Kỳ tích nối mạch, hồi sinh đầu gối bị bắn nát của cựu chiến binh

Hơn nửa thế kỷ sống với vết thương chiến tranh

Người bệnh N.D.T (85 tuổi), là thương binh từng chiến đấu tại chiến trường miền Nam. Trong một trận đánh, ông bị địch bắn bằng súng tiểu liên khiến xương bánh chè văng ra ngoài, đồng thời gây tổn thương hỏa khí sâu ở phần mềm xung quanh.

Do điều kiện thời chiến hạn chế, vết thương không được điều trị triệt để. Hơn 50 năm sau, vị trí chấn thương cũ vẫn liên tục chảy dịch, gây đau đớn, khiến ông đi lại khó khăn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày.

Gia đình từng tìm kiếm nhiều phương pháp xử trí nhưng không mang lại hiệu quả. Sau khi được tư vấn bởi các chuyên gia đầu ngành, gia đình quyết định đưa ông đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức điều trị.

Qua thăm khám, các chuyên gia xác định người bệnh bị mất xương bánh chè, kèm viêm rò mạn tính gân bánh chè cùng bên do hỏa khí. Đây là tổn thương phức tạp, tồn tại nhiều năm và rất khó điều trị.

Hình ảnh X-Quang đầu gối người bệnh không còn xương bánh chè. Ảnh: BVCC

Ca mổ 8 giờ, nối mạch máu dưới kính hiển vi

Theo TTƯT.TS.BS Vũ Trung Trực, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình - Thẩm mỹ, để giải quyết dứt điểm tình trạng viêm mạn tính, đồng thời cải thiện chức năng và chất lượng sống cho người bệnh, các bác sĩ phải thực hiện một phẫu thuật phức tạp, bao gồm cắt bỏ rộng rãi phần viêm nhiễm và thay thế bằng tổ chức có sức sống tốt.

“Đa phần người bệnh ở tuổi này, sau khi được bác sĩ giải thích kỹ về ca mổ kéo dài và những nguy cơ có thể gặp phải, sẽ lựa chọn sống nốt phần đời còn lại với chiếc đầu gối đau nhức và chảy dịch hằng ngày”, bác sĩ Trung Trực cho biết.

Tuy nhiên, cụ T. từng là người lính, đã trải qua những năm tháng chiến đấu tại chiến trường miền Nam. Sau khi được giải thích về những nguy cơ của cuộc phẫu thuật và thảo luận với gia đình, ông vẫn quyết định phẫu thuật để điều trị dứt điểm vết thương đã đeo bám hơn nửa thế kỷ.

Với người bệnh cao tuổi, phương pháp chuyển vạt tự do có nối các mạch máu nhỏ dưới kính hiển vi không phải lựa chọn ưu tiên. Dù không có bệnh lý nền, chất lượng mạch máu của người bệnh vẫn là yếu tố cần đặc biệt cân nhắc.

Sau hội chẩn, các chuyên gia thuộc nhiều chuyên khoa gồm Phẫu thuật Tạo hình - Thẩm mỹ, Chấn thương Chỉnh hình, Gây mê và Hồi sức thống nhất trước mắt sẽ chuyển vạt cuống mạch liền từ vùng đùi cùng bên để che phủ vùng tổn thương ở đầu gối. Trong trường hợp không thể thực hiện, phương án chuyển vạt tự do có nối mạch máu vi phẫu sẽ được triển khai.

TTƯT.TS.BS Vũ Trung Trực, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình - Thẩm mỹ, thăm khám người bệnh sau ca phẫu thuật. Ảnh: BVCC

Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ nhận thấy mạch máu tại vùng tổn thương đã biến đổi cấu trúc và xơ vữa, không thể thực hiện phương án chuyển vạt cuống mạch liền. Ê-kíp mổ buộc phải chuyển sang phương án khó hơn: cắt rời mạch máu của vạt, đưa đến vị trí mới rồi nối với mạch máu tại đây dưới kính hiển vi phẫu thuật.

Thách thức tiếp tục xuất hiện khi thành mạch máu xơ vữa bị tách thành hai lớp, khiến việc khâu nối trở nên đặc biệt khó khăn và nguy cơ tắc mạch rất cao. Nếu nối mạch không chính xác, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ hoại tử vạt, thậm chí hoại tử chi.

Ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa. Sau mổ, người bệnh được theo dõi nghiêm ngặt toàn trạng, tình trạng vạt, thay băng, vệ sinh vết thương và sử dụng thuốc.

Mạch máu được nối thành công và vùng tổn thương được xử lý triệt để. Sau quá trình tập phục hồi chức năng, người bệnh đã có thể đi lại gần như bình thường.

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, với những trường hợp đặc biệt như thương binh, người có công với đất nước, bệnh viện luôn chú trọng xây dựng phác đồ điều trị tối ưu, dành sự chăm sóc tận tâm, qua đó thể hiện lòng tri ân đối với những hy sinh, đóng góp của các thế hệ đi trước.

Mạnh Hưng