Liên kết phát triển du lịch vùng Việt Bắc

Thái Nguyên - trung tâm vùng Việt Bắc, với địa hình hùng vĩ, bản sắc văn hóa độc đáo và hệ sinh thái phong phú, từ lâu được biết đến là một trong những “viên ngọc thô” của du lịch ở khu vực miền núi phía Bắc. Trong ảnh: Điểm du lịch Hợp tác xã chè Hảo Đạt tại xã Tân Cương.

Tạo sức mạnh từ kết nối vùng

Vùng Việt Bắc gồm các tỉnh Thái Nguyên, Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Phú Thọ. Mỗi địa phương đều sở hữu những lợi thế riêng, từ danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử cách mạng đến bản sắc văn hóa dân tộc phong phú.

Tuy nhiên, trước đây hoạt động du lịch chủ yếu phát triển theo hướng riêng lẻ, thiếu các sản phẩm liên vùng hấp dẫn. Kết nối hạ tầng giao thông, dịch vụ và sản phẩm du lịch còn rời rạc, manh mún. Điều này khiến thời gian lưu trú của du khách ngắn, mức chi tiêu hạn chế, chưa tạo được chuỗi giá trị du lịch bền vững.

Những năm gần đây, Thái Nguyên đã xác định rõ định hướng phát triển du lịch gắn với liên kết vùng. Tỉnh đặc biệt chú trọng phối hợp với các địa phương trong vùng Việt Bắc để hình thành những sản phẩm du lịch mang thương hiệu chung.

Liên kết không dừng ở hoạt động quảng bá, mà tập trung xây dựng sản phẩm liên vùng, phát triển các tour du lịch xuyên tỉnh, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và cộng đồng, đồng thời từng bước đồng bộ hạ tầng và chính sách phát triển.

Những năm gần đây, Thái Nguyên đã xác định rõ định hướng phát triển du lịch gắn với liên kết vùng. Tỉnh đặc biệt chú trọng phối hợp với các địa phương trong vùng Việt Bắc để hình thành những sản phẩm du lịch mang thương hiệu chung.

Ông Đỗ Trọng Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Thái Nguyên, chia sẻ: Liên kết du lịch là một trong những trọng tâm của vùng Việt Bắc trong giai đoạn mới. Du khách hiện nay mong muốn những hành trình trải nghiệm liên tục, đa dạng và có chiều sâu. Khi các địa phương phối hợp chặt chẽ, sản phẩm du lịch sẽ hấp dẫn hơn, chất lượng dịch vụ được nâng cao và hiệu quả kinh tế - xã hội mang lại cho người dân cũng rõ rệt hơn.

Đa dạng sản phẩm, tăng sức hút điểm đến

Một trong những kết quả nổi bật của liên kết du lịch vùng Việt Bắc là sự hình thành nhiều tuyến và sản phẩm du lịch mới. Có thể kể đến tour “Hành trình di sản và thiên nhiên Việt Bắc”, kết nối Thái Nguyên và Cao Bằng với các điểm nhấn như hồ Núi Cốc, hồ Ba Bể, thác Bản Giốc, hang Thẳm Mơ.

Bên cạnh đó là các chương trình trải nghiệm văn hóa dân tộc miền núi, đưa du khách đến với cộng đồng người Tày, Nùng, Dao tại các bản làng, tham gia lễ hội truyền thống, thưởng thức ẩm thực địa phương và tìm hiểu đời sống văn hóa bản địa.

Du khách trải nghiệm những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số tại Điểm du lịch cộng đồng xóm Mỏ Gà, xã Võ Nhai. Ảnh: T.L

Du lịch nông nghiệp và sinh thái cũng đang được nhiều địa phương trong vùng phát triển. Du khách có thể tham gia trải nghiệm canh nông, thu hoạch nông sản, tham quan vườn cây ăn quả và lưu trú tại các homestay ở vùng đồi núi.

Cùng với đó là các hành trình khám phá di tích lịch sử cách mạng như: ATK Định Hóa, đồi Phong Tướng, lán Tỉn Keo, Khu di tích Tân Trào, Khu di tích Pác Bó... Đây đều là những giá trị đặc sắc cần được khai thác hiệu quả để tạo sức hút cho du lịch vùng Việt Bắc.

Những năm gần đây, Hiệp hội Du lịch tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức nhiều chương trình làm việc và xúc tiến liên kết với các tỉnh trong vùng Việt Bắc cũng như nhiều địa phương trên cả nước. Các hoạt động này vừa góp phần quảng bá danh lam thắng cảnh, vừa tạo sự kết nối giữa hiệp hội du lịch các tỉnh và các doanh nghiệp lữ hành. Từ đó, nhiều ý tưởng mới được hình thành, mở ra các tour tuyến du lịch đặc sắc, thu hút du khách trong và ngoài nước.

