Kiến nghị Quốc hội thí điểm mô hình giám sát số, khai thác dữ liệu thời gian thực

Quang cảnh Diễn đàn (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Giám sát không chỉ dừng lại ở việc phát hiện tồn tại, hạn chế

Trình bày tham luận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thúy Chinh cho rằng, trong bối cảnh Quốc hội đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ủy quyền và ban hành nhiều chính sách đặc thù, hoạt động giám sát cần có sự chuyển dịch căn bản.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thúy Chinh trình bày tham luận (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Phó Chủ nhiệm Phạm Thúy Chinh đặt vấn đề, trọng tâm chuyển từ giám sát việc chấp hành quy định thông thường sang đánh giá hiệu quả thực hiện với việc trả lời các câu hỏi: các chính sách đã mang lại kết quả cụ thể nào? Nguồn lực quốc gia đã được sử dụng hiệu quả hay chưa? Những “điểm nghẽn” nào đang cản trở đà tăng trưởng và cơ chế nào cần hoàn thiện để giải phóng nguồn lực?

Theo Phó Chủ nhiệm Phạm Thúy Chinh, giám sát không chỉ dừng lại ở việc phát hiện tồn tại, hạn chế mà phải tham gia hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn và tạo động lực phát triển. Đây cũng là yêu cầu cốt lõi của nền quản trị quốc gia hiện đại - nơi hoạt động giám sát trở thành một khâu quan trọng của quá trình kiến tạo phát triển.

Trước bối cảnh thực tế, tại Diễn đàn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị giám sát tập trung vào 3 trọng tâm: giám sát các điểm nghẽn của tăng trưởng, giám sát các động lực tăng trưởng mới và đổi mới chính hoạt động giám sát.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Phó Chủ nhiệm Phạm Thúy Chinh cho rằng, yếu tố đầu tiên là giám sát các điểm nghẽn của tăng trưởng. Thực tế cho thấy nhiều hạn chế của nền kinh tế hiện nay nằm ở khâu tổ chức thực hiện và những bất cập từ sự chồng chéo của pháp luật, việc phân cấp, phân quyền chưa đi đôi với phân bổ nguồn lực và trách nhiệm giải trình.

Vì vậy, từ góc độ của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, hoạt động giám sát cần hướng vào việc hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, hiệu quả huy động, phân bổ và sử dụng mọi nguồn lực phát triển, đặc biệt là ngân sách nhà nước, đầu tư công, đất đai, tài sản công.

Đối với giám sát các động lực tăng trưởng mới, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận thấy, trong mô hình phát triển mới, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khu vực kinh tế tư nhân đang trở thành những động lực quan trọng của tăng trưởng. Vì vậy, hoạt động giám sát cần tập trung đánh giá hiệu quả thực hiện các chủ trương chính sách về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, phát triển thị trường vốn, thị trường tài chính và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Cần thí điểm mô hình giám sát số, khai thác dữ liệu thời gian thực

Từ thực tiễn giám sát, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, cần đổi mới chính hoạt động giám sát, đổi mới phương thức giám sát dựa trên dữ liệu và bằng chứng. Tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công cụ phân tích hiện đại để nâng cao chất lượng đánh giá và dự báo chính sách.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Đáng chú ý, cần thí điểm mô hình giám sát số, khai thác dữ liệu thời gian thực đối với một số chuyên đề giám sát của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Hiện nay, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đang triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phục vụ “đoàn giám sát chuyên đề của Quốc hội về quản lý sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính”.

Cùng với đó, cần tăng cường sử dụng kết quả kiểm toán, thanh tra và kết luận kiến nghị của các cơ quan có chức năng kiểm soát quyền lực nhằm bảo đảm tính thống nhất, tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả giám sát.

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế theo dõi, đôn đốc kiểm tra về thực hiện các kiến nghị sau giám sát, bảo đảm các kết luận, kiến nghị, nghị quyết giám sát cần được thực hiện nghiêm túc, tạo chuyển biến thực chất trong công tác quản lý, điều hành và hoàn thiện chính sách pháp luật.

Trong thời gian qua, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã đổi mới cách làm và đạt kết quả bước đầu khá tốt trong triển khai kế hoạch giám sát của Ủy ban về tình hình thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, Kết luận 18, các nghị quyết của Đảng và Quốc hội gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển kinh tế tư nhân và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực kinh tế tài chính.

Phó Chủ nhiệm Phạm Thúy Chinh cho biết, ngay sau khi kết thúc giám sát, đoàn giám sát đã gửi 333 kiến nghị, đề xuất của 34 tỉnh, thành phố tới Văn phòng Chính phủ để báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo nghiên cứu triển khai. Đến nay, đã có 22,2% kiến nghị đã được các bộ, ngành báo cáo giải trình...

PV