Mô hình sinh kế mới cho người dân vùng cao giảm nghèo

Từ sản xuất rau an toàn theo chuỗi liên kết đến phát triển hạ tầng số, ứng dụng công nghệ đang trở thành đòn bẩy quan trọng trong mục tiêu giảm nghèo bền vững của tỉnh Lào Cai.

Cùng với việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, nhiều địa phương của tỉnh Lào Cai đã chủ động chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng khoa học – công nghệ và từng bước tiếp cận chuyển đổi số.

Tại xã vùng cao Lùng Phình, việc phát huy lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng gắn với tổ chức sản xuất bài bản đang mở ra hướng đi mới trong nâng cao thu nhập, giảm nghèo cho người dân.

Lùng Phình là xã có điều kiện tự nhiên phù hợp với nhiều loại cây trồng ôn đới. Trước đây, sản xuất nông nghiệp chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, manh mún, giá trị kinh tế chưa cao, đầu ra sản phẩm thiếu ổn định. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu phải thay đổi phương thức tổ chức sản xuất, từng bước hình thành các mô hình kinh tế hàng hóa gắn với thị trường.

Từ cuối năm 2023, Hợp tác xã Nông nghiệp Lùng Phình đã đầu tư triển khai mô hình trồng rau an toàn tại địa phương. Đến nay, hợp tác xã đã đầu tư gần 2 ha nhà lưới, tổ chức sản xuất rau trên tổng diện tích khoảng 7 ha với các loại rau ôn đới như su hào, bắp cải, súp lơ, cà chua, dưa chuột, cùng các sản phẩm nấm như nấm rơm, nấm hương, mộc nhĩ. Toàn bộ quy trình sản xuất được tổ chức theo hướng an toàn, hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, bảo đảm chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Nhờ sản xuất tập trung, có liên kết tiêu thụ ổn định, bình quân mỗi năm Hợp tác xã Nông nghiệp Lùng Phình cung ứng ra thị trường trên 100 tấn rau an toàn. Sản phẩm không chỉ tiêu thụ tại các cửa hàng trong tỉnh mà còn được đưa vào các siêu thị, chuỗi cung ứng rau an toàn trong và ngoài tỉnh, từng bước xây dựng và khẳng định thương hiệu rau sạch Lùng Phình.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình này còn góp phần giải quyết việc làm tại chỗ, tăng thu nhập và nâng cao đời sống cho bà con nơi đây. Tham gia chuỗi liên kết với hợp tác xã, người dân được hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc rau an toàn, từng bước tiếp cận phương thức sản xuất mới, thay đổi tư duy canh tác truyền thống.

Nhiều hộ đã tận dụng diện tích đất vườn, đất nương để trồng rau theo hướng hàng hóa. Điều này giúp người dân tham gia chuỗi giá trị, bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm nông nghiệp, nhiều hộ gia đình không chỉ giảm nghèo mà còn nâng cao thu nhập.

Đến nay, trên địa bàn xã Lùng Phình đã có 2 hợp tác xã và 1 doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực sản xuất rau an toàn với tổng diện tích 24,5 ha. Các hợp tác xã đóng vai trò đầu tàu trong tổ chức sản xuất, đồng thời là cầu nối giúp người dân tham gia chuỗi giá trị, bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm nông nghiệp.

Từ thực tiễn ở Lùng Phình cho thấy tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo chuỗi liên kết, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật là nền tảng quan trọng để địa phương từng bước tiếp cận chuyển đổi số trong nông nghiệp, nâng cao giá trị sản phẩm và khả năng tiếp cận thị trường.

Ở phạm vi toàn tỉnh, Lào Cai xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp trọng tâm để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, trong đó có mục tiêu giảm nghèo bền vững. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh đã lựa chọn 7 nhiệm vụ trọng tâm và 2 lĩnh vực đột phá, bao gồm đột phá về kết cấu hạ tầng, trong đó có hạ tầng thông tin, viễn thông và hạ tầng số.

Theo lãnh đạo tỉnh Lào Cai, chuyển đổi số gắn với tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện kết nối đồng bộ các cơ sở dữ liệu, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, cải thiện chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực giảm nghèo, chuyển đổi số mở ra khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào sản xuất, kinh doanh, đặc biệt trong nông nghiệp và du lịch. Việc xây dựng thương hiệu nông sản, truy xuất nguồn gốc, kết nối với các sàn thương mại điện tử và hệ thống phân phối được xem là hướng đi giúp nông dân mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm.

Cùng với phát triển hạ tầng số, tỉnh Lào Cai chú trọng đào tạo kỹ năng số cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, từng bước thu hẹp khoảng cách thông tin, tạo thêm sinh kế mới. Các sáng kiến như “nông thôn số”, “chính quyền số”, “kinh tế số” đang được triển khai, hướng tới mục tiêu nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng sống và giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh.

Từ những mô hình cụ thể ở cơ sở đến định hướng chuyển đổi số ở cấp tỉnh, Lào Cai đang từng bước hình thành cách tiếp cận mới trong giảm nghèo, trong đó công nghệ và chuyển đổi số đóng vai trò hỗ trợ quan trọng, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Minh Hiếu