Mi-24A, trực thăng tấn công đúng nghĩa nhất từng phục vụ trong không quân Việt Nam

Trong lịch sử phát triển trực thăng quân sự, trực thăng tấn công Mi-24A của Liên Xô được xem là một bước ngoặt quan trọng.

Khác với các trực thăng vũ trang cải biên từ khung thân vận tải, Mi-24A ngay từ đầu đã được thiết kế như một trực thăng tấn công thực thụ, với hỏa lực mạnh, giáp bảo vệ tốt và khả năng tác chiến ở tầm thấp.

Khi được đưa vào trang bị, Mi-24A nhanh chóng được mệnh danh là “xe tăng bay”, phản ánh triết lý tác chiến đặc trưng của Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh.

Mi-24A là phiên bản đầu tiên trong dòng Mi-24, còn được NATO định danh là Hind-A. Trực thăng có cấu hình hai động cơ tua bin trục Isotov TV3-117, mỗi động cơ đạt công suất khoảng 1.650 kW.

Nhờ đó, Mi-24A có tốc độ bay tối đa khoảng 335 km/h, nhanh vượt trội so với phần lớn trực thăng cùng thời. Trọng lượng cất cánh tối đa của Mi-24A vào khoảng 12.000 kg, cho phép mang theo lượng lớn vũ khí và nhiên liệu cho các nhiệm vụ tấn công kéo dài.

Về kích thước, Mi-24A có chiều dài thân khoảng 17,5 m, đường kính cánh quạt chính gần 17,3 m và chiều cao xấp xỉ 6,5 m. Buồng lái được thiết kế với kính chống đạn và giáp bảo vệ cho tổ lái, giúp tăng khả năng sống sót khi đối mặt hỏa lực từ mặt đất.

Điểm đặc biệt của Mi-24A là khoang chở quân phía sau, có thể mang theo khoảng 8 binh sĩ được trang bị đầy đủ, cho phép trực thăng vừa yểm trợ hỏa lực vừa đổ bộ lực lượng trong cùng một nhiệm vụ.

Hỏa lực là yếu tố làm nên danh tiếng của Mi-24A. Phiên bản này được trang bị pháo tự động GSh-23L cỡ 23 mm, lắp trong tháp súng phía mũi, có tốc độ bắn cao và uy lực đủ để tiêu diệt mục tiêu bọc giáp nhẹ.

Ngoài ra, Mi-24A còn có 4 giá treo dưới cánh ngắn, cho phép mang theo nhiều loại vũ khí khác nhau. Các vũ khí thường thấy gồm rocket không điều khiển cỡ 57 mm hoặc 80 mm, bom hàng không hạng nhẹ, thùng súng máy hoặc pháo treo ngoài.

Trong vai trò chống tăng, Mi-24A có thể mang tên lửa chống tăng có điều khiển bằng dây, giúp tiêu diệt xe tăng và công sự kiên cố ở tầm xa.

So với nhiều trực thăng tấn công sau này, Mi-24A có thể không tinh vi bằng về cảm biến hay hệ thống điều khiển hỏa lực, nhưng vào thời điểm ra đời, đây là một nền tảng cực kỳ đáng gờm.

Sự kết hợp giữa tốc độ cao, giáp bảo vệ và hỏa lực mạnh khiến Mi-24A đặc biệt phù hợp với học thuyết tác chiến tiến công mặt đất của Liên Xô, nơi trực thăng đóng vai trò yểm trợ trực tiếp cho bộ binh và thiết giáp.

Đối với Việt Nam, Mi-24A được xem là loại trực thăng tấn công đúng nghĩa nhất từng được biên chế. Trước đó, nhiều trực thăng chỉ đảm nhiệm vai trò vận tải hoặc vũ trang hạn chế.

Sự xuất hiện của Mi-24A đã nâng cao đáng kể năng lực tác chiến đường không, đặc biệt trong nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực, trấn áp mục tiêu mặt đất và bảo vệ lực lượng cơ động.

Trong điều kiện địa hình rừng núi, đồng bằng xen kẽ, khả năng bay thấp, tốc độ cao và hỏa lực tập trung của Mi-24A tỏ ra rất phù hợp.

Ngoài nhiệm vụ tấn công, Mi-24A tại Việt Nam còn được sử dụng cho huấn luyện và diễn tập, giúp hình thành tư duy tác chiến trực thăng tiến công hiện đại.

Việc vận hành loại trực thăng này cũng tạo nền tảng kinh nghiệm quan trọng cho lực lượng kỹ thuật và phi công, phục vụ quá trình tiếp nhận các dòng trực thăng quân sự sau này.

Theo thời gian, sự phát triển của công nghệ hàng không quân sự với các trực thăng tấn công chuyên dụng hơn, nhẹ hơn và có hệ thống điện tử tiên tiến đã khiến Mi-24A dần rút khỏi vai trò trung tâm.

Tuy vậy, trong ký ức của nhiều thế hệ, Mi-24A vẫn được xem là biểu tượng của một giai đoạn mà Việt Nam lần đầu sở hữu trực thăng tấn công đúng nghĩa, có khả năng tác chiến mạnh mẽ và toàn diện trên chiến trường.

Việt Hùng