Lễ hội Mục đồng làng Phong Lệ 2026 diễn ra ngày 16 và 17/5

Lễ hội Mục đồng làng Phong Lệ năm 2024. Ảnh: NGỌC QUỐC - BẢO LÂM

Phần lễ gồm các nghi thức truyền thống quan trọng như: rước Thần Nông từ Cồn Thần về đình Thần Nông, lễ an vị thần và lễ rước Thần Nông dạo đồng Phong Lệ.

Trong khi đó, phần hội mang đến không gian sinh hoạt dân gian sôi nổi với các hoạt động chấm cờ mục đồng, hát mục đồng cùng nhiều trò chơi tuổi thơ của trẻ chăn trâu ngày trước như: lò cò, kéo co, ống thụt, nhảy dây, rồng rắn lên mây, ô ăn quan…

Bên cạnh đó còn có chương trình hô hát bài chòi; trưng bày giới thiệu sản phẩm nông sản, làng nghề và các giá trị văn hóa đặc trưng của làng Phong Lệ tại khuôn viên đình Thần Nông.

Điểm nhấn mới của lễ hội năm nay là tọa đàm “Lễ hội Mục đồng làng Phong Lệ trong không gian văn hóa “Làng trong phố, phố trong làng””.

Tọa đàm nhằm làm rõ những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và nhân văn của lễ hội trong đời sống cộng đồng địa phương; đề xuất các giải pháp bảo tồn, phục dựng, truyền dạy và phát huy giá trị lễ hội gắn với phát triển văn hóa, giáo dục cộng đồng và du lịch.

Đây cũng là cơ sở để xây dựng Đề án “Làng văn hóa đặc trưng Phong Nam”, mô hình “Làng trong phố, phố trong làng”; đồng thời chuẩn bị cho việc phục dựng lễ hội theo hướng tổ chức thường niên thay vì định kỳ 3 năm/lần như trước.

Lễ hội Mục đồng làng Phong Lệ (xã Hòa Châu cũ, nay là phường Hòa Xuân) được xem là lễ hội độc đáo duy nhất trên cả nước nhằm tôn vinh trẻ chăn trâu.

Theo lệ xưa, lễ hội được tổ chức theo hình thức “tam niên nhất lệ”, tức 3 năm một lần. Lần tổ chức cuối cùng trước đây diễn ra vào năm 1936. Sau hơn 70 năm gián đoạn, lễ hội được phục dựng vào các năm 2007, 2010, 2014 và tiếp tục được khôi phục trở lại vào năm 2024.

Lễ hội thường diễn ra vào thời điểm đẹp nhất trong năm, khi mùa màng đã cơ bản hoàn tất, thời tiết thuận lợi, người dân có điều kiện tham gia các hoạt động cộng đồng.

Không chỉ mang giá trị tín ngưỡng, Lễ hội Mục đồng còn giữ vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân Phong Lệ, thể hiện tinh thần gắn kết cộng đồng và lưu giữ bản sắc văn hóa làng quê qua nhiều thế hệ.

Những giá trị ấy đến nay vẫn được người dân duy trì, thực hành và trao truyền, góp phần tạo nên sức sống bền bỉ cho một lễ hội dân gian đặc sắc của Đà Nẵng.

XUÂN THỤC