Mẹ hai con từng trầm cảm vì khủng hoảng tài chính lộ bí kíp xây dựng quỹ dự phòng khi đang ôm nợ

Từng rơi vào khủng hoảng tài chính và trải qua giai đoạn trầm cảm nhẹ cách đây hai năm, một người mẹ có hai con gái cho biết việc trang bị kiến thức quản lý tài chính từ sớm đã giúp chị từng bước lấy lại sự chủ động trong cuộc sống.

Dù vẫn đang gánh một số khoản nợ, chị cho rằng việc hiểu cách quản lý và phân bổ dòng tiền đã giúp bản thân vững vàng hơn trên hành trình hướng tới mục tiêu tự do tài chính.

NỢ CHƯA TRẢ HẾT CÓ NÊN TÍCH LŨY QUỸ DỰ PHÒNG?

“Làm thế nào để xây dựng quỹ dự phòng khi còn đang nợ, ưu tiên trả nợ trước hay xây dựng quỹ dự phòng trước?”, đó là một câu hỏi mà mình đã đọc được trong một cộng đồng phụ nữ tài chính 30+.

Thực ra, mình cũng đang ở trong hoàn cảnh này. Mình vẫn còn nợ và vẫn đang từng bước xây dựng quỹ dự phòng. Mình nghĩ đây cũng là câu hỏi của nhiều người khi gặp phải hoàn cảnh trên.

Vì vậy mình xin chia sẻ góc nhìn và quan điểm cũng như những gì mình đang trải qua và cách làm ở thời điểm hiện tại. Các bạn có thể tham khảo và góp ý nhé.

Theo mình, trước khi trả lời câu hỏi trên, mỗi người cần nhìn lại bức tranh tài chính của chính mình. Vì không ai có hoàn cảnh giống ai.

Điều đầu tiên cần xác định là bạn đang mang loại nợ gì. Nếu đó là các khoản nợ lãi suất cao như vay tín chấp, vay nóng hay nợ thẻ tín dụng thì mình nghĩ việc ưu tiên hàng đầu là tìm cách trả càng nhanh càng tốt. Những khoản nợ này càng kéo dài thì tiền lãi càng lớn và áp lực cũng ngày một nặng hơn.

Trước khi nghĩ đến chuyện làm thế nào để xây dựng quỹ dự phòng thì điều đầu tiên cần xác định là bạn đang mang loại nợ gì

Lúc này, mình sẽ chỉ giữ lại một khoản tiền tối thiểu để phòng trường hợp khẩn cấp, còn lại sẽ tập trung xử lý nợ.

Tiếp theo, hãy nhìn vào quy mô khoản nợ. Nếu khoản nợ không quá lớn so với thu nhập thì theo mình nên cố gắng trả sớm. Không phải vì khoản nợ đó quá nguy hiểm, mà vì nó luôn nằm trong đầu mình.

Mình nghĩ hầu hết chúng ta ai cũng vậy cả. Khi đã mang nợ thì ai cũng muốn trả càng sớm càng tốt để nhẹ lòng. Trả xong rồi, mình mới có thể toàn tâm toàn ý tập trung làm việc, phát triển thu nhập và xây dựng cuộc sống.

Còn nếu khoản nợ lớn hơn rất nhiều so với khả năng tài chính hiện tại thì mình sẽ không cố gồng để trả cho bằng được trong một thời gian ngắn.

Điều mình chọn là bình tĩnh khoanh vùng khoản nợ, lập kế hoạch và giải quyết từng bước. Theo mình, khi nợ đã quá lớn thì điều đáng sợ nhất không phải là số tiền, mà là sự hoảng loạn.

Bình tĩnh, nhìn rõ vấn đề và có kế hoạch luôn tốt hơn rất nhiều so với việc cố xoay xở trong tuyệt vọng.

Khi khoản nợ vượt quá khả năng chi trả, điều đầu tiên bạn cần làm không phải là chạy đi vay chỗ này, đắp chỗ kia mà cố gắng giữ bình tĩnh, không được hoảng loạn. Sau đó ngồi xuống, viết ra tất cả. Mình đang nợ bao nhiêu? Lãi suất từng khoản là bao nhiêu? Mình đang vay ở những đâu?

Viết ra hết để nhìn rõ bức tranh tài chính của mình. Sau đó, nếu có điều kiện, hãy tìm cách gom các khoản nợ về một mối. Có thể là vay ngân hàng bằng tài sản bảo đảm. Có thể là nhờ sự hỗ trợ của gia đình hoặc người thân với mức lãi suất hợp lý hơn.

