EuroCham: Chỉ số niềm tin kinh doanh tiệm cận mức đỉnh bảy năm

Cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đánh giá nền tảng kinh tế của Việt Nam vẫn rất hấp dẫn, nhưng cải cách hành chính hiện là cơ hội lớn nhất để tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin của nhà đầu tư. (Ảnh: TTXVN)

Ngày 15/7, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) công bố kết quả khảo sát Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý 2/2026.

Báo cáo đánh dấu mốc 15 năm ra mắt BCI, ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu với chỉ số 79,7 điểm. So với mức 72,7 điểm ở quý 1, BCI đã tăng 7 điểm và chỉ còn cách 0,3 điểm so với mức đỉnh bảy năm (80 điểm) ở cuối năm 2025. Đà tăng này phản ánh niềm tin đầu tư dài hạn vào Việt Nam, điểm đến tăng trưởng hấp dẫn hàng đầu tại Đông Nam Á.

Khảo sát do EuroCham phối hợp cùng Công ty DXL Research & Consulting thực hiện với những đánh giá toàn diện về cách ứng phó môi trường kinh doanh trước những tác động địa chính trị, xu hướng thương mại, cải cách hành chính và sở hữu trí tuệ.

Đòn bẩy từ nền tảng vĩ mô

Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham, cho biết kết quả quý này cho thấy khả năng phục hồi đáng kinh ngạc và sự bền bỉ của nền kinh tế Việt Nam cũng như cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại đây. Theo ông, nửa đầu năm 2026 là một hành trình đầy biến động với nhiều ẩn số địa chính trị, nhưng bất chấp những bất ổn bao trùm lên nền kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp thành viên EuroCham vẫn đạt kết quả vượt kỳ vọng của chính mình. Điều đó cho thấy khi điều kiện thị trường trở nên khó khăn hơn, hệ sinh thái doanh nghiệp vẫn đủ năng lực thích ứng, điều chỉnh và nắm bắt các cơ hội tăng trưởng.

Theo khảo sát, 63% doanh nghiệp châu Âu ghi nhận điều kiện kinh doanh tích cực trong quý 2/2026 và 69% kỳ vọng tình hình tiếp tục cải thiện trong quý tới, tăng 11 điểm phần trăm so với ba tháng trước. Trong số các đơn vị có kết quả khởi sắc, 36% cho biết doanh thu và lợi nhuận vận hành vượt kỳ vọng nội bộ, 32% đánh giá tích cực nhờ lượng đơn hàng gia tăng và ký kết hợp đồng mới, còn 24% ghi nhận sức mua thị trường nội địa phục hồi rõ rệt.

Đà tăng trưởng ghi nhận sự đồng đều ở các ngành sản xuất, du lịch, bất động sản và hướng về xuất khẩu.

Ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc DXL Research & Consulting, cho biết mặc dù, tốc độ phục hồi có khác nhau giữa các ngành, song xu hướng chung đều rất tích cực. Trong đó, ngành nông nghiệp và thực phẩm ghi nhận mức tăng 5,5 điểm, ngành du lịch và khách sạn tăng mạnh 8,7 điểm, đạt 90,4 điểm và cao hơn đáng kể so với mức BCI trung bình. Doanh nghiệp trên tất cả các lĩnh vực đều đạt kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng, nhờ sức mua trong nước và quốc tế duy trì tích cực, đầu tư công và tư tiếp tục mở rộng, cùng khả năng thích ứng đáng nể trước môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp.

Sự phục hồi này gắn liền với bức tranh kinh tế vĩ mô tích cực khi GDP sáu tháng đầu năm 2026 của Việt Nam đạt mức tăng 8,18%. Việt Nam cũng vươn lên vị trí thứ 27 trong Bảng xếp hạng Năng lực Cạnh tranh Thế giới của IMD và chuẩn bị được FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường Mới nổi hạng hai vào tháng 9 tới.

Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert chia sẻ: "Điều thực sự tạo nên khác biệt của Việt Nam trong một khu vực cạnh tranh gay gắt không chỉ là khát vọng tăng trưởng, mà còn là việc Chính phủ cụ thể hóa mục tiêu đó thành các nghị quyết và kiên trì triển khai các cải cách mang tính cấu trúc để hiện thực hóa chúng."

Đặc biệt, Nghị quyết 10-NQ/TW (ngày 8/6/2026) đã định hướng chuyển trọng tâm thu hút FDI từ chi phí lao động sang công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Đồng hành cùng tiến trình này, EuroCham tiếp tục phát huy vai trò đối tác thông qua các cơ chế đối thoại công-tư, như Tuần Đối thoại Sách Trắng diễn ra vào tháng 5/2026, tại Hà Nội.

Tháo gỡ rào cản hành chính

Dù niềm tin gia tăng, song 53% doanh nghiệp vẫn cho rằng sự chậm trễ thủ tục hành chính, thực thi chính sách thiếu nhất quán là rào cản lớn đối với kế hoạch mở rộng dài hạn.

Bên cạnh đó, 38% doanh nghiệp cho hay sự thiếu hụt nhân lực là thách thức vận hành lớn, cùng các vấn đề về chứng nhận và tiêu chuẩn sản phẩm. Rào cản thủ tục khiến một phần ba doanh nghiệp bị chậm tiến độ dự án, 29% phải phân bổ nguồn lực xử lý hành chính và 27% bị suy giảm năng lực cạnh tranh. Tình trạng chậm hoàn thuế VAT và quy trình cấp phép lặp lại trở thành "chi phí ẩn" ảnh hưởng đến vốn lưu động và hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Về sở hữu trí tuệ, 32% doanh nghiệp từng gặp vướng mắc, chủ yếu do cơ chế giải quyết tranh chấp chưa hiệu quả (28%) và thủ tục kéo dài (18%).

Đáp lại những quan ngại này, trong năm 2026, Chính phủ đã ban hành nhiều cải cách quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về sở hữu trí tuệ và tăng cường thực thi các quy định về chống hàng giả, xâm phạm nhãn hiệu. Cộng đồng doanh nghiệp nhìn chung đánh giá tích cực các động thái này, song cũng cho rằng cần thêm thời gian để đánh giá hiệu quả trên thực tế, đồng thời nhấn mạnh việc thực thi nhất quán sẽ đóng vai trò quan trọng không kém so với việc hoàn thiện khung pháp lý.

Nhìn tổng thể, cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đánh giá nền tảng kinh tế của Việt Nam vẫn rất hấp dẫn, nhưng cải cách hành chính hiện là cơ hội lớn nhất để tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Đáng chú ý, 54% doanh nghiệp xem Việt Nam là thị trường chiến lược và cứ điểm hoạt động cốt lõi, trong đó 18% coi đây là động lực tăng trưởng quan trọng.

"Trong suốt 15 năm qua, BCI đã phát triển từ một khảo sát đo lường tâm lý doanh nghiệp hàng quý trở thành một chỉ báo kinh tế được các cơ quan quản lý tin cậy và sử dụng làm cơ sở tham chiếu thực tiễn thị trường, qua đó liên tục cải thiện môi trường đầu tư.

Thông qua cơ chế đối thoại mang tính xây dựng này, EuroCham sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trên hành trình trở thành điểm đến hàng đầu châu Á cho các dòng vốn đầu tư chất lượng cao, bền vững và hướng tới tương lai," ông Bruno Jaspaert cho biết./.

(Vietnam+)