Làm sao 'làm sạch, sống' hơn 100 triệu thửa đất để 'dùng chung'?

Còn 45 triệu thửa đất chưa được đo đạc

Báo cáo tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về đất đai diễn ra chiều 30/3, ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai nhấn mạnh, việc xây dựng, hoàn thiện CSDL quốc gia về đất đai là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa nền tảng trong quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi số quốc gia. Nguyên tắc xuyên suốt là bảo đảm dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”.

Thống kê cho thấy, cả nước có khoảng 106 triệu thửa đất, trong đó mới có khoảng 61 triệu thửa đã được cập nhật vào CSDL, trong số này chỉ khoảng 24 triệu thửa đạt tiêu chuẩn “đúng, đủ, sạch, sống”. Và còn khoảng 45 triệu thửa chưa được tạo lập dữ liệu và gần 37 triệu thửa cần được làm sạch, đối soát, cập nhật để mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2026.

Ông Phấn cho biết, theo Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3, thời gian thực hiện trong 9 tháng, từ 1/4 đến 31/12/2026 trên phạm vi toàn quốc. Nhiệm vụ trọng tâm gồm: rà soát, làm sạch toàn bộ CSDL đất đai đã có; đo đạc, lập bản đồ địa chính; đăng ký đất đai; lập hồ sơ địa chính và xây dựng CSDL đất đai.

Sau khi làm sạch dữ liệu, nhiệm vụ cốt lõi là đồng bộ ba khối thông tin và đối khớp tự động giữa thông tin người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản với CSDL quốc gia về dân cư do Bộ Công an quản lý.

Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp.

Cả nước mới có khoảng 65 triệu thửa đất cơ bản rõ ràng về thông tin

Ông Phấn nhìn nhận, việc hoàn thiện CSDL quốc gia về đất đai không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn là nền tảng quan trọng cho phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Dữ liệu đất đai được chuẩn hóa, cập nhật liên tục sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, phòng ngừa vi phạm và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh.

Dù vậy, nhiều địa phương cho biết, từ nay đến cuối năm khối lượng công việc còn quá lớn, cùng với đó kinh phí để thực hiện làm sạch hàng triệu thửa đất là không nhỏ.

Bà Nguyễn Thị Loan, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, cho biết sau khi hợp nhất với tỉnh Bắc Kạn, toàn tỉnh có hơn 4,3 triệu thửa đất. Trong chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai, địa phương đã hoàn thành 1,5 triệu thửa, đưa vào vận hành trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và liên thông với dữ liệu dân cư.

Tuy nhiên, sau rà soát, tỉnh phát hiện còn hơn 700.000 thửa cần tiếp tục làm sạch để đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”. Với khoảng 1,6 triệu thửa còn lại, địa phương đã xây dựng kế hoạch đo đạc, cấp đổi giấy chứng nhận, lập hồ sơ địa chính, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Dù vậy, theo bà Loan, để đồng loạt thực hiện và hoàn thành trong năm 2026 Thái Nguyên cần khoảng 400 tỷ đồng, đây là số kinh phí lớn với địa phương đề nghị Trung ương hỗ trợ.

Cùng với đó, Bộ NN&MT sớm ban hành hướng dẫn về quy trình lồng ghép trong việc làm sạch dữ liệu đất đai để các địa phương triển khai.

Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long khẳng định, làm sạch dữ liệu đất đai là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng

Tạo nền tảng hệ thống quản lý đất đai đồng bộ

Phát biểu tại Hội nghị, Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long khẳng định xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đã được xác định rõ trong các Nghị quyết, chương trình của Trung ương và Chính phủ.

Ông cho biết, chiến dịch cao điểm “90 ngày đêm” làm sạch dữ liệu đất đai đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Đáng chú ý là việc thống nhất phần mềm dùng chung trên toàn quốc, tạo nền tảng cho hệ thống quản lý đất đai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.

Đến nay, đã rà soát hơn 61 triệu thửa đất, trong đó hơn 24 triệu thửa cơ bản đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch”. Tuy nhiên, tiêu chí “sống”, tức cập nhật theo thời gian thực vẫn chưa được đánh giá đầy đủ.

Hiện vẫn còn hơn 37 triệu thửa cần tiếp tục đo đạc, cập nhật thông tin và khoảng 45 triệu thửa chưa được đưa vào hệ thống. Một số địa phương có tỉ lệ đạt tiêu chí rất thấp.

Bên cạnh đó, nhiều địa phương chưa đáp ứng yêu cầu về an ninh mạng. Theo Thượng tướng Nguyễn Văn Long, trong bối cảnh hiện nay, an toàn dữ liệu phải được đặt lên hàng đầu, thậm chí quan trọng hơn cả phát triển hệ thống. Do vậy, các đơn vị đẩy mạnh đối soát dữ liệu với dân cư, kết nối đồng bộ dữ liệu, tăng cường bảo mật, đồng thời yêu cầu địa phương chủ động bố trí nguồn lực, phối hợp chặt chẽ để hoàn thành tiến độ.

Phải liên thông "sổ đỏ" với các lĩnh vực

Còn theo Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng việc làm sạch, sống dữ liệu đất đai thời gian qua vẫn còn tồn tại hạn chế như kết quả giữa các địa phương còn chênh lệch lớn; chất lượng dữ liệu ở một số nơi chưa bền vững; việc cập nhật, duy trì dữ liệu “sống” chưa đạt yêu cầu.

Ông Hùng cho rằng, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách, gắn với đổi mới phương thức quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số quốc gia, đồng thời phục vụ yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.

“Nếu dữ liệu không bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”, không thống nhất, không dùng chung, không kết nối được thì chúng ta không thể bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất cũng như của công dân nói chung”, Thứ trưởng Bộ NN&MT nhìn nhận.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải liên thông giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tất cả các ngành, lĩnh vực. Khi dữ liệu được số hóa đầy đủ, chính xác và kết nối trên hệ thống quốc gia, các hoạt động như chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, thế chấp, góp vốn, hay giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai đều có thể thực hiện trên nền tảng số, bảo đảm công khai, minh bạch.

Theo Thứ trưởng Hùng, hiện tồn tại hai dạng vấn đề: khu vực chưa được đo đạc và khu vực đã đo đạc nhưng dữ liệu sai lệch, không đạt chuẩn. Đặc biệt, với trường hợp thứ hai, nếu sản phẩm không đạt tiêu chuẩn có thể dẫn đến lãng phí, thất thoát ngân sách, thậm chí phát sinh tiêu cực.

Do đó, việc đo đạc phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, bảo đảm sai số trong giới hạn cho phép, đồng thời gắn chặt với đăng ký đất đai, hoàn thiện hồ sơ và tạo lập dữ liệu ngay từ đầu.

Tuyết Nhung