Mở rộng cơ hội học tập ở bậc đại học

Quang cảng hội thảo. Ảnh: BTC

Hội thảo do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Tạp chí Một Thế Giới và Câu lạc bộ Phần mềm Tự do Nguồn mở Việt Nam tổ chức.

Hội thảo quy tụ khoảng 500 đại biểu gồm các diễn giả quốc tế, nhà khoa học, giảng viên, nhà nghiên cứu, đại diện các tổ chức học thuật và sinh viên.

Các nội dung thảo luận tập trung vào những vấn đề đang đặt ra đối với giáo dục đại học trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Làm thế nào để tận dụng thành tựu công nghệ, mở rộng cơ hội học tập và thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận tri thức là vấn đề được đặt ra đối với giáo dục đại học.

Thực tế cho thấy, sự phát triển của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo thêm điều kiện để đổi mới hoạt động giảng dạy, học tập và nghiên cứu ở các trường đại học. Người học có thể tiếp cận nguồn học liệu quốc tế; các nhà nghiên cứu có thêm cơ hội hợp tác xuyên biên giới; các cơ sở giáo dục có thể chia sẻ tài nguyên, kinh nghiệm và kết quả nghiên cứu với cộng đồng học thuật rộng lớn hơn. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận những cơ hội này chưa đồng đều.

Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội). Ảnh: BTC

Tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhấn mạnh, giáo dục đại học trong tương lai cần vượt ra ngoài mục tiêu số hóa và ứng dụng công nghệ, hướng tới môi trường học tập công bằng, bao trùm, tăng cường hợp tác và lấy con người làm trung tâm.

Theo định hướng này, công nghệ có thể giúp tháo gỡ nhiều rào cản nhưng không tự động bảo đảm công bằng trong giáo dục. Cùng với phát triển tài nguyên giáo dục mở, các cơ sở đào tạo cần quan tâm đến điều kiện để người học sử dụng hiệu quả học liệu, hình thành tư duy phản biện, phát huy khả năng sáng tạo và đóng góp cho xã hội.

Theo Tiến sĩ Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam, xây dựng hệ sinh thái tri thức mở cần tăng cường liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực số, năng lực AI và thúc đẩy ứng dụng công nghệ có trách nhiệm. Việt Nam cần vừa tiếp thu tri thức thế giới, vừa đóng góp kết quả nghiên cứu và sáng kiến vào mạng lưới tri thức toàn cầu.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương cho rằng trong bối cảnh tri thức và công nghệ phát triển nhanh, bất bình đẳng trong tiếp cận tri thức và nguy cơ gia tăng khoảng cách số vẫn là thách thức của giáo dục. “Tương lai mở” không chỉ là xu hướng học thuật mà còn là cam kết xây dựng nền giáo dục không rào cản, trong đó học liệu được chia sẻ, công nghệ số và AI giúp thu hẹp khoảng cách thay vì làm sâu sắc thêm bất bình đẳng.

Hội thảo quy tụ khoảng 500 đại biểu, trong đó có các diễn giả quốc tế. Ảnh: BTC

Giáo dục đại học chỉ thực sự mở khi mọi người, không phân biệt hoàn cảnh kinh tế hay địa lý, đều có cơ hội học tập phù hợp. Từ thực tiễn Việt Nam, ông đặt vấn đề về khả năng tiếp cận học liệu của sinh viên vùng sâu, vùng xa, chi phí giáo dục và việc ứng dụng công nghệ bảo đảm tính nhân văn, nhất là với nhóm yếu thế, vì thế, cần sự phối hợp giữa Nhà nước, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và đối tác quốc tế.

Chương trình hội thảo tập trung vào sáu nhóm chủ đề chính, gồm tài nguyên giáo dục mở và phát triển học liệu; đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập và đánh giá; bảo đảm công bằng và mở rộng khả năng tiếp cận giáo dục; xây dựng chính sách, nâng cao năng lực quản trị; ứng dụng công nghệ số và AI có trách nhiệm; thúc đẩy nghiên cứu mở, chia sẻ tri thức và hợp tác quốc tế.

Thống Nhất - Ngọc Ánh