LHQ kêu gọi hỗ trợ các cộng đồng dễ bị tổn thương trước El Niño

Các bà mẹ và trẻ em thường xuyên ra sông để lấy nước vào can và giặt giũ đồ đạc tại Somalia. Ảnh: TTXVN phát

Theo phóng viên TTXVN tại New York, Tổng Thư ký Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) Celeste Saulo cảnh báo hiện tượng El Niño hiện nay có thể đạt cường độ chưa từng có tiền lệ, vượt xa những ngưỡng được ghi nhận trong các biểu đồ và hệ thống giám sát được sử dụng trong 4 thập kỷ qua. Theo bà, El Niño dự kiến đạt đỉnh vào cuối năm 2026, song những tác động của hiện tượng này có thể kéo dài trong nhiều năm tiếp theo.

Theo bản Cập nhật Khí hậu theo mùa toàn cầu mới nhất của WMO, nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực Thái Bình Dương nhiệt đới – tâm điểm của hiện tượng El Niño – có thể cao hơn mức trung bình tới 3,8 độ C trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027.

Bà Saulo nhấn mạnh WMO thường phát cảnh báo El Niño khi nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực này cao hơn mức trung bình 0,5 độ C. Vì vậy, mức chênh lệch dự báo lên tới 3,8 độ C cho thấy quy mô và cường độ của hiện tượng lần này có thể vượt xa những gì từng được ghi nhận.

Theo người đứng đầu WMO, các đợt El Niño trước đây với mức chênh lệch nhiệt độ khoảng 3 độ C đã gây ra những tác động đặc biệt nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, những dự báo hiện nay cho thấy thế giới có thể phải đối mặt với những diễn biến vượt ngoài phạm vi dữ liệu lịch sử, khiến việc đánh giá và dự báo đầy đủ các hệ lụy trở nên khó khăn hơn.

Bà Saulo cho biết, các hiện tượng thời tiết cực đoan đang diễn ra và có nguy cơ gia tăng cả về tần suất lẫn mức độ nghiêm trọng khi El Niño mạnh lên. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh, một đợt El Niño mạnh không đồng nghĩa với việc thế giới bất lực trước nguy cơ khủng hoảng nhân đạo. Những tiến bộ trong dự báo khí tượng và hệ thống cảnh báo sớm có thể giúp các quốc gia chủ động bảo vệ tính mạng người dân, giảm thiểu thiệt hại và duy trì sinh kế cho các cộng đồng chịu ảnh hưởng.

Đồng tình với lời kêu gọi tăng cường các biện pháp phòng ngừa của bà Saulo, Điều phối viên Cứu trợ Khẩn cấp của Liên hợp quốc Tom Fletcher nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao khả năng chống chịu của những cộng đồng dễ bị tổn thương nhất.

Ông mô tả El Niño lần này là một mối đe dọa khổng lồ, có nguy cơ gây ra những đợt nắng nóng gay gắt, hạn hán nghiêm trọng và lũ lụt trên diện rộng tại Mỹ Latinh, miền Đông và miền Nam châu Phi, châu Á cùng khu vực Thái Bình Dương. Hiện Somalia, Ethiopia và Kenya đang cấp thiết cần nguồn tài chính và các gói hàng cứu trợ được chuẩn bị sẵn để kịp thời ứng phó trước khi những đợt mưa lớn đổ xuống.

Tại miền Nam châu Phi, các ưu tiên trước mắt là cung cấp hạt giống cho hoạt động sản xuất nông nghiệp và bảo vệ đàn gia súc nhằm hạn chế thiệt hại đối với sinh kế của người dân. Trong khi đó, các quốc gia Trung Mỹ cần được hỗ trợ khẩn cấp để duy trì sinh kế và giảm thiểu những tác động tiêu cực do thời tiết cực đoan gây ra.

Tại châu Á và khu vực Thái Bình Dương, các quốc gia cần chủ động xây dựng và triển khai phương án ứng phó với những rủi ro khí hậu đan xen, từ hạn hán, lũ lụt đến bão nhiệt đới.

Ông Fletcher cảnh báo sẽ là một thất bại nghiêm trọng nếu cộng đồng quốc tế đã nhận diện được nguy cơ, lắng nghe cảnh báo của các chuyên gia nhưng vẫn bỏ lỡ cơ hội bảo vệ những người dân có nguy cơ chịu ảnh hưởng trực tiếp. Theo ông, khoảng 50 triệu người có nguy cơ phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng hơn do hiện tượng thời tiết cực đoan này.

Lê Hoàng/TTXVN