Tất nhiên, điều này chỉ thực hiện khi người đó thực sự có khả năng giúp và mình cũng đủ uy tín để họ tin tưởng. Mình nghĩ không nên gặp ai cũng mở lời vay mượn bởi khi mình nhờ sai người, bị từ chối nhiều lần, mình rất dễ rơi vào cảm giác tự ti, tủi thân và mất động lực.

Thay vào đó, hãy suy nghĩ thật kỹ xem ai là người có thể giúp mình rồi thẳng thắn chia sẻ hoàn cảnh, kế hoạch trả nợ và trách nhiệm của mình.

Việc gom các khoản nợ về một nơi còn giúp mình giảm rất nhiều áp lực. Thay vì đầu tháng trả một nơi, giữa tháng trả một nơi, cuối tháng lại một nơi khác, mình chỉ cần tập trung quản lý một khoản duy nhất.

Có thể tổng số tiền lãi không tăng/giảm quá nhiều nhưng điều mình nhận được là sự chủ động, dễ kiểm soát và bớt tiêu hao năng lượng. Khi đã khoanh vùng được khoản nợ, mình không dành cả ngày để lo lắng nữa. Mình dành phần lớn thời gian để làm một việc quan trọng hơn. Đó là kiếm tiền.

VÌ SAO VẪN NÊN CÓ QUỸ DỰ PHÒNG DÙ ĐANG GÁNH NỢ?

Việc đang có các khoản nợ không đồng nghĩa với việc phải dồn toàn bộ nguồn lực để trả nợ mà bỏ qua quỹ dự phòng. Trên thực tế, duy trì một khoản tiền tiết kiệm dành cho các tình huống khẩn cấp được xem là một phần quan trọng trong kế hoạch quản lý tài chính bởi đây là “tấm đệm” giúp hạn chế nguy cơ phát sinh thêm nợ khi xảy ra những biến cố ngoài dự kiến.

Theo Fidelity Investments, quỹ dự phòng có vai trò bảo vệ sự ổn định tài chính trước các khoản chi bất ngờ như sửa chữa phương tiện đi lại, chi phí y tế, mất việc làm hoặc các sự cố phát sinh trong cuộc sống. Nếu không có khoản tiền dự phòng, nhiều người buộc phải sử dụng thẻ tín dụng hoặc vay tiêu dùng để chi trả khiến tổng số nợ tăng lên và thời gian trả nợ kéo dài hơn.

Nếu không có khoản tiền dự phòng, nhiều người buộc phải sử dụng thẻ tín dụng để chi trả khiến tổng số nợ tăng lên và thời gian trả nợ kéo dài hơn

Quan điểm này cũng được Old National Bank chia sẻ khi cho rằng quỹ dự phòng giúp kế hoạch trả nợ được duy trì ổn định trong thời gian dài. Việc trả nợ thường kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm và rất khó tránh khỏi những khoản chi ngoài dự kiến.

Nếu mọi nguồn tiền đều được ưu tiên để trả nợ, chỉ cần phát sinh một khoản chi khẩn cấp cũng có thể buộc người vay phải tạm dừng kế hoạch trả nợ hoặc vay thêm để bù đắp, làm gia tăng áp lực tài chính và kéo dài thời gian thoát nợ.

Bên cạnh lợi ích về tài chính, quỹ dự phòng còn góp phần giảm áp lực tâm lý. Theo NerdWallet, khoản tiền này tạo ra một vùng đệm tài chính giúp giảm bớt nỗi lo rằng chỉ một sự cố bất ngờ cũng có thể phá vỡ toàn bộ kế hoạch tài chính.

Cảm giác chủ động trước những rủi ro trong cuộc sống cũng giúp việc theo đuổi mục tiêu trả nợ trở nên bền vững hơn, thay vì liên tục rơi vào trạng thái căng thẳng mỗi khi phát sinh chi phí ngoài dự kiến.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý quỹ dự phòng không nhất thiết phải được xây dựng ở quy mô lớn ngay từ đầu, đặc biệt đối với những trường hợp đang gánh các khoản nợ có lãi suất cao như nợ thẻ tín dụng hoặc vay tín chấp.

Fidelity Investments khuyến nghị có thể bắt đầu bằng một khoản quỹ khẩn cấp ở mức vừa phải, đủ để xử lý các sự cố nhỏ trong cuộc sống, đồng thời vẫn ưu tiên thanh toán các khoản nợ có lãi suất cao.

Sau khi áp lực nợ giảm bớt, quỹ dự phòng mới tiếp tục được mở rộng, hướng tới mức tương đương từ ba đến sáu tháng chi phí sinh hoạt thiết yếu. Cách tiếp cận này được đánh giá là giúp cân bằng giữa mục tiêu giảm nợ và bảo vệ sự an toàn tài chính trong dài hạn.

Hạ Vy