Nên nấu cơm bằng nước nóng hay nước lạnh? Thói quen quen thuộc nhưng nhiều người vẫn hiểu chưa đúng

Có người cho rằng dùng nước nóng sẽ giúp cơm chín nhanh, dẻo và thơm hơn. Trong khi đó, nhiều người lại khẳng định chỉ nên dùng nước lạnh hoặc nước ở nhiệt độ thường để giữ trọn vị ngọt tự nhiên của hạt gạo.

Thực tế, để hiểu rõ vấn đề này, cần nhìn vào bản chất của quá trình nấu cơm.

Quá trình làm chín hạt gạo diễn ra như thế nào?

Về cơ bản, nấu cơm là quá trình hạt gạo hút nước, trương nở và hồ hóa tinh bột dưới tác động của nhiệt. Khi nồi bắt đầu gia nhiệt, nước sẽ nóng dần lên cho đến khi đạt nhiệt độ cần thiết để làm chín gạo.

Điều đó có nghĩa là dù bạn sử dụng nước nóng hay nước lạnh ban đầu, cuối cùng nhiệt độ trong nồi vẫn sẽ tăng lên đến mức khiến gạo chín.

Tuy vậy, mỗi cách nấu lại có những ưu và nhược điểm riêng.

Nấu cơm bằng nước lạnh: phù hợp với nồi cơm điện

Sử dụng nước lạnh hoặc nước ở nhiệt độ thường là thói quen phổ biến nhất hiện nay. Cách làm này đơn giản, tiện lợi và đặc biệt phù hợp với các loại nồi cơm điện hiện đại.

Các nhà sản xuất nồi cơm điện thường thiết kế chu trình gia nhiệt theo hướng tăng nhiệt từ từ. Khi người dùng cho gạo và nước lạnh vào nồi, thiết bị sẽ làm nóng dần để hạt gạo có thời gian hút nước trước khi đạt đến nhiệt độ sôi.

Nhờ quá trình này, hạt gạo chín đều hơn và ít xảy ra tình trạng sượng hoặc nát.

Tuy nhiên, với một số loại gạo mềm hoặc gạo mới, việc ngâm và đun từ từ trong nước lạnh đôi khi có thể khiến cơm hơi nhão nếu lượng nước không được điều chỉnh hợp lý.

Nấu cơm bằng nước nóng: cơm có thể chín nhanh hơn

Một số người lại chọn nấu cơm bằng nước nóng với lý do giúp rút ngắn thời gian nấu và giữ hương vị gạo.

Khi dùng nước nóng, hạt gạo bắt đầu hấp thụ nước ngay lập tức, quá trình trương nở diễn ra nhanh hơn. Nhờ vậy, cơm có thể chín đều và ít bị sượng, đặc biệt với những loại gạo thơm cao cấp như ST25 hay gạo tám.

Tuy nhiên, cách này lại không phải lúc nào cũng phù hợp với nồi cơm điện hiện đại. Bởi chu trình gia nhiệt của nồi đã được tính toán dựa trên giả định rằng người dùng cho nước ở nhiệt độ thường.

Nếu đổ nước nóng ngay từ đầu, quá trình làm nóng có thể bị rút ngắn, đôi khi khiến chu trình hoạt động không đạt hiệu quả tối ưu và ảnh hưởng đến chất lượng cơm.

Lựa chọn nào hợp lý hơn?

Trên thực tế, việc nên nấu cơm bằng nước nóng hay nước lạnh phụ thuộc khá nhiều vào loại gạo và thiết bị nấu.

Với phần lớn gia đình sử dụng nồi cơm điện và các loại gạo thông dụng, nước lạnh hoặc nước ở nhiệt độ thường vẫn là lựa chọn phù hợp nhất. Cách này giúp hạt gạo chín đều, giữ được vị ngọt tự nhiên và hạn chế nguy cơ cơm bị sống hoặc nát không đều.

Trong khi đó, với những cách nấu cơm truyền thống như nấu bếp củi, bếp gas hoặc dùng nồi gang, nước nóng đôi khi được sử dụng để rút ngắn thời gian đun.

Những yếu tố khác cũng quyết định nồi cơm ngon

Thực tế, chất lượng nồi cơm không chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ của nước. Nhiều yếu tố khác cũng đóng vai trò quan trọng, chẳng hạn như loại gạo, tỷ lệ nước, cách vo gạo hay thời gian nấu.

Vo gạo quá kỹ có thể làm mất lớp cám chứa nhiều dinh dưỡng, trong khi vo quá sơ lại khiến cơm có mùi cám. Bên cạnh đó, tỷ lệ nước cũng cần điều chỉnh linh hoạt: gạo mới thường cần ít nước hơn gạo cũ, còn gạo dẻo thường cần ít nước hơn gạo khô.

Một vài mẹo nhỏ để nồi cơm ngon hơn

Các chuyên gia ẩm thực cũng gợi ý một vài mẹo đơn giản giúp nồi cơm trở nên hấp dẫn hơn.

Trước hết, có thể thêm một lượng nhỏ dầu ăn hoặc dầu lạc vào nồi cơm. Cách này giúp hạt cơm bóng, thơm và tơi hơn sau khi nấu.

Sau khi nồi cơm điện chuyển sang chế độ giữ ấm, không nên mở nắp ngay. Để cơm “nghỉ” khoảng 5–10 phút sẽ giúp hạt gạo hút hết lượng hơi nước còn lại, nhờ đó cơm mềm và tơi hơn.

Cuối cùng, trước khi ăn nên dùng muỗng xới tơi cơm để hơi nước thoát đều, tránh tình trạng cơm bị dính hoặc vón cục.

Suy cho cùng, ẩm thực luôn gắn liền với thói quen và trải nghiệm của mỗi gia đình. Có người quen dùng nước ấm, có người trung thành với nước lạnh suốt nhiều năm mà vẫn có nồi cơm vừa ý. Quan trọng nhất vẫn là tìm được cách nấu phù hợp với loại gạo và chiếc nồi cơm trong căn bếp của mình.