Nhờ sự kết nối này, nhiều doanh nghiệp lữ hành đã xây dựng các chương trình tour dài ngày, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Đồng thời, du lịch liên vùng cũng mở ra cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp lớn với các hộ kinh doanh tại các điểm du lịch cộng đồng, từ dịch vụ ăn uống, lưu trú đến sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Khu du lịch sinh thái Thái Hải khai thác những nét văn hóa đặc sắc phục vụ du khách. Ảnh: T.L

Để phát triển ngành “công nghiệp không khói”, hiệp hội du lịch các tỉnh trong vùng đều xác định sản phẩm du lịch phải mang nét đặc trưng riêng. Sự khác biệt về cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái, kiến trúc truyền thống, đời sống văn hóa và phong tục tập quán đã góp phần tạo nên diện mạo mới cho du lịch vùng Việt Bắc. Những chuyển biến này ngày càng được thể hiện rõ qua phản hồi tích cực từ du khách.

Chị Lê Hồng Nhung, một du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ sau chuyến đi 4 ngày khám phá Thái Nguyên và Cao Bằng: Tôi rất ấn tượng với lịch trình tour liên vùng. Từ đồi chè Tân Cương xanh mướt ở Thái Nguyên đến hồ Ba Bể thanh bình và thác Bản Giốc hùng vĩ ở Cao Bằng, mỗi điểm đến đều có nét riêng nhưng được kết nối rất mạch lạc. Dịch vụ homestay chu đáo, người dân thân thiện và tôi có nhiều cơ hội tìm hiểu sâu hơn về văn hóa địa phương.

Một nhóm du khách trẻ đến từ TP. Hồ Chí Minh cũng đánh giá cao sự đa dạng của các sản phẩm du lịch: Trước chuyến đi, chúng tôi chỉ nghĩ Việt Bắc là vùng núi đẹp. Khi trải nghiệm thực tế mới thấy nơi đây có đời sống văn hóa đặc sắc và ẩm thực phong phú. Chuyến đi dài ngày khiến chúng tôi sử dụng nhiều dịch vụ địa phương hơn và cảm nhận rõ du lịch đang góp phần thúc đẩy kinh tế vùng.

Du khách trẻ trải nghiệm chèo thuyền trên hồ Ba Bể.

Góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương

Theo báo cáo của các địa phương trong khu vực, sau khi triển khai chương trình liên kết, lượng khách du lịch đến vùng Việt Bắc tăng trưởng ổn định qua từng năm, đặc biệt là khách lưu trú dài ngày. Sự gia tăng này thúc đẩy phát triển các dịch vụ liên quan như lưu trú, vận tải, ẩm thực, mua sắm và giải trí, đồng thời tạo thêm nhiều việc làm cho người dân địa phương.

Nhiều cơ sở lưu trú nhỏ và các homestay tại bản làng nông thôn đã dần ổn định nguồn thu quanh năm thay vì phụ thuộc vào mùa cao điểm. Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống và nông sản đặc sản địa phương cũng được tiêu thụ nhiều hơn thông qua các điểm bán và quầy lưu niệm trong hành trình du lịch.

Ông Đỗ Trọng Hiệp nhận định: Hiệu quả kinh tế từ liên kết du lịch đang ngày càng rõ rệt. Sự phát triển của du lịch góp phần tăng doanh thu cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao thu nhập cho nông dân, thợ thủ công và các dịch vụ nhỏ tại địa phương. Điều đó khẳng định du lịch đã trở thành một ngành kinh tế quan trọng đối với vùng Việt Bắc.

Hạ tầng giao thông được đầu tư, kết nối giữa các địa phương góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển du lịch ở vùng Việt Bắc.

Mặc dù đã đạt nhiều kết quả tích cực nhưng du lịch trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nói riêng, vùng Việt Bắc nói chung vẫn còn một số thách thức. Nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực du lịch chuyên nghiệp, bảo tồn giá trị văn hóa trước áp lực thương mại hóa, quy hoạch phát triển bền vững nhằm tránh khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên, cùng với nâng cao ý thức cộng đồng trong hoạt động du lịch, đều là những vấn đề cần tiếp tục quan tâm.

Về lợi thế mới là việc sáp nhập các địa phương đã mở rộng không gian phát triển du lịch, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thống nhất định hướng và chính sách trong toàn vùng.

Với sự chủ động liên kết và phối hợp giữa các địa phương, du lịch Thái Nguyên và vùng Việt Bắc được kỳ vọng sẽ khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng sẵn có. Khi các tỉnh tiếp tục chia sẻ nguồn lực, phối hợp chiến lược và lắng nghe phản hồi từ du khách, vùng đất giàu bản sắc này hoàn toàn có thể trở thành một điểm đến hấp dẫn của du lịch Việt Nam.

Ngọc Quang