Mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ sức khỏe sinh sản cho nữ công nhân

Dự án được triển khai với khoản tài trợ 99.000 USD từ Organon thông qua chương trình Her Health Grants 2026. UNFPA Việt Nam sẽ phối hợp cùng Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh thông qua Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên Công nhân, Cục Dân số (Bộ Y tế), Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh, các tổ chức công đoàn, doanh nghiệp và nhiều đơn vị liên quan để thực hiện.

Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư năm 2023, Việt Nam hiện có 304 khu công nghiệp đang hoạt động với khoảng 4,16 triệu lao động. Phụ nữ chiếm gần 60% lực lượng này, trong đó 66,8% ở độ tuổi từ 18 đến 29. Nhiều người là lao động di cư nên thường gặp khó khăn khi tiếp cận thông tin và dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản do đặc thù làm việc theo ca, hạn chế về tài chính cũng như tâm lý e ngại liên quan quyền riêng tư.

Để khắc phục những rào cản trên, dự án sẽ tiến hành khảo sát khoảng 1.000 nữ công nhân kết hợp thảo luận nhóm và phỏng vấn chuyên sâu với người lao động, doanh nghiệp, công đoàn, cơ sở y tế cùng các bên liên quan nhằm đánh giá thực trạng, xác định những khó khăn trong tiếp cận dịch vụ, từ đó xây dựng các khuyến nghị chính sách phù hợp.

Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, dự án sẽ thí điểm mô hình cung cấp dịch vụ ngoài giờ tại một số khu công nghiệp thông qua các phòng khám lưu động và điểm tư vấn hoạt động theo hai ca mỗi ngày. Nữ công nhân có thể sử dụng mã QR để tiếp cận thông tin nhanh chóng, bảo đảm tính riêng tư.

Hoạt động tư vấn sẽ được thực hiện cả trực tiếp lẫn trực tuyến, đồng thời kết nối người lao động với các cơ sở y tế đủ điều kiện để tiếp cận các biện pháp tránh thai hiện đại, bao gồm biện pháp tác dụng ngắn và biện pháp tác dụng kéo dài có thể ngừng sử dụng khi có nhu cầu.

Dự án cũng xây dựng mạng lưới Đại sứ kết nối Sức khỏe sinh sản tại nơi làm việc. Một số nữ công nhân sẽ được lựa chọn, tập huấn để chia sẻ thông tin chính xác, hỗ trợ đồng nghiệp và kết nối họ với các dịch vụ phù hợp. Mô hình này hướng tới giảm thiểu thông tin sai lệch, hạn chế sự kỳ thị và mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn hỗ trợ đáng tin cậy.

Tổng Giám đốc Công ty TNHH Organon Việt Nam Võ Thị Thúy Hà cho biết, doanh nghiệp tin rằng, mọi phụ nữ đều cần được tiếp cận thông tin chính xác, dịch vụ y tế chất lượng và có đủ điều kiện để chủ động đưa ra quyết định liên quan sức khỏe của mình.

Theo bà, dự án kỳ vọng đưa các dịch vụ đến gần hơn với nữ công nhân ngay tại nơi sinh sống và làm việc, đồng thời tạo nền tảng để mở rộng mô hình trong tương lai.

Trong khi đó, Trưởng Đại diện UNFPA tại Việt Nam Matt Jackson nhận định, lịch làm việc theo ca, chi phí và những lo ngại về quyền riêng tư đang là các rào cản lớn đối với nữ công nhân.

Đại diện UNFPA khẳng định, sáng kiến hướng tới tháo gỡ những khó khăn này thông qua việc kết hợp nghiên cứu thực tiễn với mô hình tư vấn ngoài giờ, tăng cường kết nối với hệ thống y tế và giúp phụ nữ có đầy đủ thông tin để chủ động lựa chọn các giải pháp chăm sóc sức khỏe sinh sản phù hợp.

Theo UNFPA, sáng kiến phù hợp với Quyết định số 1347/QĐ-BYT của Bộ Y tế về Kế hoạch hành động quốc gia nâng cao chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình đến năm 2030, trong đó khuyến khích mở rộng dịch vụ lưu động và tư vấn trực tuyến tại các khu công nghiệp, khu chế xuất.

Kết quả nghiên cứu và quá trình thí điểm sẽ được sử dụng để xây dựng các khuyến nghị dành cho cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hệ thống y tế. Đây cũng sẽ là cơ sở để xem xét nhân rộng mô hình tại các khu công nghiệp khác trong thời gian tới.

(theo UNFPA)

Trung Anh