Lợi thế của châu Phi khi chuyển từ xuất khẩu khoáng sản sang sản xuất pin

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, các nghiên cứu gần đây cho thấy châu Phi có vị thế thuận lợi trong chuỗi giá trị pin nhờ nguồn khoáng sản quan trọng như lithium, niken mangan, đồng đỏ, cobalt và graphite. Trong bối cảnh Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) muốn giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc, lợi thế tài nguyên của châu lục này đang trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư tìm kiếm chuỗi cung ứng thay thế.

Nghiên cứu của Chương trình thúc đẩy đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI) vào sản xuất tại châu Phi (Manufacturing Africa) và Viện nghiên cứu về dự trữ năng lượng điện hóa học Faraday (Anh) cho rằng cơ hội lớn nhất của châu Phi hiện nay nằm ở các khâu tinh luyện khoáng sản, sản xuất tế bào pin (cell pin) và lắp ráp bộ pin. Báo cáo ước tính các nhà máy tinh luyện lithium tích hợp tại châu Phi có thể đạt lợi thế cạnh tranh về chi phí từ 35-40% so với các cơ sở tại Trung Quốc, Canada, Mỹ và Australia vào năm 2030. Chỉ với một nhà máy tinh luyện chất lượng cao cho mỗi loại khoáng sản chủ chốt, châu lục này có thể tạo thêm khoảng 6,8 tỷ USD doanh thu mỗi năm và hàng nghìn việc làm mới.

Một số nước đã bắt đầu được xem là điểm sáng trong chiến lược dịch chuyển này. Maroc và Tanzania được đánh giá có khả năng đạt mức chi phí cạnh tranh trong sản xuất pin dưới những điều kiện phù hợp, trong khi Nam Phi đã có hoạt động lắp ráp pin, còn CHDC Congo và Zambia đã ký Bản ghi nhớ phát triển chuỗi giá trị pin chung.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng để biến tiềm năng thành năng lực sản xuất thực sự, châu Phi cần bảo đảm điện ổn định, hạ tầng vận tải, các khu kinh tế chuyên biệt, thỏa thuận thương mại thuận lợi, chính sách hỗ trợ sản xuất và sự phối hợp xuyên biên giới mạnh hơn. Trong bối cảnh nhu cầu về pin toàn cầu tiếp tục tăng nhanh nhờ xe điện và năng lượng tái tạo, việc tiến từ khai khoáng sang chế biến và chế tạo có thể giúp Lục địa Đen cải thiện vị thế trong chuỗi giá trị xanh toàn cầu, thay vì tiếp tục chủ yếu đóng vai trò là nhà cung cấp nguyên liệu thô.

Trung Kiên (TTXVN)