Mặt trái của nhạc AI triệu view trên YouTube

#AImusic đang thu hút nhiều quan tâm trên YouTube. Ảnh: Digwatch.

Trong những năm gần đây, nhạc tạo bởi trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần chiếm lĩnh không gian số với những bản giai điệu triệu view trên TikTok và playlist thịnh hành trên YouTube. Thời điểm năm mới cũng tạo điều kiện cho những playlist nhạc Tết gán nhãn AI được phát liên tục.

Trí tuệ nhân tạo đang dần thương mại hóa âm nhạc khi cho phép bất cứ ai cũng có thể tạo ra bài hát theo ý muốn chỉ bằng vài câu lệnh. Tuy nhiên, thực tế quá trình làm nhạc mất lâu hơn tưởng tượng nhưng không mang lại doanh thu như dự kiến vì vấn đề bản quyền.

Làm nhạc nghe được mới quan trọng

Các công cụ như Suno AI, Udio, Mulbert đã phá vỡ rào cản kỹ thuật, tạo điều kiện cho mọi người dùng bắt đầu làm nhạc. Do đó, không chỉ người có kiến thức nhạc lý sẵn, kể cả dân văn phòng, ngành nghề khác cũng có thể thử.

Anh Tuấn (34 tuổi, Hà Nội) hiện là một kỹ sư ngành năng lượng, có sở thích thử nghiệm các công cụ AI tạo nhạc trong thời gian rảnh. “Tôi có thể khám phá những thể loại ít xuất hiện tại thị trường Việt Nam, cũng như tự làm nhạc cho mình nghe những lúc cần thư giãn”, anh Tuấn cho biết.

Ngoài ra, quá trình này cũng giúp anh học được một số kiến thức nhạc lý cơ bản như nhịp độ, cách gieo vần, hay cấu trúc để có một bài hát hay, để từ đó chỉnh sửa theo ý muốn. Do đó, anh cho rằng những người đã có kiến thức chuyên môn có thể tận dụng các công cụ để sáng tạo những bài nhạc hay hơn nữa.

AI nổi bật với khả năng phối mới các bài hát quen thuộc. Ảnh: Hòa Âm Có Gu/YouTube.

Tuy nhiên, khi nhiều người sử dụng chung phần mềm để làm nhạc, kết quả cho ra hàng loạt bài hát hạng B, nhạc lo-fi thư giãn có giai điệu tương tự nhau. Thị trường hiện nay tồn tại hàng loạt kênh nhạc AI, với hình ảnh cũng được làm từ chatbot, cạnh tranh lẫn nhau và với nghệ sĩ khác.

Do đó, một số kênh chuyên làm nhạc AI như Quán Chill đã tận dụng các ngày lễ, thậm chí ra nhạc Tết cách đây nhiều tuần, để thu hút người xem. Chia sẻ với Tri Thức - Znews, anh K., admin của kênh, cho rằng để thổi được hồn vào bài hát và tạo ra màu sắc riêng biệt lại là câu chuyện khác.

Anh cũng cho biết qua quan sát các kênh trên thị trường, sức hút lớn nhất của nhạc AI nằm ở khả năng sáng tạo không giới hạn, và làm mới những bài hát quen thuộc gây tò mò cho khán giả. “Mỗi người làm nhạc có tư duy và sự nhạy cảm với âm nhạc khác nhau. Điều này tạo nên ẩn số thú vị cho bài hát”, anh nói.

Nhiều người nghĩ rằng chỉ với vài câu lệnh, AI có thể cho ra hàng trăm bản nhạc khác nhau. Nhưng tùy theo yêu cầu và độ khắt khe của người làm để cho ra bài hát “nghe được”, thời gian hoàn thiện có thể lên đến hàng tuần, yêu cầu sử dụng nhiều công cụ trả phí khác.

Triệu view không đồng nghĩa với doanh thu

Nổi bật trong các kênh làm nhạc AI là Hòa Âm Có Gu, với hơn 17.000 người theo dõi và những playlist làm mới các bài hát quen thuộc theo phong cách thính phòng đạt hơn triệu lượt nghe. Chia sẻ với Tri Thức - Znews, anh Văn Toàn, admin của kênh, cho biết thời gian sản xuất một video 30 phút sẽ từ 6-7 ngày.

Đội anh gồm 3 người, sử dụng Suno AI làm nhạc, sau đó dùng phần mềm chuyên dụng (Studio One) để phối, sửa lại những điểm lỗi, chưa đạt, và một số AI khác để làm hình ảnh, video như Gemini, Kling AI. “Chi phí hàng tháng cho phần mềm nếu chưa tính nhân sự khoảng 5-7 triệu đồng”, anh Toàn chia sẻ.

Phần mô tả các kênh nhạc AI cho biết bị dính bản quyền (Claim ID). Ảnh: YouTube.

Thông thường, những người làm nhạc AI sẽ bắt đầu bằng cách “nghịch ngợm” công cụ để thỏa sức sáng tạo âm nhạc của mình. Hay giống như anh Tuấn, một số người đơn thuần muốn chỉnh sửa bài hát quen thuộc theo ý thích để nghe khi thư giãn.

Mặt khác, thu nhập đến từ nền tảng khá thấp. Đa phần các kênh ghép nối nhiều bài lại với nhau như Quán Chill hay Hòa Âm Có Gu chỉ cần một bài dính bản quyền, cả video sẽ không kiếm được tiền.

Trong phần mô tả của hai kênh, các admin đều ghi rõ hầu hết sản phẩm đều dính Claim ID bản quyền nên không thể bật kiếm tiền. Anh Toàn giải thích rằng phần lớn số tiền sẽ được chia cho chủ sở hữu bản quyền bài nhạc gốc.

Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa có khung quy định riêng cho nhạc do AI tạo ra. Một số hiện tượng nhạc AI như Ken Quach với các bài nhạc như "Đời", "Sám" thu về hàng triệu lượt xem trên TikTok, cho biết đã cẩn thận đăng ký bản quyền cho hơn 10 ca khúc của mình để đề phòng tranh chấp sau này.

Nhật Tường