Lần đầu xét xử vụ kiện công ích

Phiên xử được truyền dẫn trực tuyến tới 14 điểm cầu tại Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội và các Viện Kiểm sát nhân dân khu vực trên địa bàn.

Bảo vệ lợi ích công

Hội đồng xét xử tuyên án.

Đây là phiên tòa xét xử vụ kiện công ích đầu tiên trên địa bàn thành phố Hà Nội, thực hiện chương trình thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết 205 ngày 24/6/2025 của Quốc hội.

Theo hồ sơ vụ việc, tháng 6/2026, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Hà Nội nhận được thông tin do Thuế cơ sở 11 - thành phố Hà Nội cung cấp về các đơn vị trên địa bàn đang nợ thuế số tiền lớn (gần 6,4 tỷ đồng), trong đó có Công ty Landmark Lương Sơn, địa chỉ tại Lô B6-5.23, Dự án nhà ở TT3, phố Mai Phúc, phường Phúc Lợi, Hà Nội.

Các bên đương sự trình bày tại phiên tòa.

Mặc dù Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Hà Nội đã ban hành Quyết định yêu cầu chấm dứt vi phạm số 31/QĐ-VKS yêu cầu Công ty Landmark Lương Sơn chấm dứt hành vi vi phạm nợ thuế; tuy nhiên, đến nay doanh nghiệp mới chỉ nộp được 1,2 tỷ đồng và chưa thể nộp được thêm do chưa thu xếp được nguồn vốn. Xét thấy, việc Công ty Landmark Lương Sơn nợ thuế số tiền lớn và kéo dài, cơ quan thuế đã đôn đốc nhưng vẫn chưa thực hiện làm ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngân sách Nhà nước, là đối tượng lợi ích công cần bảo vệ, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 - thành phố Hà Nội đã quyết định khởi kiện vụ án dân sự về việc nợ thuế đối với Công ty Landmark Lương Sơn, đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 5 – thành phố Hà Nội buộc Công ty Landmark Lương Sơn thực hiện ngay việc nộp thuế vào ngân sách Nhà nước theo quy định.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã xét hỏi nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan để làm rõ nội dung vụ án, những chứng cứ liên quan về số tiền Công ty Landmark Lương Sơn nợ thuế.

Kiểm sát viên các Viện kiểm sát khu vực - thành phố Hà Nội theo dõi trực tuyến phiên xử.

Sau khi nghị án, căn cứ diễn biến và những chứng cứ, tài liệu được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã quyết định chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 - thành phố Hà Nội đối với bị đơn là Công ty Landmark Lương Sơn; buộc Công ty Landmark Lương Sơn thực hiện ngay nghĩa vụ nộp thuế và các khoản thu khác.

Hiệu quả từ sự phối hợp đồng bộ

Ngay sau phiên tòa, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 - thành phố Hà Nội và Tòa án nhân dân cùng cấp đã tổ chức rút kinh nghiệm về phương thức tổ chức, thủ tục tố tụng nhằm phát huy những gì đã đạt được và khắc phục những hạn chế đối với những phiên tòa dân sự công ích trong thời gian tới.

Thẩm phán chủ tọa phiên tòa Vũ Quang Dũng (Phó Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 5 - thành phố Hà Nội) đánh giá phiên tòa đã rất thành công khi đại diện Viện Kiểm sát đã trình bày đầy đủ các căn cứ về việc chậm nộp thuế của Công ty Landmark Lương Sơn, phía bị đơn cũng xác nhận những căn cứ này và đề nghị: “Cơ quan thuế và Viện Kiểm sát tạo điều kiện cho Công ty chúng tôi nộp dần số tiền thuế và Công ty chúng tôi khẳng định sẽ chấp hành và nộp đầy đủ số tiền đang chậm vào ngân sách Nhà nước kịp thời và đầy đủ”.

