Lý do người khỏe mạnh vẫn có nguy cơ đau tim

Nghiên cứu của các bác sĩ thuộc Nhóm Công tác Lipoprotein(a) Canada được công bố trên Tạp chí Tim mạch Canada, cảnh báo Lp(a), một yếu tố chính gây ra các cơn đau tim bất ngờ ở những người trẻ tuổi và khỏe mạnh, đang bị bỏ sót trong hầu hết các xét nghiệm cholesterol định kỳ và đây cũng chính là nguyên nhân khiến những người khỏe mạnh có nguy cơ bị đau tim hoặc đột quỵ.

Một trong những tác giả của nghiên cứu, Tiến sĩ Sonia Anand, Giáo sư Y học và dịch tễ học tại Đại học McMaster ở Hamilton (Ontario) cho biết, khi xem xét tất cả những yếu tố tiềm năng cần đo lường, Lp(a) là một yếu tố rất quan trọng để ngăn ngừa một trong những nguyên nhân gây tử vong phổ biến nhất ở Canada.

Lp(a) là sự kết hợp giữa protein và chất béo — mọi người đều có chất này lưu thông trong máu. Nồng độ Lp(a) cao có thể nguy hiểm vì Lp(a) dính hơn các loại cholesterol khác, dễ dàng bám vào thành mạch máu. Nếu tích tụ quá nhiều, Lp(a) sẽ tạo ra các mảng bám có thể làm tắc nghẽn dòng máu đến các cơ quan như tim và não. Quá nhiều mảng bám có thể khiến mạch máu vỡ, dẫn đến đau tim hoặc đột quỵ. Lp(a) cũng có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và thúc đẩy quá trình viêm, làm tăng nguy cơ vỡ mảng xơ vữa.

Theo Tiến sỹ Anand, nếu nồng độ Lp(a) cao, một người có thể có nguy cơ mắc các biến cố tim mạch cao gấp từ 2 - 4 lần. Và một người được coi là có nguy cơ cao nếu nồng độ Lp(a) của họ bằng hoặc lớn hơn 100 nanomol/lít.

Tiến sỹ Anand cho biết vì nồng độ Lp(a) chủ yếu được xác định bởi gene, nên không có cách nào để thay đổi chúng và chúng cũng có rất ít những thay đổi trong suốt cuộc đời của một người. Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp ngoại lệ. Mức độ Lp(a) có thể được tăng lên trong thời kỳ mang thai và ở phụ nữ sau mãn kinh.

Theo Tiến sĩ Alykhan Abdulla, một bác sĩ gia đình ở Manotick (Ontario), do yếu tố di truyền, nên nếu một người trong gia đình có mức độ Lp(a) cao, có nghĩa là Lp(a) của những người khác cũng có thể sẽ cao và việc cần làm là sớm đi kiểm tra trước khi quá muộn.

Tiến sĩ Jodi Heshka, một chuyên gia về chuyển hóa tim mạch tại Viện Tim Ottawa cho biết, xét nghiệm cholesterol thông thường không bao gồm xét nghiệm Lp(a), mà cần một xét nghiệm máu đặc hiệu.

Cơn đau tim có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, mặc dù tuổi tác và các yếu tố khác có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Tiến sĩ Anand nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi lối sống, chẳng hạn như ăn uống tốt hơn hoặc tập thể dục nhiều hơn, đối với sức khỏe tổng thể của mỗi người, nhưng trên thực tế những việc làm này đều không làm giảm Lp(a). Và hiện tại cũng không có loại thuốc đặc trị nào có thể làm giảm Lp(a), mặc dù đã có một số thử nghiệm đang được tiến hành để xác định các loại thuốc có thể giúp ích.

Tất cả những bệnh nhân được chẩn đoán có mức Lp(a) cao tại Canada đều đang được bác sĩ kê đơn thuốc statin. Những loại thuốc này không làm giảm Lp(a), mà chúng thực chất nhắm vào một loại cholesterol xấu khác, được gọi là lipoprotein mật độ thấp (LDL), hoạt động để bù đắp cho sự gia tăng Lp(a).

Theo Tiến sĩ Anand, mặc dù các lựa chọn điều trị còn hạn chế, nhưng với việc thực hiện các xét nghiệm sàng lọc có thể biết trước về Lp(a) trong cơ thể mỗi người có tăng hay không. Và điều này có thể giúp ngăn ngừa cơn đau tim.

Thanh Hải (TTXVN)