Freedom 250 và câu hỏi về dòng tiền doanh nghiệp sau Trump

Freedom 250 và câu hỏi về dòng tiền doanh nghiệp sau Trump

Freedom 250 và câu hỏi về dòng tiền doanh nghiệp sau Trump

Tại Quảng trường Quốc gia ở Washington, các biển hiệu Freedom 250 xuất hiện dọc khu vực tổ chức sự kiện với những gian trưng bày đại diện các bang, triển lãm lịch sử và hoạt động giải trí phục vụ lễ kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ. Tuy nhiên, phía sau không khí lễ hội là một cuộc tranh luận lớn hơn về vai trò của tiền doanh nghiệp trong các sự kiện quốc gia.

Theo phân tích của CNBC, nhiều tập đoàn lớn đang cùng lúc hỗ trợ America250, tổ chức phi lợi nhuận phục vụ Ủy ban kỷ niệm 250 năm thành lập Hoa Kỳ do Quốc hội lập ra, và Freedom 250, sáng kiến hợp tác công tư được chính quyền Tổng thống Donald Trump hậu thuẫn.

Danh sách các doanh nghiệp xuất hiện ở cả hai chương trình gồm nhiều tên tuổi lớn như Boeing, Deloitte, John Deere, Lockheed Martin, Northrop Grumman, Oracle, Palantir, RTX, SAP, United Airlines cùng một số công ty khác.

Điểm khiến giới quan sát quan tâm là một phần trong số các doanh nghiệp này đang có hoạt động kinh doanh liên quan trực tiếp đến chính phủ liên bang, từ hợp đồng quốc phòng, công nghệ, chính sách thuế đến các vấn đề pháp lý.

CNBC cho biết chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy việc tài trợ Freedom 250 có liên hệ với các quyết định hoặc giao dịch giữa doanh nghiệp và chính quyền. Tuy nhiên, sự xuất hiện đồng thời của các tập đoàn lớn trong một chương trình gắn chặt với hình ảnh tổng thống tiếp tục đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa hoạt động xã hội và lợi ích doanh nghiệp.

Màn bắn pháo hoa trong trận đấu UFC Freedom250 trên bãi cỏ phía Nam của Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, vào sáng sớm thứ Hai 15/6. Ảnh: Getty.

Khi tài trợ sự kiện trở thành chiến lược tiếp cận quyền lực

Việc doanh nghiệp tài trợ cho các sự kiện quốc gia không phải điều mới tại Mỹ. Các lễ kỷ niệm lớn trước đây, trong đó có dịp 200 năm thành lập nước Mỹ vào năm 1976, cũng từng nhận được sự tham gia tài chính mạnh mẽ từ khu vực tư nhân.

Tuy nhiên, Freedom 250 gây tranh luận bởi mô hình tài trợ đi kèm nhiều quyền lợi dành cho nhà tài trợ.

Theo tài liệu gây quỹ được New York Times đưa tin, các mức đóng góp khác nhau có thể đi kèm những quyền lợi như vé VIP, vị trí ưu tiên tại sự kiện, lời mời tham gia hoạt động riêng hoặc cơ hội xuất hiện tại các chương trình quan trọng.

Những hình thức tài trợ phân tầng này vốn phổ biến trong các sự kiện quy mô lớn. Song các tổ chức giám sát cho rằng trường hợp Freedom 250 nhạy cảm hơn do một số doanh nghiệp tham gia có quan hệ kinh doanh với chính phủ.

Bruce Freed, Chủ tịch Trung tâm Trách nhiệm Chính trị, nhận định vấn đề không nằm ở việc doanh nghiệp đóng góp cho một lễ kỷ niệm quốc gia, mà ở khả năng những sự kiện này tạo thêm kênh tiếp xúc giữa doanh nghiệp và giới hoạch định chính sách.

“Điều đáng lo ngại không phải việc các công ty tài trợ cho lễ kỷ niệm quốc gia. Điều đáng lo là lễ kỷ niệm có thể tạo cơ hội tiếp cận tổng thống trong khi một số công ty đang có công việc kinh doanh cần thiết với chính quyền”, ông nói với CNBC.

Một số chuyên gia cho rằng doanh nghiệp có lý do thương mại rõ ràng khi tham gia cả America250 và Freedom 250. America250 mang lại hình ảnh thương hiệu gắn với tinh thần quốc gia, trong khi Freedom 250 lại liên quan nhiều hơn đến những sự kiện được ông Trump trực tiếp quảng bá.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đến phát biểu trong một cuộc mít tinh khai mạc hội chợ quy mô toàn quốc quy tụ các bang và vùng lãnh thổ Mỹ, diễn ra tại National Mall ở Washington, DC. Ảnh: Getty.

Ranh giới mới giữa doanh nghiệp, chính trị và hình ảnh quốc gia

Sự khác biệt giữa hai sáng kiến kỷ niệm cũng phản ánh cách các sự kiện quốc gia có thể trở thành không gian cạnh tranh ảnh hưởng.

America250 được hình thành từ một ủy ban lưỡng đảng do Quốc hội Mỹ thành lập năm 2016. Chương trình tập trung vào các hoạt động cộng đồng như giáo dục công dân, cuộc thi dành cho học sinh, chương trình tình nguyện và sự kiện trên toàn quốc.

Trong khi đó, Freedom 250 xuất hiện sau khi ông Trump trở lại Nhà Trắng với mục tiêu tạo dấu ấn riêng cho dịp kỷ niệm. Các hoạt động được quảng bá gồm hội chợ lớn tại Quảng trường Quốc gia, sự kiện thể thao, triển lãm và các chương trình giải trí.

Một trong những trường hợp được chú ý là UFC. Công ty này tham gia tổ chức sự kiện võ thuật tổng hợp trong khuôn khổ Freedom 250 tại Nhà Trắng. Chủ tịch UFC Dana White là người có quan hệ lâu năm với ông Trump.

CNBC cho biết không tìm thấy bằng chứng cho thấy việc UFC tham gia tài trợ có ảnh hưởng đến các quyết định của chính phủ.

Dù vậy, câu chuyện Freedom 250 cho thấy sự thay đổi trong cách các tập đoàn xây dựng quan hệ với chính quyền. Trong bối cảnh chính sách công nghệ, quốc phòng và kinh tế ngày càng ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích doanh nghiệp, những sự kiện mang tính biểu tượng cũng có thể trở thành nơi thể hiện vị thế.

Các nhà phân tích cho rằng thách thức lớn nhất không nằm ở việc khu vực tư nhân đóng góp nguồn lực cho các hoạt động quốc gia, mà là mức độ minh bạch về dòng tiền, quyền lợi đi kèm và khả năng phân tách giữa lợi ích công với lợi ích doanh nghiệp.

Với lễ kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ, Freedom 250 không chỉ là một chuỗi sự kiện lịch sử. Đây còn là phép thử mới về mối quan hệ giữa quyền lực chính trị, thương hiệu doanh nghiệp và niềm tin công chúng trong kỷ nguyên mà ranh giới giữa ba yếu tố này ngày càng khó phân định.

Hải Thủy