45 triệu thửa đất chưa đưa vào hệ thống dữ liệu

Đã rà soát hơn 61 triệu thửa đất

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh, cơ sở dữ liệu là nền tảng cốt lõi của chuyển đổi số.

Thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, các bộ, ngành và địa phương triển khai Chiến dịch 90 ngày đêm làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, bước đầu đạt kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng dữ liệu theo yêu cầu "đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung".

Tuy nhiên, đây mới là bước khởi đầu. Mục tiêu đặt ra là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu đất đai hiện đại, bền vững, quản lý toàn bộ khoảng 106 triệu thửa đất trên cả nước theo thời gian thực.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng phát biểu khai mạc Hội nghị Triển khai công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Với tinh thần "Nhanh hơn, quyết liệt hơn, hiệu quả hơn", năm 2026 phấn đấu hoàn thành hệ thống thông tin quốc gia về đất đai tập trung, thống nhất, đồng bộ, đa mục tiêu.

Để đạt mục tiêu, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, làm rõ khối lượng nhiệm vụ tại từng địa phương; hoàn thiện dữ liệu còn thiếu; đề xuất giải pháp kỹ thuật, tổ chức thực hiện; bảo đảm nguồn lực về nhân lực, tài chính; đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống và duy trì thông suốt giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long cho biết: Chiến dịch cao điểm "90 ngày đêm" làm sạch dữ liệu đất đai đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Đáng chú ý là việc thống nhất phần mềm dùng chung trên toàn quốc, tạo nền tảng cho hệ thống quản lý đất đai đồng bộ từ trung ương đến địa phương.

Đến nay, đã rà soát hơn 61 triệu thửa đất, trong đó hơn 24 triệu thửa cơ bản đạt tiêu chí "đúng, đủ, sạch". Tuy nhiên, tiêu chí "sống", tức cập nhật theo thời gian thực vẫn chưa được đánh giá đầy đủ.

Hiện vẫn còn hơn 37 triệu thửa cần tiếp tục đo đạc, cập nhật thông tin và khoảng 45 triệu thửa chưa được đưa vào hệ thống. Một số địa phương có tỉ lệ đạt tiêu chí rất thấp. Bên cạnh đó, nhiều địa phương chưa đáp ứng yêu cầu về an ninh mạng.

Theo ông Long, trong bối cảnh hiện nay, an toàn dữ liệu phải được đặt lên hàng đầu, thậm chí quan trọng hơn cả phát triển hệ thống. Ông Long đề nghị các đơn vị đẩy mạnh đối soát dữ liệu với dân cư, kết nối đồng bộ dữ liệu, tăng cường bảo mật, đồng thời yêu cầu địa phương chủ động bố trí nguồn lực, phối hợp chặt chẽ để hoàn thành tiến độ.

Cần tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, nguồn lực và kỹ thuật

Tại hội nghị, nhiều địa phương thẳng thắn chỉ ra khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.

Bà Nguyễn Thị Loan, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, cho biết sau khi hợp nhất với tỉnh Bắc Kạn, toàn tỉnh có hơn 4,3 triệu thửa đất. Trong chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai, địa phương đã hoàn thành 1,5 triệu thửa, đưa vào vận hành trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và liên thông với dữ liệu dân cư.

Tuy nhiên, sau rà soát, tỉnh phát hiện còn hơn 700.000 thửa cần tiếp tục làm sạch để đạt tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống". Với khoảng 1,6 triệu thửa còn lại, địa phương đã xây dựng kế hoạch đo đạc, cấp đổi giấy chứng nhận, lập hồ sơ địa chính, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.

Khó khăn lớn nhất, theo lãnh đạo tỉnh, là khu vực Bắc Kạn trước đây có diện tích hơn 1 triệu ha nhưng chủ yếu đo đạc thủ công, công nghệ lạc hậu. Tổng kinh phí dự kiến cần gần 400 tỉ đồng để triển khai đồng bộ.

Từ thực tế này, Thái Nguyên kiến nghị sớm ban hành quy trình lồng ghép, hướng dẫn chuyên môn và bố trí kinh phí để địa phương thực hiện thống nhất.

Đại diện UBND TP Hải Phòng đề xuất cần có cơ chế chỉ định thầu trong một số trường hợp cấp bách, đồng thời sớm ban hành đơn giá, định mức, hướng dẫn kỹ thuật và "sổ tay" nghiệp vụ.

Các ý kiến tại hội nghị cho thấy quyết tâm cao của địa phương, song cũng nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, nguồn lực và kỹ thuật để hoàn thành mục tiêu vào năm 2026.

Cơ sở dữ liệu đảm bảo "đúng, đủ, sạch, sống"

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trong năm 2026 là nhiệm vụ không thể lùi, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của tất cả các cấp, ngành và địa phương.

Hội nghị triển khai công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Bên cạnh ghi nhận những kết quả tích cực, ông Trịnh Việt Hùng cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế: Kết quả giữa các địa phương còn chênh lệch lớn; chất lượng dữ liệu ở một số nơi chưa bền vững; việc cập nhật, duy trì dữ liệu "sống" chưa đạt yêu cầu.

"Các địa phương cần xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, bảo đảm cơ sở dữ liệu đất đai đạt tiêu chí 'đúng, đủ, sạch, sống'", ông Hùng nói và nhấn mạnh: Mục tiêu trong năm 2026 là cơ bản hoàn thành đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ tài chính và xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên phạm vi toàn quốc; bảo đảm phủ kín toàn bộ thửa đất, vận hành thống nhất, đồng bộ, phục vụ hiệu quả quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công.

Để đạt mục tiêu này, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, hoàn thành đăng ký đất đai và lập hồ sơ địa chính trên phạm vi toàn quốc. Những khó khăn như chưa có hồ sơ, chưa đo đạc không phải là yếu tố khách quan, mà là nhiệm vụ quản lý nhà nước đã được quy định từ lâu.

Các địa phương cần khẩn trương rà soát rõ khối lượng chưa đo đạc, khu vực chưa lập hồ sơ địa chính và các "vùng trắng" dữ liệu để xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công trách nhiệm, bảo đảm hoàn thành trong năm 2026.

Theo Thứ trưởng, hiện tồn tại hai dạng vấn đề: khu vực chưa được đo đạc và khu vực đã đo đạc nhưng dữ liệu sai lệch, không đạt chuẩn. Đặc biệt, với trường hợp thứ hai, nếu sản phẩm không đạt tiêu chuẩn có thể dẫn đến lãng phí, thất thoát ngân sách, thậm chí phát sinh tiêu cực.

Do đó, việc đo đạc phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, bảo đảm sai số trong giới hạn cho phép, đồng thời gắn chặt với đăng ký đất đai, hoàn thiện hồ sơ và tạo lập dữ liệu ngay từ đầu.

Các địa phương cần ưu tiên triển khai tại những khu vực có nhiều biến động đô thị, khu vực trọng điểm phát triển kinh tế, biên giới, hải đảo và địa bàn còn nhiều tranh chấp, khiếu kiện. Cách làm là lựa chọn thứ tự ưu tiên theo hướng làm trước những nơi thuận lợi, sau đó xử lý dần các khu vực phức tạp.

Nguồn lực thực hiện cần được huy động linh hoạt; trường hợp khó khăn phải kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền để được hỗ trợ...

Nguyễn Hùng