Hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia trong năm 2026: 'Nhiệm vụ không thể lùi'

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Khương Trung)

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, nhấn mạnh với quyết tâm “Nhanh hơn, quyết liệt hơn, hiệu quả hơn,” trong năm 2026, sẽ phải hoàn thành xây dựng hệ thống thông tin quốc gia về đất đai tập trung, thống nhất, đồng bộ và đa mục tiêu.

“Đây là một bước chuyển mình mạnh mẽ, thay đổi phương thức quản lý từ thủ công sang hiện đại, minh bạch. Tôi tin tưởng rằng với sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Trung ương; sự vào cuộc quyết liệt của các địa phương; sự đồng hành của các bộ ngành, nhất là Bộ Công an, chúng ta sẽ hoàn thành mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai ‘đúng - đủ - sạch - sống,’ qua đó góp phần quan trọng vào kiến tạo Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số,” Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh.

Nhanh hơn, quyết liệt hơn, hiệu quả hơn

Phát biểu tại Hội nghị “Triển khai công tác đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, hồ sơ địa chính, xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Bộ Công an tổ chức, chiều 30/3, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho rằng đây là hội nghị có ý nghĩa rất quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, Chính phủ về chuyển đổi số quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý đất đai.

Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, cơ sở dữ liệu là nền tảng cốt lõi của chuyển đổi số. Do vậy, việc xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn đơn thuần mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thể hiện sự quyết tâm của các bộ, ngành, địa phương trong triển khai các Nghị quyết của Trung ương và Chính phủ về thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện.

Thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, các bộ ngành và địa phương, các đơn vị đồng hành quyết liệt triển khai Chiến dịch 90 ngày đêm làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, bước đầu đã đạt được những kết quả tích cực. Thực tế triển khai tại các địa phương cho thấy không chỉ cải thiện chất lượng dữ liệu theo yêu cầu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung,” chiến dịch còn mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện, phối hợp giữa liên ngành và xử lý các vấn đề phát sinh.

Tuy vậy, Bộ trưởng Trần Đức Thắng lưu ý đây mới chỉ là bước khởi đầu. Mục tiêu của chúng ta không dừng lại ở khối lượng dữ liệu được làm giàu, làm sạch, mà là xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu đất đai quốc gia hiện đại, bền vững, với toàn bộ khoảng 106 triệu thửa đất trên toàn quốc được quản lý, vận hành theo thời gian thực.

Đề cập quyết tâm “Nhanh hơn, quyết liệt hơn, hiệu quả hơn,” Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh năm 2026, cơ quan quản lý Nhà nước về đất đai phải hoàn thành xây dựng hệ thống thông tin quốc gia về đất đai tập trung, thống nhất, đồng bộ và đa mục tiêu.

Quản lý đất đai. (Nguồn ảnh: TTXVN)

Để đạt mục tiêu, ông Thắng cho rằng về khối lượng nhiệm vụ phải thực hiện, cần xác định tổng thể trên địa bàn các tỉnh, thành phố và cả nước. Trong đó phân rõ khối lượng nhiệm vụ phải tiếp tục thực hiện hoàn thiện của Chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; khối lượng nhiệm vụ phải thực hiện đối với khu vực chưa có dữ liệu, phải thực hiện đo đạc lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.

Hơn 37 triệu thửa đất chưa được cập nhật

Thông tin tại hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long, cũng khẳng định xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đã được xác định rõ trong các nghị quyết, chương trình của Trung ương và Chính phủ.

Theo đó, trong thời gian qua, chiến dịch cao điểm “90 ngày đêm” làm sạch dữ liệu đất đai đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Đáng chú ý là việc thống nhất phần mềm dùng chung trên toàn quốc, tạo nền tảng cho hệ thống quản lý đất đai đồng bộ từ trung ương đến địa phương.

Đến nay đã rà soát được hơn 61 triệu thửa đất, trong đó hơn 24 triệu thửa cơ bản đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch.” Tuy nhiên, tiêu chí “sống” - tức cập nhật theo thời gian thực vẫn chưa được đánh giá đầy đủ. Đáng chú ý, hiện vẫn còn hơn 37 triệu thửa cần tiếp tục đo đạc, cập nhật thông tin và khoảng 45 triệu thửa chưa được đưa vào hệ thống. Một số địa phương có tỉ lệ đạt tiêu chí rất thấp. Nhiều địa phương chưa đáp ứng yêu cầu về an ninh mạng.

Trước tình hình trên, ông Long nhấn mạnh trong bối cảnh hiện nay, an toàn dữ liệu phải được đặt lên hàng đầu, thậm chí quan trọng hơn cả phát triển hệ thống. Do đó, các đơn vị cần phải đẩy mạnh đối soát dữ liệu với dân cư, kết nối đồng bộ dữ liệu, tăng cường bảo mật, đồng thời yêu cầu địa phương chủ động bố trí nguồn lực, phối hợp chặt chẽ để hoàn thành tiến độ.

Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo nhiều địa phương trên cả nước, cũng thẳng thắn chỉ ra khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.

Bà Nguyễn Thị Loan - Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Thái Nguyên, cho biết sau khi hợp nhất với tỉnh Bắc Kạn, toàn tỉnh có hơn 4,3 triệu thửa đất. Trong chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai, tỉnh đã hoàn thành 1,5 triệu thửa, đưa vào vận hành trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và liên thông với dữ liệu dân cư. Tuy nhiên, sau rà soát, tỉnh còn hơn 700.000 thửa cần tiếp tục làm sạch để đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống.”

Với khoảng 1,6 triệu thửa còn lại, Thái Nguyên đã xây dựng kế hoạch đo đạc, cấp đổi giấy chứng nhận, lập hồ sơ địa chính, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Theo bà Loan, khó khăn lớn nhất với địa phương là khu vực Bắc Kạn trước đây có diện tích hơn 1 triệu ha nhưng chủ yếu đo đạc thủ công, công nghệ lạc hậu. Tổng kinh phí dự kiến cần gần 400 tỷ đồng để triển khai.

Trước tình hình trên, bà Nguyễn Thị Loan cho biết tỉnh Thái Nguyên kiến nghị Trung ương sớm ban hành quy trình lồng ghép, hướng dẫn chuyên môn và bố trí kinh phí để địa phương thực hiện thống nhất.

Các đại biểu tham dự hội nghị. (Ảnh: Khương Trung)

Đại diện Ủy ban Nhân dân thành phố Hải Phòng cũng đề xuất trong thời gian tới cần có cơ chế chỉ định thầu trong một số trường hợp cấp bách; sớm ban hành đơn giá, định mức, hướng dẫn kỹ thuật, sổ tay nghiệp vụ.

Bảo đảm cơ sở dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trong năm 2026 là nhiệm vụ “không thể lùi” nên đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của tất cả các cấp, ngành và địa phương.

“Các địa phương cần xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, bảo đảm cơ sở dữ liệu đất đai đạt tiêu chí đúng, đủ, sạch, sống,” Thứ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh và cho rằng mục tiêu trong năm 2026 là cơ bản hoàn thành đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ tài chính và xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên phạm vi toàn quốc; bảo đảm phủ kín toàn bộ thửa đất, vận hành thống nhất, đồng bộ, phục vụ hiệu quả quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công.

Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nếu dữ liệu không bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống,” không thống nhất, không dùng chung, không kết nối được sẽ không thể bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, của công dân nói chung. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải liên thông giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tất cả các ngành, lĩnh vực.

Ông Hùng cũng nhấn mạnh khi dữ liệu được số hóa đầy đủ, chính xác và kết nối trên hệ thống quốc gia, các hoạt động như chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, thế chấp, góp vốn, hay giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai đều có thể thực hiện trên nền tảng số, bảo đảm công khai, minh bạch.

Với tinh thần đó, đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung, đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, hoàn thành đăng ký đất đai và lập hồ sơ địa chính trên phạm vi toàn quốc. Những khó khăn như chưa có hồ sơ, chưa đo đạc không phải là yếu tố khách quan, mà là nhiệm vụ quản lý nhà nước đã được quy định từ lâu.

Bên cạnh đó, các địa phương cần khẩn trương rà soát rõ khối lượng chưa đo đạc, khu vực chưa lập hồ sơ địa chính và các “vùng trắng” dữ liệu để xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công trách nhiệm, bảo đảm hoàn thành trong năm 2026; ưu tiên triển khai tại những khu vực có nhiều biến động đô thị, khu vực trọng điểm phát triển kinh tế, biên giới, hải đảo và địa bàn còn nhiều tranh chấp, khiếu kiện. Cách làm là lựa chọn thứ tự ưu tiên theo hướng làm trước những nơi thuận lợi, sau đó xử lý dần các khu vực phức tạp.

Về nguồn lực thực hiện, theo ông Hùng, cần được huy động linh hoạt; trường hợp khó khăn phải kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền để được hỗ trợ.

Ông Hùng cũng nhấn mạnh yêu cầu đưa dữ liệu vào vận hành ngay sau khi xây dựng, đồng thời cập nhật thường xuyên, liên tục theo thời gian thực. Trên cơ sở đó, các địa phương cần rà soát, đối khớp thông tin người sử dụng đất với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; xử lý triệt để các trường hợp sai lệch, chưa xác định chủ sử dụng hoặc hồ sơ chưa hoàn thiện pháp lý.

Về phân công, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ chủ trì hướng dẫn, kiểm tra, tổng hợp tiến độ và phối hợp với Bộ Công an để triển khai; Bộ Tài chính bảo đảm nguồn lực; Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ về tiêu chuẩn, công nghệ. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trực tiếp trước Thủ tướng Chính phủ về tiến độ và chất lượng thực hiện tại địa phương./.

(Vietnam+)