Luật Thương mại điện tử 2025 mở hành lang pháp lý cho kỷ nguyên số

Thay đổi cách tiếp cận quản lý thương mại điện tử

Sáng 3/7, tại trụ sở Bộ Công Thương, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số tổ chức Hội nghị phổ biến Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử. Hội nghị do bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, chủ trì, với sự tham dự của khoảng 100 đại biểu đến từ các đơn vị thuộc Bộ Tài chính, trong đó có các đơn vị thuế; các đơn vị thuộc Bộ Công Thương và đại diện một số cơ quan, tổ chức liên quan.

Toàn cảnh Hội nghị phổ biến Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật. Ảnh: Phương Cúc

Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP cùng có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động thương mại điện tử trong giai đoạn mới. Trong bối cảnh mua bán trực tuyến phát triển nhanh, gắn với tiêu dùng, xuất khẩu, logistics, thanh toán điện tử và kinh tế số, các quy định mới hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh trực tuyến minh bạch, an toàn và bền vững.

Phát biểu tại hội nghị, bà Lê Hoàng Oanh nhấn mạnh Luật và Nghị định được triển khai theo tinh thần vừa tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh hợp pháp, vừa tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường kinh doanh trực tuyến. Trọng tâm là hỗ trợ nền tảng, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và nhà bán hàng “tuân thủ trước khi bán”, kinh doanh đúng ngay từ đầu; đồng thời tạo cơ sở xử lý hiệu quả các hành vi lợi dụng môi trường mạng để kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai sự thật, trốn tránh nghĩa vụ hoặc xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng.

Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số Lê Hoàng Oanh chủ trì hội nghị. Ảnh: Phương Cúc

Tại hội nghị, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã giới thiệu các nội dung cơ bản, điểm mới đáng chú ý của Luật và Nghị định. Một trong những điểm nhấn là quy định về xác thực danh tính người bán trên nền tảng thương mại điện tử. Theo đó, chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian có trách nhiệm xác thực người bán trước khi cho phép hoạt động trên nền tảng. Quy định này góp phần hạn chế tài khoản “ảo”, gian hàng không rõ chủ thể; hỗ trợ truy vết, xử lý vi phạm, quản lý thuế, quản lý thị trường và bảo vệ người tiêu dùng.

Đại diện tổ soạn thảo trình bày những điểm đáng lưu ý của Luật Thương mại điện tử 2025. Ảnh: Phương Cúc

Luật và Nghị định cũng làm rõ hơn trách nhiệm của nền tảng thương mại điện tử. Nền tảng không chỉ là nơi kết nối giao dịch, mà còn có trách nhiệm quản lý thông tin người bán, công khai quy chế hoạt động, tiếp nhận phản ánh, lưu giữ thông tin cần thiết, phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền và xử lý gian hàng, sản phẩm, nội dung có dấu hiệu vi phạm. Đối với mạng xã hội có tích hợp chức năng thương mại điện tử, quy định mới đặt ra yêu cầu nhận diện tài khoản người bán, phân biệt hoạt động giao tiếp thông thường với hoạt động kinh doanh.

Minh bạch hơn, trách nhiệm cao hơn với các nền tảng số

Hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị liên kết cũng là nội dung được quan tâm. Người trực tiếp livestream bán hàng, bao gồm KOL, KOC, người có ảnh hưởng hoặc người được thuê tham gia bán hàng, phải được xác thực danh tính trước khi phát sóng bán hàng. Nội dung giới thiệu sản phẩm phải trung thực, không gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, xuất xứ, giá cả, bảo hành hoặc khả năng đáp ứng của hàng hóa. Đối với tiếp thị liên kết, các bên tham gia cần minh bạch về vai trò, đường dẫn, mã giới thiệu và trách nhiệm liên quan khi quảng bá hàng hóa, dịch vụ.

Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số Hoàng Ninh trao đổi tại Hội nghị.

Đối với người tiêu dùng, Luật và Nghị định đặt trọng tâm vào quyền được cung cấp thông tin, quyền khiếu nại, quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền được bảo vệ khi phát sinh tranh chấp. Người mua cần được biết rõ thông tin về người bán, hàng hóa, giá cả, xuất xứ, chính sách đổi trả, bảo hành và phương thức xử lý khiếu nại. Hội nghị cũng lưu ý rủi ro khi giao dịch ngoài nền tảng, bởi người mua có thể mất đi cơ chế bảo vệ, đối soát, hoàn tiền hoặc khiếu nại do nền tảng thiết lập.

Các đại biểu cũng trao đổi về nhiều vấn đề thực tiễn như hàng hóa có khuyết tật, người bán đóng gian hàng sau khi vi phạm, bảo vệ dữ liệu cá nhân, trách nhiệm của tổ chức cung cấp hạ tầng kỹ thuật và trách nhiệm của chủ thể nước ngoài khi kinh doanh tại Việt Nam. Đặc biệt, thương mại điện tử xuyên biên giới được xác định là nội dung quản lý quan trọng nhằm bảo đảm cạnh tranh công bằng, bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, thực hiện nghĩa vụ tài chính và tuân thủ pháp luật Việt Nam.

Sự tham gia của các đơn vị thuế thuộc Bộ Tài chính cho thấy quản lý thương mại điện tử cần cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ, nhất là trong các nội dung về dữ liệu giao dịch, thuế, hóa đơn, thanh toán, quản lý hàng hóa, phòng chống hàng giả và kiểm soát giao dịch xuyên biên giới.

Trong thời gian tới, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số sẽ tiếp tục tổ chức tuyên truyền, tập huấn và hướng dẫn thực hiện Luật Thương mại điện tử, Nghị định số 248/2026/NĐ-CP cho địa phương, nền tảng, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, nhà bán hàng và các chủ thể liên quan. Việc triển khai đồng bộ các quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng thị trường thương mại điện tử minh bạch hơn, bảo vệ tốt hơn người tiêu dùng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và thúc đẩy thương mại điện tử trở thành động lực tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.

Phương Cúc