Lãi gấp hơn 7 lần cùng kỳ, mảng chứng khoán trở thành 'mỏ vàng' của ACB

Lợi nhuận tăng trưởng tích cực, mảng phi tín dụng "lên ngôi"

Kết thúc ba tháng đầu năm 2026, ACB báo cáo lợi nhuận sau thuế đạt hơn 4.320 tỷ đồng, tăng 17,5% so với cùng kỳ năm 2025. Với kết quả này, ACB đã hoàn thành khoảng 24% kế hoạch lợi nhuận trước thuế (22.338 tỷ đồng) được Đại hội đồng cổ đông giao phó cho cả năm.

Đi sâu vào cấu trúc thu nhập, có thể thấy động lực tăng trưởng không chỉ đến từ hoạt động cốt lõi. Thu nhập lãi thuần đạt 6.989 tỷ đồng, chỉ tăng trưởng nhẹ ở mức 10%.

Trong khi đó, các mảng hoạt động phi tín dụng lại ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ: Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ: Đạt 993 tỷ đồng, tăng 14; Kinh doanh ngoại hối: Mang về khoản lãi thuần 483 tỷ đồng; Đột biến từ chứng khoán kinh doanh: Đây là điểm nhấn lớn nhất khi lãi thuần từ mảng này tăng gấp 7,6 lần cùng kỳ, đạt xấp xỉ 186 tỷ đồng.

Sự đa dạng hóa nguồn thu này giúp tổng thu nhập hoạt động của ACB đạt 8.905 tỷ đồng, tạo tiền đề cho mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng dù bối cảnh kinh tế vẫn còn nhiều biến động.

Tiền gửi khách hàng sụt giảm

Trái ngược với sự hưng phấn ở bảng kết quả kinh doanh, bảng cân đối kế toán của ACB lại cho thấy một nghịch lý đáng quan tâm ở mảng huy động vốn.

Tính đến ngày 31/3/2026, trong khi cho vay khách hàng vẫn tăng trưởng 3% (đạt 709.026 tỷ đồng) để hỗ trợ nền kinh tế , thì tiền gửi của khách hàng tại ACB lại ghi nhận mức giảm gần 3% (tương đương giảm hơn 16.000 tỷ đồng), lùi về mức 569.110 tỷ đồng.

Việc tiền gửi sụt giảm trong khi dư nợ cho vay vẫn tăng đang tạo ra áp lực nhất định lên thanh khoản và chi phí vốn của ngân hàng. Để bù đắp lượng vốn thiếu hụt, ACB đã phải đẩy mạnh việc phát hành giấy tờ có giá, với số dư tăng mạnh từ 133.294 tỷ đồng lên 155.943 tỷ đồng chỉ trong 3 tháng. Điều này cho thấy ngân hàng đang phải chấp nhận chi phí vốn cao hơn từ thị trường chứng khoán và các tổ chức tài chính để duy trì đà tăng trưởng tín dụng.

Xuất hiện tín hiệu "đèn vàng" tại những nhóm nợ "cận xấu"

Hạn chế lớn nhất trong báo cáo lần này chính là sự suy giảm nhanh chóng của chất lượng tài sản. Tổng nợ xấu nội bảng của ACB đã nhích lên mức 6.857 tỷ đồng. Tuy nhiên, điều khiến các chuyên gia phân tích lo ngại hơn cả là sự biến động ở các nhóm nợ "cận" xấu. Nợ nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn): Tăng mạnh 46%, lên mức 1.119 tỷ đồng. Nợ nhóm 2 (Nợ cần chú ý): Đây là số liệu đáng báo động nhất khi tăng gấp đôi từ gần 2.500 tỷ đồng lên xấp xỉ 5.000 tỷ đồng chỉ trong một quý.

Nợ nhóm 2 tăng vọt được xem là chỉ báo sớm cho nợ xấu tiềm ẩn. Nếu không có các biện pháp thu hồi nợ và cơ cấu lại hiệu quả, áp lực trích lập dự phòng rủi ro trong các quý tiếp theo sẽ rất lớn, đe dọa trực tiếp đến mục tiêu lợi nhuận cả năm. Thực tế, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của ACB trong Quý I đã tăng 10% lên mức 686 tỷ đồng.

ACB vẫn đang duy trì vị thế là một ngân hàng quản trị hiệu quả với mức lợi nhuận khả quan. Tuy nhiên, việc "tay phải" (cho vay) đang chạy nhanh hơn "tay trái" (huy động vốn) cùng sự xuất hiện của những vết rạn trong chất lượng nợ (nhóm 2 và nhóm 3 tăng mạnh) yêu cầu ban điều hành ACB cần có những bước đi thận trọng hơn.

Giai đoạn tới, ACB cần tập trung lấy lại đà tăng trưởng tiền gửi để ổn định chi phí vốn và siết chặt quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng để ngăn chặn làn sóng nợ nhóm 2 chuyển sang nợ xấu chính thức.

Tú Anh