rau thơm, dứa hoặc đậu phộng tạo nên hương vị hài hòa giữa chua, cay, mặn, ngọt. Không chỉ vậy, nhiều gia đình còn muối dưa gang để ăn dần, giống như dưa cải. Dưa gang muối có thể dùng để xào, kho hoặc ăn kèm các món thịt, cá, giúp chống ngán rất hiệu quả.

Từ một loại quả từng gắn bó với vườn nhà, dưa gang xanh ngày nay đã dần xuất hiện nhiều hơn tại các chợ và siêu thị. Dù giá không quá cao, nhưng giá trị của nó lại nằm ở sự tự nhiên, thanh mát và hương vị gợi nhớ quê hương. Đặc biệt, với hàm lượng nước chiếm tới khoảng 90% cùng nhiều khoáng chất như kali, magiê và chất xơ, dưa gang không chỉ giúp giải nhiệt mà còn hỗ trợ tốt cho sức khỏe trong những ngày hè oi bức.

Theo Đông y, dưa gang có vị ngọt, tính lạnh, tác dụng giải khát, trừ phiền, thông khí, lợi tiểu, có thể ngừa cảm nắng trong những ngày nóng bức.

Những tác dụng của quả dưa gang với sức khỏe

Thanh nhiệt, làm mát cơ thể

Dưa gang có vị ngọt nhẹ, tính mát nên rất thích hợp để giải nhiệt trong những ngày nóng bức. Loại quả này không chỉ giúp cơ thể dễ chịu hơn mà còn hỗ trợ làm dịu các triệu chứng nhiệt miệng. Khi bị nổi mụn nước trong khoang miệng, có thể nghiền nhỏ dưa gang rồi đắp trực tiếp lên vùng bị tổn thương để giảm đau rát và giúp vết phồng nhanh xẹp. Ngoài ra, dưa gang non còn thường được nấu canh, góp phần thanh lọc và cân bằng cơ thể.

Hỗ trợ kiểm soát cân nặng

Dưa gang có vị ngọt thanh nhưng không béo, lại giàu vitamin nên phù hợp với những người đang muốn duy trì vóc dáng. Hàm lượng kali, choline và chất xơ trong quả giúp tạo cảm giác no lâu, từ đó hạn chế việc ăn vặt hay thèm ăn quá mức. Nhờ vậy, đây là một lựa chọn lý tưởng trong chế độ ăn lành mạnh.

Làm đẹp da tự nhiên

Không chỉ tốt cho sức khỏe, dưa gang còn mang lại nhiều lợi ích cho làn da. Nhờ chứa vitamin C và các chất chống oxy hóa, loại quả này giúp cải thiện độ sáng của da, đồng thời hỗ trợ làm mờ các vết thâm nám. Bên cạnh việc ăn trực tiếp, dưa gang còn có thể dùng làm mặt nạ dưỡng da. Chỉ cần gọt vỏ, cắt nhỏ rồi nghiền nhuyễn, sau đó thoa đều lên mặt trong khoảng 15 phút rồi rửa lại bằng nước ấm. Kiên trì thực hiện 2–3 lần mỗi tuần sẽ giúp làn da trở nên tươi sáng và mềm mịn hơn.

Tốt cho phụ nữ mang thai

Dưa gang là thực phẩm an toàn và có lợi cho phụ nữ mang thai. Với hàm lượng nước cao, loại quả này giúp bổ sung nước cho cơ thể, hỗ trợ quá trình trao đổi chất và góp phần vào sự phát triển khỏe mạnh của thai nhi.

Mỹ Anh (t/h)