Kiev ước tính thiệt hại nghiêm trọng của ngành lọc dầu Nga sau các đòn tấn công của Ukraine

Hậu quả sau cuộc tấn công nhằm vào Cảng Dầu mỏ St. Petersburg ngày 4/7/2026. Ảnh: Tổng thống Volodymyr Zelensky/Telegram

Báo The Kyiv Post ngày 4/7 cho biết việc công suất lọc dầu sụt giảm ở mức chưa từng có đã gây ra cuộc khủng hoảng nhiên liệu trên phạm vi toàn quốc tại Liên bang Nga, buộc chính quyền địa phương phải ưu tiên xe của cơ quan nhà nước tại các trạm xăng và làm gián đoạn hoạt động vận tải hàng hóa.

Theo tuyên bố của Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng Vũ trang Ukraine, tính đến đầu tháng 7/2026, các cuộc tấn công có hệ thống của Lực lượng Phòng vệ Ukraine đã vô hiệu hóa 42,74% tổng công suất lọc dầu dự kiến của Liên bang Nga.

Ukraine vô hiệu hóa gần 43% công suất lọc dầu của Liên bang Nga

Đánh giá của quân đội Ukraine cho biết chiến dịch này đã đạt được những cột mốc tác chiến mới. Chỉ riêng trong tháng qua, tám nhà máy lọc dầu của Liên bang Nga đã bị tấn công thành công. Các đòn tấn công đã phá hủy hoặc gây hư hại nghiêm trọng hơn 60 bể chứa, trong đó 58% chứa các sản phẩm dầu mỏ và 42% chứa dầu thô. Tổng thiệt hại tài chính của ngành lọc dầu Nga kể từ tháng 8/2025 được ước tính lên tới 13,5 tỷ USD.

Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng Vũ trang Ukraine lưu ý việc công suất lọc dầu sụt giảm mạnh đã dẫn đến cuộc khủng hoảng nhiên liệu nghiêm trọng ở Liên bang Nga, sản lượng nhiên liệu giảm mạnh và việc sửa chữa các cơ sở liên tục bị trì hoãn do thiếu linh kiện thay thế và thiết bị dưới tác động của các lệnh trừng phạt quốc tế.

Theo ước tính của Reuters, tổng sản lượng nhiên liệu của Liên bang Nga trong tháng 6 đã giảm 25% so với cùng kỳ năm trước và hiện thấp hơn khoảng 20% so với nhu cầu tiêu thụ trong nước. Trong số các nhà máy lọc dầu lớn nhất của Liên bang Nga, chỉ có nhà máy lọc dầu Omsk với công suất chế biến hằng năm 22 triệu tấn được cho là tránh được các cuộc tấn công gần đây và vẫn đang hoạt động hết công suất.

Khủng hoảng nhiên liệu trong nước và gián đoạn hoạt động hậu cần

Việc công suất lọc dầu giảm 43% đã gây ra các cuộc khủng hoảng nhiên liệu cục bộ tại hơn 50 khu vực của Liên bang Nga. Các phương tiện truyền thông địa phương cho biết một số trạm xăng đã áp dụng chế độ ưu tiên, dành quyền tiếp nhiên liệu trước cho quan chức chính quyền, nhân viên nhà nước và lực lượng ứng cứu khẩn cấp.

Tại Saratov, các phóng viên ghi nhận xe của chính quyền cấp huyện và Bưu điện Liên bang Nga được ưu tiên tiếp nhiên liệu tại một trạm xăng của Rosneft.

Tại tỉnh Irkutsk, Thống đốc Igor Kobzev đã ban bố tình trạng “báo động cao” do nguồn cung nhiên liệu vận chuyển đến địa phương không đủ. Cảnh sát và các đơn vị Vệ binh Quốc gia đã được triển khai đến các trạm xăng để điều tiết giao thông, quản lý các hàng xe chờ đổ nhiên liệu và thực thi lệnh cấm bơm nhiên liệu vào các can chứa bên ngoài.

Tình trạng thiếu nhiên liệu cũng ảnh hưởng nặng nề đến lĩnh vực vận tải hàng hóa.

Nhật báo kinh doanh Kommersant của Liên bang Nga đưa tin các công ty logistics đang gặp khó khăn trong việc mua dầu diesel, đặc biệt trên các tuyến vận tải đến Trung Quốc. Quãng đường vận chuyển mỗi ngày đã giảm từ 600 - 700 km xuống còn khoảng 500 km do phải chờ tiếp nhiên liệu, kéo theo chi phí vận tải tăng lên.

Đề xuất áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu nhiên liệu sang Liên bang Nga

Trong bối cảnh tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trong nước gia tăng do công suất lọc dầu suy giảm, Liên bang Nga đã tăng cường phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ.

Đáp lại, Ukraine đang thảo luận với Ủy ban châu Âu (EC) về một cơ chế trừng phạt mới nhằm ngăn các nước thứ ba xuất khẩu xăng và các loại nhiên liệu khác sang Liên bang Nga.

Ông Vladyslav Vlasiuk, Ủy viên phụ trách các biện pháp trừng phạt của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, cho biết mặc dù hoạt động xuất khẩu nhiên liệu của Liên bang Nga đang bị hạn chế nghiêm ngặt bởi các lệnh trừng phạt của phương Tây, nhưng việc Moskva phải dựa vào nhập khẩu hiện nay đã tạo ra một điểm yếu mới.

Theo ông Vlasiuk, các cuộc thảo luận về một “biện pháp ứng phó liên quan đến trừng phạt” đang được tiến hành như một phần trong công tác chuẩn bị cho gói trừng phạt thứ 22 của Liên minh châu Âu (EU).

Liên bang Nga đã bắt đầu nhập khẩu xăng từ Ấn Độ bằng đường biển, với ít nhất 60.000 tấn đã được vận chuyển và hai tàu chở dầu khác đang trên đường tới. Moskva cũng đã đạt được thỏa thuận nhập khẩu 50.000 tấn xăng từ Kazakhstan trong tháng 7 và tháng 8, trong khi Phó Thủ tướng Liên bang Nga Alexander Novak gần đây cho biết Liên bang Nga đang nhập khẩu từ 100.000 đến 150.000 tấn mỗi tháng từ Belarus.

Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng vẫn tiếp diễn

Đánh giá mới nhất về công suất lọc dầu được Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng Vũ trang Ukraine đưa ra sau hàng loạt cuộc tấn công phối hợp bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào các cơ sở năng lượng và công nghiệp của Liên bang Nga vào rạng sáng 4/7.

Tại St. Petersburg, nhiều đám cháy đã được ghi nhận tại Cảng Dầu mỏ St. Petersburg, một cơ sở lớn có công suất xử lý 12,5 triệu tấn mỗi năm. Mảnh vỡ từ thiết bị bay không người lái cũng đã rơi xuống cảng Vysotsk, nơi đặt một nhà ga dầu mỏ của Lukoil.

Các cuộc tấn công đồng thời tại Belgorod nhằm vào cơ sở hạ tầng điện lực địa phương, bao gồm nhà máy nhiệt điện Luch và một trạm biến áp thuộc nhà máy nhiệt điện tuabin khí Michurinskaya, gây mất điện và mất nước trên diện rộng.

Các cuộc tấn công vào cuối tuần diễn ra cùng thời điểm Liên bang Nga thông báo đã đánh chặn 16 thiết bị bay không người lái đang tiếp cận Moskva, đồng thời nối tiếp sau cuộc tấn công đã được xác nhận của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez ở Kstovo, cơ sở sản xuất xăng lớn thứ hai của Liên bang Nga.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc