Kinh doanh bao trùm: Giá trị bền vững của doanh nghiệp

Gia tăng niềm tin từ thị trường

Theo báo cáo của Trung tâm Sáng tạo và ươm tạo FTA, Trường Đại học Ngoại thương (FIIS), hiện chỉ có khoảng 23,5% người khuyết tật trong độ tuổi lao động có việc làm, trong đó đa số làm việc trong khu vực phi chính thức, thu nhập thấp và ít cơ hội phát triển nghề nghiệp. Tuy nhiên, hy vọng có việc làm, cải thiện cuộc sống của người khuyết tật sẽ nâng cao hơn trước xu thế chuẩn hóa các điều kiện ESG của doanh nghiệp.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp trong nước coi ESG là điều kiện quan trọng để tiếp cận thị trường, chuỗi cung ứng và dòng vốn. Và “trụ cột” trong ESG đặt trọng tâm vào việc bảo đảm cơ hội tiếp cận công bằng cho các nhóm yếu thế, như người khuyết tật, lao động dễ bị tổn thương và lao động phi chính thức, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và yêu cầu xanh hóa chuỗi giá trị toàn cầu. Thay vì chỉ dừng lại ở các cam kết hay hoạt động trách nhiệm xã hội mang tính hình thức, mô hình kinh doanh bao trùm đưa các nhóm yếu thế tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị của doanh nghiệp với vai trò là người lao động, nhà cung ứng hoặc đối tác kinh doanh. Qua đó, doanh nghiệp không chỉ nâng cao khả năng tuân thủ ESG, mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, củng cố tính ổn định của chuỗi cung ứng và gia tăng niềm tin từ thị trường, nhà đầu tư và người tiêu dùng.

Ông Đào Ngọc Tiến - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương cho rằng, kinh doanh bao trùm không phải là một “trào lưu thời trang”, mà là xu thế dẫn dắt. Khi các nguồn lực như tài nguyên hay lao động giá rẻ không còn là lợi thế cạnh tranh bền vững, doanh nghiệp buộc phải tìm kiếm những không gian tăng trưởng mới. Và việc đưa người yếu thế vào chuỗi giá trị, nếu được tổ chức bài bản, chính là cách mở rộng nền tảng phát triển trên cơ sở tận dụng hiệu quả nguồn lực xã hội chưa được khai thác đầy đủ.

Theo ông Đào Ngọc Tiến, giá trị mới mà các doanh nghiệp bao trùm tạo ra cho cộng đồng, đặc biệt là nhóm yếu thế, không chỉ dừng lại ở cải thiện sinh kế hay thu nhập, mà còn góp phần hình thành các hệ sinh thái liên kết bền chặt giữa doanh nghiệp - người lao động - xã hội. Chính sự lan tỏa này tạo nên lợi thế cạnh tranh dài hạn, giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, năng lực thích ứng và vị thế trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Nền tảng cho tăng trưởng bền vững

Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, bà Vũ Thị Quyên - Tổng Giám đốc Công ty TNHH We-Edit Việt Nam, người sống chung với căn bệnh xương thủy tinh bẩm sinh chia sẻ, kinh doanh bao trùm được định hình là chiến lược cốt lõi của doanh nghiệp. Theo bà Quyên, rào cản lớn nhất đối với người yếu thế không nằm ở năng lực, mà do thiếu cơ hội được học tập và làm việc trong môi trường chuyên nghiệp.

Người khuyết tật ngày càng tạo ra nhiều giá trị cho xã hội, cộng đồng. (Ảnh: BTC)

Tại We-Edit Việt Nam, doanh nghiệp xây dựng mô hình dựa trên nguyên tắc cộng hưởng: Doanh nghiệp trao cơ hội, người lao động đóng góp năng lực. Công ty cam kết trả lương theo đúng giá trị công việc, không hạ thấp tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. Thay vì thỏa hiệp, We-Edit đầu tư mạnh vào quy trình đào tạo và tuyển dụng để người khuyết tật có thể làm việc và cạnh tranh bình đẳng với các nhân sự khác trên thị trường toàn cầu. Môi trường làm việc tại We-Edit được đánh giá là khắt khe khi 100% khách hàng đến từ thị trường quốc tế. Chính những yêu cầu nghiêm ngặt đó đã giúp đội ngũ nhân sự - trong đó có nhiều người khuyết tật - khẳng định giá trị thực chất của mình. Mô hình này cho thấy, khi được đặt vào một quy trình chuyên nghiệp, người yếu thế hoàn toàn có thể vươn ra thế giới và tạo ra giá trị gia tăng cao.

Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Đại diện TokyoLife cho hay, triết lý của doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc “tặng con cá” hay “tặng cần câu”, mà tập trung tạo dựng một môi trường làm việc phù hợp, an toàn và hạnh phúc, nơi người khuyết tật được làm việc và phát triển bằng năng lực thực sự, chứ không phải bằng sự thương hại. “Khi đó, kinh doanh bao trùm không phải là hoạt động thiện nguyện, mà là một cấu phần trong chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp”.

Cũng theo đại diện TokyoLife, để mô hình này thành công, cần một tư tưởng xuyên suốt từ lãnh đạo đến sự đồng hành của toàn bộ tổ chức. Với TokyoLife, đây không chỉ là hoạt động nhân văn, mà là một tiêu chí kinh doanh dài hạn, gắn với chiến lược phát triển bền vững.

Những ngày đầu triển khai mô hình kinh doanh bao trùm, bà Hạnh cho hay, bà và các cộng sự phải đi từng địa phương, gõ cửa từng nhà để tìm người khuyết tật tạo sinh kế. Khi đó, bà nhận ra cánh cửa khép lại cơ hội việc làm của họ một phần chính là gia đình họ. Được sự động viên và hỗ trợ của Hội Người khuyết tật Hà Nội, xưởng may Thiên Thần (mô hình sơ khai của TokyoLife) đã tuyển dụng được 30 người khuyết tật tham gia. Chỉ sau 1 năm làm việc ở đây, họ đã có thu nhập ổn định, quan trọng hơn họ cảm thấy tự tin, yêu đời hơn. Không chỉ vậy, một số thành viên sau khi được đào tạo, huấn luyện bài bản đã trở về quê hương mở xưởng, lan tỏa cơ hội việc làm cho những người khuyết tật khác…

Chia sẻ về bí quyết thành công của việc triển khai mô hình kinh doanh bao trùm, bà Hồng Hạnh cho biết: “Làm thế nào để họ cảm nhận được giá trị do chính họ tạo ra thì họ sẽ cống hiến hết sức mình cho công việc. Có những bạn chia sẻ: “Em không nghĩ người như em còn có thể tạo ra được những giá trị như vậy!”. Có trường hợp vốn rất ích kỷ, sau khi làm việc tại TokyoLife lại trở thành con người bao dung, rộng lượng, biết yêu thương mọi người… Sự thay đổi của các em đã truyền cảm hứng cho chúng tôi, giúp chúng tôi thêm yêu công việc của mình, từ đó văn hóa của doanh nghiệp cũng trở lên sâu sắc hơn, tử tế hơn!”…

Từ thành công trên của doanh nghiệp, cũng như thực tế triển khai mô hình kinh doanh bao trùm cho thấy, doanh nghiệp theo đuổi kinh doanh bao trùm đang bước nhanh hơn trên hành trình tăng trưởng bền vững. Kinh doanh bao trùm cũng chứng minh rằng: Tạo tác động tích cực cho xã hội chính là nền tảng vững chắc cho tăng trưởng bền vững và thịnh vượng cho doanh nghiệp.

Đoan Trang