Theo thẩm phán Vũ Quang Dũng, phiên tòa thành công là nhờ sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa cơ quan công tố và cơ quan xét xử cùng cấp của khu vực 5 trong việc tiến hành xác minh khởi kiện, kịp thời trao đổi, bổ sung tài liệu cần thiết để sớm đưa vụ kiện ra xét xử.

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 - thành phố Hà Nội, Phùng Xuân Giang phát biểu rút kinh nghiệm sau phiên tòa khởi kiện công ích đầu tiên trên địa bàn thành phố.

Đồng tình với đánh giá về tầm quan trọng của công tác phối hợp, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 - thành phố Hà Nội Phùng Xuân Giang cho biết quá trình thu thập tài liệu, xác minh chứng cứ của Viện Kiểm sát gặp khá nhiều khó khăn, phần lớn là do tâm lý của người vi phạm luôn muốn che giấu, lảng tránh tiếp xúc với cơ quan tố tụng. Để giải quyết khó khăn này, Viện Kiểm sát đã phải chủ động trao đổi, phối hợp, đề nghị hỗ trợ… từ các cơ quan hữu quan (chính quyền địa phương, cơ quan thuế, cơ quan bảo hiểm xã hội…) để xác minh, làm rõ các tài liệu, chứng cứ. Đồng thời, Viện Kiểm sát cũng nỗ lực, kiên trì vận động người dân, doanh nghiệp chủ động cung cấp thông tin, hợp tác thực hiện các kiến nghị của cơ quan công tố.

Là 1 trong 6 đơn vị được Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao giao cho thí điểm thực hiện khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ các nhóm yếu thế và lợi ích công cộng khi không có người đứng ra khởi kiện, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đã bước đầu đạt được nhiều kết quả trong công tác này. Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội Đỗ Dương Toàn cho biết, ngay từ khi bắt đầu thí điểm, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đã chủ động phối hợp và ký các quy chế với UBND các cấp, với các sở, ngành liên quan để cung cấp thông tin liên quan đến lĩnh vực người yếu thế, liên quan đến tài sản công để làm cơ sở tổ chức thực hiện.

Quá trình thí điểm, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đã ký quy chế phối hợp riêng với từng cơ quan chức năng để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, thu thập tài liệu, chứng cứ, đặc biệt là trong lĩnh vực tài sản công về đất đai, bảo hiểm và thuế. Riêng đối với lĩnh vực thuế có đặc thù riêng, cơ quan thuế được trao thẩm quyền thực hiện một số giải pháp cưỡng chế để thu hồi nợ đọng tiền thuế, thậm chí có thể đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu của hành vi trốn thuế. Ở lĩnh vực này, nhằm xử lý triệt để và thu hồi tài sản về cho ngân sách nhà nước, Viện Kiểm sát đã chủ động phối hợp và lựa chọn các doanh nghiệp mà cơ quan thuế đã áp dụng các biện pháp chế tài để thu hồi nợ đọng nhưng chưa có kết quả.

Trên cơ sở thông tin do cơ quan thuế cung cấp, các Viện Kiểm sát khu vực thụ lý để xác minh, làm việc với các doanh nghiệp để yêu cầu khắc phục thuế. “Riêng số tiền thu hồi từ nợ thuế và bảo hiểm, đến giữa tháng 6, chúng tôi đã phối hợp cùng các cơ quan hữu quan thu về cho ngân sách Nhà nước hơn 100 tỷ đồng”, ông Đỗ Dương Toàn chia sẻ.

Với sự phối hợp đồng bộ, tích cực của nhiều cơ quan, đơn vị, công tác thí điểm khởi kiện các vụ án dân sự công ích của ngành Kiểm sát Thủ đô đang đạt được nhiều hiệu quả, đem lại lợi ích cho Nhà nước và công dân. Những kết quả tích cực này là tiền đề để rút ngắn thời gian thí điểm, sớm đưa công tác này trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Kiểm sát.

Bài và ảnh: Kim Anh (TTXVN)