Kỹ năng làm việc với con người luôn là lợi thế cạnh tranh

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang khiến nhiều người đi làm bước vào một cuộc chạy đua chưa từng có. Mỗi ngày lại xuất hiện thêm một công cụ mới có thể viết báo cáo, phân tích dữ liệu, lập kế hoạch hay hỗ trợ sáng tạo nội dung. Điều đó khiến không ít nhân sự nhiều năm kinh nghiệm băn khoăn: nếu AI ngày càng làm tốt công việc chuyên môn, đâu sẽ là giá trị mà con người không dễ bị thay thế?

Theo báo cáo Future of Jobs Report 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (World Economic Forum), bên cạnh tư duy phân tích và năng lực công nghệ, các nhà tuyển dụng còn đánh giá cao những kỹ năng như lãnh đạo, tạo ảnh hưởng, đồng cảm, lắng nghe tích cực và hợp tác. Điều đó cho thấy kỹ năng làm việc với con người đang trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững trong thời đại AI.

Kỹ năng làm việc với con người luôn là lợi thế cạnh tranh. Ảnh: Magnific.

Điều này cũng lý giải một thực tế quen thuộc nơi công sở. Có những người sở hữu chuyên môn vững vàng nhưng nhiều năm vẫn chưa được trao cơ hội dẫn dắt dự án. Trong khi đó, một số đồng nghiệp không hẳn xuất sắc hơn về kỹ thuật lại được tin tưởng giao nhiệm vụ quan trọng bởi họ biết kết nối đội nhóm, truyền cảm hứng và xử lý các mối quan hệ một cách khéo léo.

Chuyên gia tâm lý Susan David cho rằng: Khi biết gọi tên cảm xúc, quan sát chúng một cách tỉnh táo và lựa chọn hành động phù hợp với giá trị cốt lõi, con người sẽ trở nên linh hoạt hơn về mặt cảm xúc.

Thế nhưng, nghịch lý là càng bận rộn, chúng ta càng dành ít thời gian để thực sự hiểu người đối diện. Một email ngắn gọn có thể bị hiểu thành lạnh lùng. Một cuộc họp trực tuyến dễ khiến những tín hiệu cảm xúc bị bỏ lỡ. Một phản hồi thiếu tinh tế đôi khi làm mất đi sự gắn kết đã xây dựng suốt nhiều năm.

Đó cũng là lý do những cuốn sách về giao tiếp và thấu hiểu con người vẫn giữ nguyên giá trị, bất chấp sự thay đổi của công nghệ.

Đắc nhân tâm của Dale Carnegie không chỉ là một cuốn sách về nghệ thuật ứng xử. Sau gần một thế kỷ, tác phẩm vẫn nhắc nhở rằng sức ảnh hưởng bắt đầu từ việc tôn trọng người khác, biết lắng nghe và nhìn nhận vấn đề từ góc nhìn của đối phương. Những nguyên tắc tưởng như giản dị ấy vẫn là nền tảng của mọi mối quan hệ trong công việc, từ hợp tác với đồng nghiệp đến xây dựng niềm tin với khách hàng.

Sách Đắc nhân tâm của Dale Carnegie.

Nếu Đắc nhân tâm giúp người đọc tạo dựng kết nối, thì Để hiểu một người của David Brooks lại đi sâu hơn vào câu hỏi: làm thế nào để thực sự nhìn thấy con người phía sau những vai trò và chức danh?

Brooks cho rằng một xã hội thiếu sự thấu hiểu sẽ dễ rơi vào cô đơn và chia rẽ. Trong môi trường làm việc cũng vậy, nhiều xung đột không bắt nguồn từ khác biệt chuyên môn mà từ việc mỗi người đều muốn được lắng nghe nhưng lại ít khi biết cách lắng nghe người khác.

Ở một góc nhìn khác, Sếp tồi của Michelle Gibbings là cuốn sách thực tế về cách nhận diện và ứng phó với những nhà quản lý độc hại trong công việc.

Tác giả phân tích các kiểu sếp tồi thường gặp, lý do họ hành xử như vậy và đưa ra những chiến lược cụ thể để người đi làm bảo vệ mình: giao tiếp rõ ràng, đặt ranh giới, ghi nhận công việc, giữ bình tĩnh và biết khi nào nên tìm cơ hội khác. Nhờ đó, người đọc có thể chủ động hơn trong việc xử lý xung đột và bảo vệ sự nghiệp.

Sách Sếp tồi của Michelle Gibbings.

Ba cuốn sách không đưa ra những "bí quyết thành công" tức thời. Điểm chung của chúng là cùng nhấn mạnh một năng lực quan trọng: khả năng làm việc với con người.

Công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi. AI sẽ ngày càng thông minh hơn. Nhưng niềm tin, sự đồng cảm, khả năng truyền cảm hứng hay nghệ thuật kết nối vẫn là những điều không thể được tạo ra chỉ bằng một dòng lệnh.

Quốc Khánh